Algılanan ebeveyn reddi ile romantik ilişki kalitesi arasındaki ilişkide karanlık üçlü kişilik özelliklerinin rolü
The role of dark triad personality traits in the relationship between perceived parental rejection and romantic relationship quality
- Tez No: 1017227
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TURGUT TÜRKDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: algılanan ebeveyn reddi, cinsiyet farklılıkları, karanlık üçlü, romantik ilişki kalitesi, yetişkin romantik ilişkileri, adult romantic relationships, dark triad, gender differences, perceived parental rejection, romantic relationship quality
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, yetişkinlerde algılanan ebeveyn reddi ile algılanan romantik ilişki kalitesi arasındaki ilişkide karanlık üçlü kişilik özelliklerinin aracılık rolünü incelemek ve söz konusu aracılık modelinin cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmaktır. Nicel ilişkisel araştırma deseniyle yürütülen çalışma, hâlihazırda romantik bir ilişki içinde bulunan 303 yetişkin ile gerçekleştirilmiştir. Örneklem, yaşları 18 ile 56 arasında değişen 191 kadın ve 112 erkekten oluşmaktadır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği, Algılanan Romantik İlişki Kalitesi Ölçeği ve Kısa Karanlık Üçlü Ölçeği aracılığıyla çevrim içi olarak toplanmıştır. Verilerin analizinde yapısal eşitlik modellemesi ve çok gruplu yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Bulgular, algılanan ebeveyn reddinin karanlık üçlü kişilik özelliklerini pozitif yönde ve anlamlı düzeyde yordadığını göstermiştir. Bununla birlikte, karanlık üçlü kişilik özellikleri algılanan romantik ilişki kalitesini anlamlı düzeyde yordamamış; algılanan ebeveyn reddinin karanlık üçlü kişilik özellikleri aracılığıyla romantik ilişki kalitesi üzerinde doğrudan ya da dolaylı anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Bu doğrultuda, önerilen aracılık modeli desteklenmemiştir. Cinsiyete ilişkin bulgular, algılanan baba reddi, genel karanlık üçlü kişilik özellikleri, Makyavelizm, psikopati ve algılanan romantik ilişki kalitesi puanlarının erkeklerde daha yüksek olduğunu; narsisizm ve algılanan anne reddi puanlarının ise cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığını göstermiştir. Yapısal model kadınlar ve erkekler arasında biçimsel değişmezlik koşulunu sağlamasına rağmen, aracılık etkisi her iki grupta da desteklenmemiştir. Mevcut bulgular, algılanan ebeveyn reddinin mevcut romantik ilişki kalitesine yönelik öznel değerlendirmelerden ziyade uyumsuz kişilik özellikleriyle daha yakından ilişkili olduğuna işaret etmektedir. Gelecek araştırmalarda diyadik desenlerin kullanılması; bağlanma, reddedilme duyarlılığı, duygu düzenleme ve partnere ilişkin değişkenlerin incelenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examined the mediating role of dark triad personality traits in the relationship between perceived parental rejection and perceived romantic relationship quality among adults and tested whether the model differed by gender. Designed as a quantitative correlational study, the research was conducted with 303 adults who were currently in a romantic relationship. The sample included 191 women and 112 men, aged 18–56 years. Data were collected online using a personal information form, the rejection dimension of the Shortened Perceived Parental Attitudes Scale, the Perceived Romantic Relationship Quality Scale, and the Short Dark Triad Scale. Data were analyzed using structural equation modeling and multi-group structural equation modeling. Findings showed that perceived parental rejection positively and significantly predicted dark triad personality traits. However, dark triad traits did not significantly predict perceived romantic relationship quality, and perceived parental rejection had neither a significant direct nor indirect effect on romantic relationship quality through dark triad traits. Thus, the proposed mediation model was not supported. Gender-related findings showed that perceived paternal rejection, overall dark triad traits, Machiavellianism, psychopathy, and perceived romantic relationship quality were higher among men, whereas narcissism and perceived maternal rejection did not differ significantly by gender. Although the model showed configural invariance across women and men, mediation was unsupported in both groups. These findings suggest that perceived parental rejection is more closely associated with maladaptive personality traits than with subjective evaluations of current romantic relationship quality. Future research should use dyadic designs and examine attachment, rejection sensitivity, emotion regulation, and partner-related variables.
Benzer Tezler
- Algılanan ebeveyn reddi ile depresif eğilimler arasındaki ilişkide varoluşsal yalnızlık ve romantik ilişki kalitesinin rolü
The role of existential loneliness and romantic relationship quality in the relationship between perceived parental rejection and depressive tendencies
AYAULYM MAKAZHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiPamukkale ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURGUT TÜRKDOĞAN
- Özerk benlik ile karşılıklı bağımlılık arasındaki ilişkide algılanan ebeveyn kabul-reddi ve romantik ilişki inançlarının aracı rolü
The mediating role of perceived parental acceptance-rejection and romantic relationship beliefs in the relationship between autonomous self and codependency
ŞEYMA NUR ŞAFAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAKİ DUY
- Algılanan ebeveyn kabul-reddi ve bağlanma stillerinin romantik ilişki bağımlılığına etkisi
The effect of perceived parental acceptance-rejection and attachment styles on romantic relationship
AYŞEGÜL SEVEN AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERHAN TUNÇ
- Romantik ilişkide kendilik değerlendirmesi ile algılanan ebeveyn kabul-red düzeyi arasındaki ilişki ve kendini toparlama gücünün aracılık rolü
The relationship between parent acceptance rejection and self- assessment in romantic relationship: mediator role of self-resilience
ESRA İSLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. MELİS SERAY ÖZDEN YILDIRIM
- Romantik ilişkilerdeki partnerlerin kırılgan narsisizm düzeyleri ile çatışmaların çözümüne yaklaşımları arasındaki ilişkide ebeveyn kabul-red algılarının düzenleyici rolünün incelenmesi
Investigation of the regulatory role of parental acceptance-rejection perceptions in the relationship between partners in romantic relationships' vulnerable narcissism levels and their revised conflict tactics
AYŞENAZ ATAACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN EKER