Yetişkinlerde olumsuz çocukluk çağı deneyimlerinin, psikolojik esneklik, depresyon ve fonksiyonel olmayan tutumlarla ilişkisinin incelenmesi
The relationships between adverse childhood experiences and psychological flexibility, depression, and dysfunctional attitudes in adults
- Tez No: 1017297
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEVENT KURT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Depresyon, Fonksiyonel olmayan tutum, Olumsuz erken çocukluk deneyimleri, Psikolojik esneklik, Depression, Dysfunctional attitude, Negative early childhood experiences, Psychological flexibility
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Olumsuz çocukluk çağı deneyimleri (OÇÇD), bireylerin yaşam boyu psikolojik, bilişsel ve sosyal işlevselliğini olumsuz yönde etkileyebilen bir risk faktörüdür. Bu araştırmanın amacı, yetişkin bireylerde olumsuz çocukluk çağı deneyimleri, psikolojik esneklik, depresyon ve fonksiyonel olmayan tutumlar arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu bağlamda, olumsuz çocukluk çağı deneyimleri ve depresyon arasındaki ilişkide psikolojik esneklik ile fonksiyonel olmayan tutum değişkenlerinin aracılık rolleri incelenmiştir. Araştırma, ilişkisel tarama modeline dayalı olarak gerçekleştirilmiş; 18 yaş ve üzeri, uygun örnekleme yöntemiyle seçilmiş toplam 308 yetişkinden oluşan bir çalışma grubu ile yürütülmüştür. Veri toplama sürecinde Demografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantılar Ölçeği, Psikolojik Esneklik Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri ve Fonksiyonel Olmayan Tutumlar Ölçeği Kısa Formu kullanılmıştır. Analizler, OÇÇD ile depresyon ve fonksiyonel olmayan tutumlar arasında pozitif; psikolojik esneklik ile ise negatif yönde anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir. Ayrıca psikolojik esneklik ve fonksiyonel olmayan tutumların, OÇÇD ile depresyon arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendikleri belirlenmiştir. Veriler, Pearson korelasyon analizi, çoklu regresyon analizi ve aracılık etkilerinin testinde Hayes'in PROCESS makrosu (Hayes, 2018) bootstrap yöntemi ve 10000 örnekleme kullanılarak değerlendirilmiş, anlamlılık düzeyi p<.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular, OÇÇD'nin depresyon üzerindeki etkilerinin hem doğrudan hem de psikolojik esneklik ve fonksiyonel olmayan tutumlar aracılığıyla dolaylı olarak ortaya çıktığını göstermekte; erken dönem travmatik deneyimlerin olumsuz etkilerini azaltmaya yönelik psikoterapi programlarında psikolojik esnekliği artırma ve işlevsiz bilişsel tutumları değiştirmeye odaklanan müdahalelerin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Adverse Childhood Experiences (ACEs) are a risk factor that can negatively affect individuals' psychological, cognitive, and social functioning throughout their lives. The aim of this study is to examine the relationships among adverse childhood experiences, psychological flexibility, depression, and dysfunctional attitudes in adults, and to determine the mediating roles of psychological flexibility and dysfunctional attitudes in these relationships. The research was conducted using a correlational survey model with a study group consisting of 308 adults aged 18 and over, selected through a convenience sampling method. Data were collected using the Demographic Information Form, Adverse Childhood Experiences Questionnaire, Psychological Flexibility Scale, Beck Depression Inventory, and Dysfunctional Attitudes Scale – Short Form. Analyses revealed significant positive correlations between ACEs and depression, and between ACEs and dysfunctional attitudes, while psychological flexibility was negatively correlated with ACEs. Furthermore, psychological flexibility and dysfunctional attitudes were found to have partial mediating roles in the relationship between ACEs and depression. Data were analyzed using Pearson correlation analysis, multiple regression analysis, and Hayes' PROCESS macro (Hayes, 2018) with Bootstrap method 10000 resampling for mediation testing, with a significance level set at p<.05. The findings indicate that the effects of ACEs on depression emerge both directly and indirectly through psychological flexibility and dysfunctional attitudes, highlighting the importance of interventions in psychotherapy programs aimed at increasing psychological flexibility and modifying dysfunctional cognitive attitudes to mitigate the negative impacts of early traumatic experiences.
Benzer Tezler
- Genç yetişkinlerde psikosomatik belirtilerin karma metodoloji ile incelenmesi
Examining psychosomatic symptoms in young adults with the mixed methodology
FATMA EROL
- Çocukluk çağı travmalarının bilişsel ayrışma, psikolojik esneklik ve duygu düzenleme ile ilişkisinde ruminasyonun aracı rolü: Karma metodoloji
The mediating role of rumination in the relationship between childhood traumas with cognitive defusion, psychological flexibility and emotion regulation: Mixed methodology
ÖZGE ERDURAN TEKİN
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ŞİRİN
- Yetişkinlerde çocukluk çağı olumsuz deneyimlerinin psikolojik iyi oluş ile ilişkisinde algılanan sosyal desteğin aracı rolü
The mediating role of perceived social support in the relationship between adverse childhood experiences and psychological well-being in adults
GAYE GÖRMEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUNE AKTAY
- Çocukluk çağı olumsuz yaşantıları olan yetişkinlerde duygu düzenleme ve introspektif farkındalık değişkenleri arasındaki ilişki
The relationship between emotion regulation and introspective awareness variables in adults with adverse childhood experiences
AYLİN DAYOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. AHMET TAMER AKER
- Çocukluk çağı travmaları, yetişkin bağlanma stilleri ve eş seçme stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examine of the connection between childhood traumas, adult attachment styles and spouse selection strategies
ÖZGE OKCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiAile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT AKCANBAŞ