Beyşehir Gölü'nde mikroplastik kirliliğinin araştırılması
An investigation of microplastic pollution in Lake Beyşehir
- Tez No: 1017242
- Danışmanlar: PROF. DR. MELEK ZEYBEK YÜNLÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Biology
- Anahtar Kelimeler: Mikroplastik, Sucul ekosistem, Mikroplastic, Aquatic ecosystem
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Türkiye'nin en büyük tatlı su gölü olan Beyşehir Gölü'nün Beyşehir ilçesi kıyılarında yüzey suyu ve sediment örneklerinde mikroplastik kirliliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, farklı kıyısal kullanım özelliklerini temsil eden üç istasyondan ilkbahar ve yaz dönemlerinde örnekleme yapılmıştır. Yüzey suyu örnekleri kıyıya yakın alanlardan, sediment örnekleri ise kıyısal yüzey sedimentinden toplanmıştır. Örneklerin hazırlanmasında yüzey suyu örneklerine filtrasyon ve H₂O₂ ile oksidatif ön işlem uygulanmış, sediment örneklerinde ise ZnCl₂ çözeltisi kullanılarak yoğunluk ayırımı gerçekleştirilmiştir. Elde edilen parçacıklar stereomikroskop altında incelenmiş; mikroplastikler morfolojik tip, renk ve bolluk bakımından değerlendirilmiştir. Seçilmiş parçacıkların polimer yapıları ATR-FTIR analizi ile belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, Beyşehir Gölü'nün incelenen tüm istasyonlarında ve her iki örnekleme döneminde mikroplastikler tespit edilmiştir. Yüzey suyu örneklerinde toplam 337 mikroplastik parçacığı belirlenmiş olup, genel mikroplastik bolluğu 11,23 adet/L olarak hesaplanmıştır. Sediment örneklerinde ise 88 mikroplastik parçacığı tespit edilmiş ve genel bolluk 146,67 adet/kg kuru ağırlık olarak bulunmuştur. Filament tipi mikroplastikler hem yüzey suyu hem de sediment örneklerinde baskın olmuştur. Yüzey suyunda tespit edilen mikroplastiklerin %68,84'ü filament, %27,30'u fragment ve %3,86'sı pelletlerden oluşmuştur. Renk dağılımı açısından, siyah mikroplastikler her iki ortamda da baskınlık göstermiştir. Mevsimsel olarak, yüzey suyundaki mikroplastik sayısı yaz döneminde artarken, sedimentte daha yüksek değerler ilkbahar döneminde kaydedilmiştir. Polimer analizleri, PET ve PE'nin öne çıkan polimer türleri olduğunu göstermiştir. Bulgular, Beyşehir Gölü'nün kıyı alanlarında mikroplastik kirliliğinin mevcut olduğunu ve bu kirliliğin yerleşim, rekreasyon, kamp, balıkçılık ve diğer kıyısal insan faaliyetleriyle ilişkili olabileceğini göstermektedir. Bu çalışma, yüzey suyu ve sedimenti birlikte değerlendirmesi, mevsimsel değişkenliği dikkate alması ve ATR-FTIR ile polimer doğrulaması içermesi bakımından Beyşehir Gölü için önemli bir temel veri seti sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, it was aimed to determine microplastic pollution in surface water and sediment samples collected from the shores of Beyşehir Lake, the largest freshwater lake in Türkiye, within the boundaries of Beyşehir district. Within the scope of the study, sampling was conducted in spring and summer from three stations representing different coastal-use characteristics. Surface water samples were collected from nearshore areas, while sediment samples were taken from coastal surface sediments. During sample preparation, surface water samples were subjected to filtration and oxidative pretreatment with H₂O₂, whereas density separation was performed for sediment samples using ZnCl₂ solution. The obtained particles were examined under a stereomicroscope, and microplastics were evaluated in terms of morphological type, color, and abundance. The polymer structures of selected particles were identified by ATR-FTIR analysis. As a result of the study, microplastics were detected at all investigated stations of Beyşehir Lake in both sampling periods. A total of 337 microplastic particles were identified in surface water samples, with an overall abundance of 11.23 items/L. In sediment samples, 88 microplastic particles were detected, with an overall abundance of 146.67 items/kg dry weight. Filament-type microplastics were dominant in both surface water and sediment samples. In surface water, 68.84% of the microplastics were filaments, 27.30% fragments, and 3.86% pellets. Regarding color distribution, black microplastics predominated in both environments. Seasonally, microplastic numbers in surface water increased in summer, whereas higher values were recorded in sediment in spring. Polymer analyses showed that PET and PE were the prominent polymer types. The findings indicate that microplastic pollution is present in the coastal areas of Beyşehir Lake and may be associated with settlement, recreation, camping, fishing, and other coastal human activities. This study provides an important baseline dataset for Beyşehir Lake by jointly evaluating surface water and sediment, considering seasonal variability, and including polymer confirmation by ATR-FTIR.
Benzer Tezler
- Beyşehir Gölü'nde monofilament ve multifilament fanyalı ağların sazan balığı (cyprinus carpio L., 1758) avcılığında av verimliliklerinin karşılaştırılması
Comparison of catching efficiency of monofilament and multifilament trammel nets on capture of carp (cyprinus carpio L., 1758) in lake Beyşehir
HIDIR ÇUBUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Su ÜrünleriSüleyman Demirel ÜniversitesiSu Ürünleri Avlama Teknolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. METE KUŞAT
- Beyşehir Gölü'nde yaşayan sazan (Cyprinus carpio L., 1758) ve kadife balığı (Tinca tinca L., 1758)'ndaki parazitlerin ve ağır metal birikiminin araştırılması
The investigation of heavy metals and parasites in carp (Cyprinus carpio L., 1758) and tench (Tinca tinca L., 1758) inhabiting Beyşehir Lake
SELDA TEKİN ÖZAN
Doktora
Türkçe
2005
BiyolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MURAT BARLAS
PROF.DR. YUSUF AYVAZ
- Beyşehir gölü'nde gümüşi havuz balığının (Carassius gibelio bloch, 1782)bazı populasyon özellikleri ve biyoekolojik durumunun belirlenmesi
Determination of some population parameters and bioecologic conditions of silver crucian carp (Carassius gibelio) in lake Beyşehir
EZGİ DİNÇTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Su Ürünleriİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAKKI DERELİ
- Beyşehir Gölü (Konya)'nde yaşayan kadife balığı (Tinca tinca L,1758)'nın büyüme özelliklerinin incelenmesi
A study on the growth features of tench (Tinca tinca l.,1758) habitated in Beyşehir (Konya) Lake
AKİF AK
- Beyşehir Gölü'nün fitoplankton biyokütlesi ve tür kompozisyonu
Phytoplankton biomass and species composition of Beyşehir Lake
ÖZDEN FAKIOĞLU