Kopenhag Okulu güvenlikleştirme teorisi bağlamında toplumun güvenliğe ilişkin tutumları: İstanbul örneklemi
Public attitudes toward security in the context of the Copenhagen School's securitization theory: The Istanbul sample
- Tez No: 1017206
- Danışmanlar: PROF. DR. FARUK AŞICIOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Sosyoloji, Uluslararası İlişkiler, Political Science, Sociology, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Devlet güvenliği, Politik güven, Psikolojik güvenlik, State security, Political trust, Psychological safety
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Kopenhag Okulu Güvenlikleştirme Teorisi çerçevesinde bireylerin güvenlikleştirme süreçlerine yönelik tutumlarını ölçmeye yönelik psikometrik açıdan geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, güvenlikleştirme algısının bireysel düzeyde ölçülmesine ilişkin metodolojik boşluğu doldurmak ve İstanbul'daki güvenlik algılarının ilçe bazında haritalanmasına katkı sağlamak üzere tasarlanmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi ve çok aşamalı ölçek geliştirme süreci benimsenmiştir. Kopenhag Okulu'nun güvenlikleştirme sürecinin bileşenlerinden —güvenlikleştirici aktör, referans nesne, varoluşsal tehdit, konuşma eylemi, acil önlemler, hedef kitle kabulü ve birimler arası ilişkilere etkiler— hareketle oluşturulan 84 maddelik taslak havuz, 10 alan uzmanının kapsam geçerliliği değerlendirmesiyle 39 maddeye indirilmiştir. Açımlayıcı faktör analizi (n = 124) ile üç faktörlü bir yapı elde edilmiş; doğrulayıcı faktör analizinde (n = 276) F1 boyutunun tavan etkisi nedeniyle nihai ölçek iki boyut ve dokuz maddeden oluşan forma kavuşmuştur: Güvenlikleştirici Aktörün Gücü (F2, 6 madde) ve Acil Önlemler ile Sivil Haklar (F3, 3 madde). Bulgular, ölçeğin güçlü psikometrik özellikler sergilediğini ortaya koymaktadır (F2: α = 0,805, CR = 0,831; F3: α = 0,807, CR = 0,769). Model uyum indeksleri kabul edilebilir düzeydedir (CFI = 0,936; TLI = 0,911). İlçe bazlı analizler, güvenlik gündeminin İstanbul'da homojen bir dağılım sergilemediğini göstermektedir: göç yoğunluklu ilçelerde toplumsal güvenlik, ekonomik kırılganlığın yüksek olduğu ilçelerde ekonomik güvenlik, Kâğıthane'de ise siyasi güvenlik sektörü öne çıkmaktadır. Sosyo-demografik analizlerde cinsiyet her iki faktörde de anlamlı farklılık yaratmıştır; eğitim düzeyi F2'yi, medeni hal ise F3'ü anlamlı biçimde etkilemiştir. Bu çalışma, güvenlikleştirme teorisinin söylem odaklı nitel geleneğini bireysel tutum ölçümüne taşıyan ilk sistematik psikometrik girişim olarak alana katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to develop a psychometrically valid and reliable scale to measure individual-level attitudes toward securitization processes within the framework of Copenhagen School Securitization Theory. The research was designed to address the methodological gap in measuring securitization perceptions at the individual level and to contribute to the mapping of security perceptions across Istanbul's districts. A quantitative research approach with a multi-stage scale development procedure was adopted. Drawing on the components of securitization theory—securitizing actor, referent object, existential threat, speech act, emergency measures, audience acceptance, and inter-unit effects—an initial pool of 84 items was developed and reduced to 39 items through content validity assessment by a panel of 10 domain experts. Exploratory factor analysis (n = 124) yielded a three-factor structure. In the confirmatory factor analysis stage (n = 276), the F1 dimension was excluded due to a ceiling effect, resulting in a final two-factor, nine-item scale: Securitizing Actor Power (F2, 6 items) and Emergency Measures and Civil Liberties (F3, 3 items). Findings indicate strong psychometric properties (F2: α = .805, CR = .831; F3: α = .807, CR = .769) with acceptable model fit indices (CFI = .936; TLI = .911). District-level analyses reveal a heterogeneous security agenda across Istanbul: societal security concerns dominate in high-migration districts, economic security in economically vulnerable districts, and political security in Kâğıthane. Socio-demographic analyses showed significant gender differences across both factors; educational level significantly affected F2, while marital status affected F3. This study represents the first systematic psychometric attempt to operationalize Copenhagen School securitization theory at the level of individual attitudes, offering a new methodological contribution to the field.
Benzer Tezler
- Türkiye'nin 1982'de Afganistan'dan gelen göçmenlerle ilgili politikaları: Güvenlikleştirme teorisi bağlamında bir analiz
Turkey's policies on immigrants from Afghanistan in 1982: An analysis in the context of securitization theory
REYHAN KESKİNOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDİP ASAF BEKAROĞLU
- Health security and securitization of COVID-19 in the case of Turkey
Sağlık güvenliği ve Türkiye'de COVID-19'un güvenlikleştirilmesi
FATİME NECMİYE TUTAR
Doktora
İngilizce
2021
Uluslararası İlişkilerYeditepe ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİN GÜRSES
- Güvenlikleştirme perspektifinden ABD-Suudi Arabistan askeri ilişkileri
Us and Saudi Arabia military relations in the context of securitization theory
ŞÜLE RIDHA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiOrtadoğu Siyasi Tarihi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİN MUZAFFER BÖLME
- Kuzey Afrika'da çatışma, güvenlik ve toplumsal dönüşüm süreçleri /“Arap Baharı”örneği, 2010-2012
Conflict, security and social transformation processes in North Africa / The example of“Arab Spring”, 2010-2012
HAKAN EVCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Uluslararası İlişkilerİstanbul Gelişim ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİHAN LİMONCUOĞLU
PROF. DR. MAHMUT KUBİLAY AKMAN
- Güvenliğin günümüz toplumsal ilişkilerine etkileri: Göçün güvenlikleştirilmesi
The effect of (the concept of) security on the current societal relationships: The securitization of migration
BERİTAN KALKAN