TR90 Bölgesi'nde (Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Trabzon) göç dinamiklerinin ve DEGRUBA sınıflandırmasının mekânsal analizi
Spatial analysis of migration dynamics and DEGRUBA classification in the TR90 region (Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Trabzon)
- Tez No: 1017228
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET BAYARTAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma alanını, TÜİK İBBS Düzey 2 sınıflandırmasına göre TR90 Doğu Karadeniz Bölgesi oluşturmaktadır. Çalışmada TR90 Bölgesi'nde yer alan Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize ve Trabzon illerinin nüfus özellikleri ile iç göç hareketleri incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, 2012–2024 yılları arasında bölgede meydana gelen nüfus hareketlerini ortaya koymak ve göçün yaş gruplarına göre dağılışını değerlendirmektir. Araştırmada ayrıca, kır ve kent alanlarında meydana gelen demografik değişimler de ele alınmıştır. Bölgedeki nüfus yapısında zaman içinde meydana gelen değişimler dikkat çekmektedir. Çalışmada Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan nüfus ve göç verileri kullanılmıştır. Arazi kullanımına yönelik değerlendirmelerde, Mekânsal Adres Kayıt Sistemi (MAKS) verileri ile CORINE (Coordination of Information on the Environment) Arazi Örtüsü verileri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler ArcGIS 10.8 ve SPSS programları kullanılarak analiz edilmiştir. Bulguların görselleştirilmesi amacıyla tablo, grafik ve haritalardan yararlanılmıştır. Bunun yanı sıra göç ve DEGURBA literatürüne yönelik bibliyometrik analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışmada mekânsal ve istatistiksel analiz yöntemleri bir arada kullanılarak elde edilen bulgular çok yönlü bir şekilde değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, TR90 Bölgesi'nde göç hareketlerinin özellikle genç ve çalışma çağındaki nüfus üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Özellikle 20–24 ve 25–29 yaş gruplarında hem alınan hem de verilen göç değerlerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bölge genelinde bazı illerin sürekli göç verme eğiliminde olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, nüfusun kıyı şeridinde yoğunlaştığını, iç kesimlerde ise nüfus kayıplarının daha belirgin düzeyde gerçekleştiğini göstermektedir. Analiz sonuçları, göçün yıllar itibarıyla farklılaştığını ve yaş gruplarına göre dağılımının değişken bir yapı sergilediğini ortaya koymaktadır. DEGURBA sınıflandırmasına göre yapılan değerlendirmeler, TR90 Bölgesi'nde kırsal alanların geniş bir mekânsal yayılışa sahip olduğunu göstermektedir. Buna karşılık, kentleşme eğilimlerinin özellikle bölge illerinin kıyı kesimlerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Bölge genelinde kırsal alanlardan kentsel alanlara yönelen nüfus akışları, demografik yapının şekillenmesinde etkili olan temel dinamiklerden biri olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, TR90 Bölgesi'nde nüfus ve göç süreçlerini analiz ederek bölgenin demografik özelliklerinin ve nüfusun mekânsal dağılışının ortaya konulmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The study area comprises the TR90 Eastern Black Sea Region, as defined by the Level 2 Statistical Regional Classification (İBBS) of the Turkish Statistical Institute (TÜİK). The study examines the population characteristics and internal migration patterns of the provinces of Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, and Trabzon located within the TR90 Region. The primary objective of the research is to identify population movements that occurred in the region between 2012 and 2024 and to evaluate the distribution of migration across different age groups. In addition, demographic changes in rural and urban areas are examined. The findings reveal significant transformations in the region's population structure over time. Population and migration data published by the Turkish Statistical Institute (TÜİK) were used in the study. Land-use assessments were conducted using data obtained from the Spatial Address Registration System (MAKS) and CORINE (Coordination of Information on the Environment) Land Cover data. The collected data were analyzed using ArcGIS 10.8 and SPSS software. Tables, graphs, and maps were produced to visualize the findings. Furthermore, bibliometric analyses of the migration and DEGURBA-related literature were conducted. Spatial and statistical analysis methods were integrated to provide a comprehensive evaluation of the research findings. The results indicate that migration in the TR90 Region is concentrated particularly among young and working-age population groups. Both in-migration and out-migration figures were found to be higher in the 20–24 and 25–29 age groups. Several provinces within the region exhibit a persistent tendency toward out-migration. The findings further demonstrate that the population is concentrated in coastal areas, whereas population decline is more pronounced in inland areas. The analysis also reveals temporal variations in migration patterns and a heterogeneous distribution of migration across age groups. Assessments based on the DEGURBA classification indicate that rural areas occupy a substantial spatial extent within the TR90 Region. In contrast, urbanization trends are particularly concentrated in the coastal parts of the region. Population flows from rural to urban areas emerge as one of the principal dynamics shaping the region's demographic structure. The findings contribute to a better understanding of demographic dynamics and spatial patterns of population distribution in the TR90 Region.
Benzer Tezler
- Trabzon Alt Bölgesi (TR90)'nde hazır beton işletmeciliği ve özgü muhasebe işlemleri
Ready mixed concrete management and specific accounting transactions in Trabzon Sub-Region (TR90)
HANDE SALİHOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeKaradeniz Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF SÜRMEN
- Sürdürülebilir turizm göstergeleri kapsamında Doğu Karadeniz Bölgesi'nin analizi
Analysi̇s of Eastern Blacksea Regi̇on wi̇thi̇n the scope of sustai̇nable touri̇sm i̇ndi̇cators
İSMAİL ÇALIK
Doktora
Türkçe
2014
TurizmSakarya ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN BATMAN
- Örgütsel adaletin işten ayrılma niyeti ile ilişkisinde iş yeri arkadaşlığının düzenleyici rolü: TR-90 bölgesindeki çay işletmelerinde çalışan mavi yakalılar üzerine bir araştırma
Regulatory role of workplace friendship in its relationship with organizational justice: A research on blue collar working in tea facilities in TR-90 region
MUHAMMED KÜRŞAD DURSUN
- Aile işletmelerinin sürekliliklerine ilişkin bir model önerisi: Doğu Karadeniz Bölgesi örneği
A proposed model for the continuity of family businesses: The case of Eastern Black Sea Region
NİHAN BİRİNCİOĞLU
- Hastane işletmelerinin maliyet yönetim sistemleri kullanımlarının ve maliyet sistemlerine bakış açılarının araştırılması; TR90 bölgesinde bir uygulama
Investigation of cost management systems usage and perspectives on cost systems in hospital enterprises; an application in TR90 region
EKREM BOYUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık Kurumları YönetimiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSağlık Kuruluşları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZNUR ARSLAN