Algılanan ebeveyn reddi ile depresif eğilimler arasındaki ilişkide varoluşsal yalnızlık ve romantik ilişki kalitesinin rolü
The role of existential loneliness and romantic relationship quality in the relationship between perceived parental rejection and depressive tendencies
- Tez No: 1017226
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TURGUT TÜRKDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, algılanan ebeveyn reddi ile depresif eğilimler arasındaki ilişkide varoluşsal yalnızlık ve romantik ilişki kalitesinin aracı rolünü yapısal eşitlik modellemesi çerçevesinde incelemektir. Araştırmanın katılımcılarını romantik ilişkiye sahip 305 yetişkin oluşturmaktadır. Katılımcıların 185'i kadın, 120'si erkektir ve yaşları 18 ile 65 arasında değişmektedir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği, Algılanan Romantik İlişki Kalitesi Ölçeği, Varoluşsal Yalnızlık Ölçeği ve Beck Depresyon Envanteri-Kısa Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde doğrulayıcı faktör analizi, yapısal eşitlik modellemesi ve çok-gruplu yapısal eşitlik modellemesinden yararlanılmıştır. Bulgular, algılanan ebeveyn reddi ile depresif eğilimler arasındaki ilişkinin romantik ilişki kalitesi ve varoluşsal yalnızlık aracılığıyla dolaylı olarak açıklandığını göstermiştir. Algılanan ebeveyn reddinin romantik ilişki kalitesini düşürdüğü ve varoluşsal yalnızlığı artırdığı; romantik ilişki kalitesindeki düşüşün ise varoluşsal yalnızlık yoluyla depresif eğilimlerle ilişkili olduğu belirlenmiştir. Çok-gruplu yapısal eşitlik modellemesi kapsamında flört ilişkisi içinde olan katılımcılar ile sözlü, nişanlı ve evli katılımcılardan oluşan grup karşılaştırılmıştır. Analiz sonuçları, romantik ilişki kalitesinin varoluşsal yalnızlığı azaltıcı etkisinin sözlü, nişanlı ve evli katılımcılarda daha güçlü olduğunu; aynı grupta romantik ilişki kalitesinden depresif eğilimlere uzanan doğrudan yolun ise pozitif ve anlamlı olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgu, doğrudan ve dolaylı etkilerin karşıt yönlerde ortaya çıktığı tutarsız aracılık örüntüsüne işaret etmektedir. Bununla birlikte, söz konusu sonuç gruplar arasında kesin bir farklılıktan ziyade; ilişki yatırımı ve bağlılık düzeyi daha yüksek olan ilişkilerde romantik ilişki kalitesinin depresif eğilimlerle hem koruyucu hem de stres taşıyıcı süreçler üzerinden eş zamanlı biçimde ilişkilenebileceğine işaret eden sınırlı bir bulgu olarak değerlendirilmelidir. Genel olarak araştırma sonuçları, depresif eğilimlerin anlaşılmasında erken dönem ebeveyn yaşantılarının yanı sıra romantik ilişki kalitesi, varoluşsal yalnızlık ve ilişki yatırımının birlikte ele alınmasının yararlı olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the mediating roles of existential loneliness and romantic relationship quality in the relationship between perceived parental rejection and depressive tendencies within the framework of structural equation modeling. The sample consisted of 305 adults who were involved in a romantic relationship. Of the participants, 185 were female and 120 were male, and their ages ranged from 18 to 65 years. Data were collected using a Personal Information Form, the Shortened Perceived Parental Attitudes Scale, the Perceived Romantic Relationship Quality Scale, the Existential Loneliness Scale, and the Beck Depression Inventory–Short Form. Confirmatory factor analysis, structural equation modeling, and multi-group structural equation modeling were used to analyze the data. The findings indicated that perceived parental rejection predicted depressive tendencies indirectly through romantic relationship quality and existential loneliness. Perceived parental rejection was associated with lower romantic relationship quality and higher existential loneliness, whereas lower romantic relationship quality was linked to higher depressive tendencies via existential loneliness. Within the scope of multi-group structural equation modeling, participants in dating relationships were compared with those in formally committed relationships. The results showed that the loneliness-reducing effect of romantic relationship quality was stronger among participants in formally committed relationships. In the same group, however, the direct path from romantic relationship quality to depressive tendencies was positive and significant. This finding points to an inconsistent mediation pattern, in which direct and indirect effects emerge in opposite directions. Nevertheless, this result should not be interpreted as definitive evidence of group differences, but rather as a limited finding suggesting that, in relationships characterized by higher investment and commitment, romantic relationship quality may be simultaneously linked to depressive tendencies through both protective and stress-related relational processes. Overall, the findings suggest that depressive tendencies should be understood by considering early parental experiences together with romantic relationship quality, existential loneliness, and relationship investment in adulthood.
Benzer Tezler
- Shadow of the past: The roles of early parental rejection, maladaptive personality dispositions, and fear of compassion on depressive symptoms
Geçmişin gölgesi: Erken ebeveyn reddinin, uyumsuz kişilik özelliklerinin, ve şefkat korkusunun depresif semptomların üzerindeki rolleri
UTKU BÜTE
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Psikolojiİzmir Ekonomi ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA FALİH KÖKSAL
- Üniversite öğrencilerinin algıladıkları ebeveyn kabul-reddinin öfke ifade tarzı ve depresif belirtiler ile ilişkisinin ebeveyn kabul ve reddi kuramı çerçevesinde incelenmesi
The investigation of the relationships among perceived parental acceptance rejection levels, anger levels, anger expression styles, and depressive symptoms of university students from the conceptional framework of the parental acceptance rejection theory
MERVE KILIÇ
- Üniversite öğrencilerinin algıladıkları ebeveyn kabul - reddi ile depresyon ve sürekli kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Duygu düzenleme güçlüklerinin aracı rolü
The investigation of the relationship between perceived parental acceptance - rejection and depression and trait anxiety of university students: The mediator role of emotion regulation
ESRA PEKTAŞ
- Beliren yetişkinlik döneminde yeme tutumları, algılanan ebeveyn reddi, duygu düzenleme güçlüğü ve beden kitle indeksinin depresyon belirtileri üzerindeki yordayıcı rolü
The predictive role of eating attitudes, perceived parental rejection, difficulty in emotion regulation and body-mass index on the symptoms of depression in emerging adulthood
PINAR CEVİZCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiIşık ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRAY AKYUNUS
- Examining antecedents of perceived parenting in daily life and during the COVID-19 pandemic: A process of parenting model perspective
Algılanan ebeveynliğin öncüllerinin günlük hayatta ve COVID-19 pandemisinde incelenmesi: Aile süreçleri modeli perspektifi
AYŞE BÜŞRA İPLİKÇİ
Doktora
İngilizce
2021
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiGelişim Psikolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL KAZAK BERUMENT