1923-1950 arası Türk resminde milli kimlik inşası
National identity construction in Turkish painting between 1923 and 1950
- Tez No: 1017241
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BAYRAM BOZHÜYÜK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Sanat Tarihi, Tarih, Fine Arts, Art History, History
- Anahtar Kelimeler: Türkiye Cumhuriyeti, Türk resim sanatı, Kültürel kimlik, Kültür, Sanat, Tarih, Republic of Türkiye, Turkish painting, Cultural identity, Culture, Art, History
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sanatsal üretim tarih boyunca sadece estetik bir olgu değil ideoloji ve kültürel bir dönüştürme aracı olarak kullanılmıştır. Bu dönüşümün en somut örneklerinden birisi Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundaki kültür ve sanat alanındaki faaliyetlerdir. Dolayısıyla bu tez çalışmasında, 1923-1950 arasında Türk resim sanatının, ulus- devletin kimlik inşa sürecindeki rolü ele alınmıştır. Cumhuriyet'in ilan edilmesiyle birlikte, kültür ve sanat politikaları yeni rejimin kimlik anlayışı doğrultusunda yeniden biçimlendirilmiş; sanat yalnızca estetik bir uğraş olmaktan çıkarak, milli kimliğin inşasında işlevsel bir araç haline gelmiştir. Tez çalışmasında nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; dönem resimleri, sanatçı metinleri, arşiv belgeleri, sergi katalogları ve süreli yayınlar üzerinden içerik analizi yapılmıştır. Literatürde sıklıkla sanatçı merkezli yaklaşımların hâkim olduğu bu döneme sanatın toplumsal işlevi çerçevesinden yaklaşılmıştır. Tez çalışmasında 1923-1950 yıllarını kapsayan döneme, plastik sanatların Türkiye'deki toplumsal işlevi bağlamından yaklaşılmıştır. Cumhuriyet'in ilk yıllarında resim sanatının, yalnızca bireysel bir ifade aracı değil; aynı zamanda halkı yönlendiren, milli değerleri yücelten ve yeni bir yurttaş kimliğini görünür kıldığı ortaya konulmaktadır. Bu bilgiden yola çıkılarak, 1923- 1950 yılları arasında Türk resim sanatının, ulus- devletin modernleşme anlayışı ile uyumlu biçimde paralel ilerlediği düşünülebilir. Cumhuriyet'in ilanı ile birlikte kültür ve sanat politikaları, Türk milli kültürünün yeniden canlandırılması için yeni rejimin fikirsel hedeflerini destekleyecek şekilde yapılandırılmıştır. Dönemin sanatçılarının, hem Batı'nın teknik ve üslup anlayışını benimseyip hem de Anadolu'nun toplumsal yaşamını, milli mücadele ruhunu ve halk kültürünü yansıtan konularla eserlerini zenginleştirdikleri saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
Throughout history, artistic production has been used not only as an aesthetic phenomenon but also as an instrument of ideology and cultural transformation. One of the most concrete examples of this transformation is the cultural and artistic activities carried out during the foundation of the Republic of Türkiye. Accordingly, this thesis examines the role of Turkish painting between 1923 and 1950 in the nation-state's process of identity construction. With the proclamation of the Republic, cultural and artistic policies were reshaped in line with the identity conception of the new regime, and art ceased to be merely an aesthetic pursuit, becoming instead a functional instrument in the construction of national identity. A qualitative research method was adopted in this thesis, and content analysis was conducted based on paintings of the period, artists' writings, archival documents, exhibition catalogues, and periodicals. In contrast to the artist-centered approaches that dominate the literature on this period, this study approaches the subject from the perspective of the social function of art. The thesis examines the period between 1923 and 1950 within the context of the social function of the plastic arts in Türkiye. It reveals that, during the early years of the Republic, painting was not only a means of individual expression but also a tool that guided the public, promoted national values, and made a new civic identity visible. Based on these findings, it can be argued that Turkish painting between 1923 and 1950 developed in parallel with the nation-state's understanding of modernization. Following the proclamation of the Republic, cultural and artistic policies were structured to support the ideological objectives of the new regime for the revival of Turkish national culture. It was determined that the artists of the period enriched their works by adopting Western techniques and stylistic approaches while also depicting themes reflecting the social life of Anatolia, the spirit of the National Struggle, and folk culture.
Benzer Tezler
- 1923-1950 yılları arası Türkiye'de batılılaşma (modernleşme) süreci ve Türk resim sanatına etkisi
Modernization period of Turkish painting between 1923-1950 and its impacts on painting
MELİHA ELGÜN
- Cumhuriyet döneminde kadın hazır giyiminde sanayileşme çabaları üzerine bir inceleme (1923-1950)
A study on industrialization efforts in women's ready-made clothing during the Republican period (1923-1950)
AYSUN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk İnkılap TarihiAfyon Kocatepe ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEYZA KURNAZ ŞAHİN
- Cumhuriyet Dönemi ressamlarının (1923-1950) Anadolu kültürünü tanımaya yönelik çalışmaları ve Türk resmine etkisi
Works of republican era painters (1923-1950) for the understanding of Anatolian culture and their influence on Turkish art of painting
HANDAN CANAN SAVACI
- Çağdaş Türk resminde kimlik inşası
Identity building in contemporary Turkish painting
MERT YAVAŞCA
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2022
Sanat TarihiDokuz Eylül ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. SİMBER RANA ESKİER