Bir kalker ocağında patlatma kaynaklı titreşimlerin yöne bağlı olarak değerlendirilmesi
Directional evaluation of blast-induced vibrations in a limestone quarry
- Tez No: 1017299
- Danışmanlar: PROF. DR. NAZMİ ŞENGÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maden Mühendisliği ve Madencilik, Mining Engineering and Mining
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Isparta ili Bozanönü Köyü'nde yer alan bir kalker ocağında yapılan üretim patlatmalarından kaynaklanan titreşimin yönsel değişimini inceleyerek sahanın yöne bağlı arazi iletim ve sönümlenme katsayılarını belirlemek ve yer sarsıntısını etkileyen parametreleri değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında 61 adet atım izlenmiş ve dört ana ve dört ara yönde konumlandırılan sismograflar ile 104 adet titreşim ve hava şoku ölçümleri yapılmıştır. Elde edilen maksimum parçacık hızı (PPV) ile ölçekli mesafe (SD) verileri, USBM ampirik eşitliği kullanılarak her yön için ayrı ayrı değerlendirilmiş, yönsel olarak sahaya ait arazi iletim (K) ve sönümlenme (β) katsayıları belirlenmiştir. Sonuçlar, patlatma kaynaklı titreşim yayılımının ocak sahasında belirgin bir şekilde yöne bağlı olarak değiştiğini göstermiştir. Sahanın arazi iletim katsayısının 57,2 ile 5792,9 arasında, sönümlenme katsayısının ise 0,984 ile 2,082 arasında değiştiği belirlenmiştir. Sahadaki yöne bağlı bu değişimin temel nedeninin hâkim süreksizlikler olduğu değerlendirilmiş ve yöne bağlı olarak eklem sıklığı ile sahanın yöne bağlı arazi iletim ve sönümlenme katsayıları arasında yüksek korelasyonlu ilişkiler elde edilmiştir. Ayrıca çalışmada jeolojik birim değişiminin titreşimin yayılımı üzerindeki etkisi de araştırılmıştır. Çalışmada, PPV değerinin yöne bağlı değişiminde, sahadaki hem jeolojik birim farklılıklarının hem de süreksizliklerin yönelimlerinin önemli ve belirleyici olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle, patlatma kaynaklı titreşimlerin çevresel etkilerinin tahmininde yöne bağlı modellerin kullanılmasının gerekliliği vurgulanmıştır. Son olarak, çalışmanın yapıldığı kalker ocağındaki patlatmalar sırasında diğer çevresel etkiler olan hava şoku, kaya fırlaması ve toz oluşumu da ayrıca değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis was conducted to determine the directional of site constants and to evaluate the parameters affecting ground vibration by examining the directional variation of blast induced ground vibration at a limestone quarry located in Bozanönü Village, Isparta Province. The study monitored 61 blast events and recorded 104 ground vibration and airblast measurements using seismographs positioned in four main and four intermediate directions. The peak particle velocity (PPV) and scaled distance (SD) data obtained were evaluated separately for each direction using the USBM empirical equation and the site-specific transmission (K) and attenuation (β) coefficients were determined for each direction. The results showed that ground vibration propagation varied significantly depending on direction within the mine site. The site's transmission coefficient was found to range from 57.2 to 5792.9, and the attenuation coefficient was found to range from 0.984 to 2.082. The primary cause of this directional change was assessed to be dominant discontinuities. The relationships between joint frequency and the site's directional transmission and attenuation coefficients were also examined. The study also investigated the effect of changes in geological units on the propagation of vibrations. The study concluded that both the variations in geological units and the orientations of discontinuities in the quarry play a significant and decisive role in the directional variation of the PPV value. Therefore, the necessity of using directional models in predicting the environmental impacts of blasting-induced vibrations has been highlighted. Finally, other environmental impacts associated with blasting operations at the limestone quarry where the study was conducted such as airblast and noise, flyrock, and dust emissions were also evaluated.
Benzer Tezler
- Manisa ili, Soma ilçesi, Kozanlı Mahallesi mevkiindeki kalker ocağında yapılan patlamalardan kaynaklı titreşimlerin çevresel riskler açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the environmental risks of tremors caused by explosions at the limestone quarry in the Kozanlı Neighborhood, Soma district, Manisa province
FATİH DEV
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Maden Mühendisliği ve Madencilikİstanbul Okan Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ KAHRİMAN
- Taşönü (Trabzon-Araklı) kalker ocağındaki şevlerin duraylılık açısından incelenmesi
Stability analysis of rock slopes in the Taşönü (Trabzon-Arakli) limestone quarry
KADİR KARAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Maden Mühendisliği ve MadencilikKaradeniz Teknik ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN KESİMAL
- Investigation of decking system and application of Water-Deck in production blasting at open cast mines
Decking sisteminin araştırılması ve Water Deck?in açık işletmelerde üretim patlatmasında uygulanması
OKTAY ERTEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2007
Maden Mühendisliği ve MadencilikDokuz Eylül ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. GURCAN KONAK
- Bir kalker ocağında patlatmalı kazılardan kaynaklanan yer titreşimi ve hava şoku etkilerinin istatistiksel analizi
Statistical analyses of ground vibrations and over-air pressure impacts induced by blasting at a limestone quarry
FERDİ CİHANGİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Maden Mühendisliği ve MadencilikKaradeniz Teknik ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AYHAN KESİMAL
- Alçı sıkılama için arazide uygulama kolaylığının araştırılması
Investigation of ease of the application in–situ for plaster stemming
HARUN SÜRÜCÜOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Maden Mühendisliği ve MadencilikSüleyman Demirel ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİM CEVİZCİ