İkinci Adım Programı'nın ilkokul öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme, duygusal okuryazarlık becerileri ve prososyal davranışlarına olan etkisi
The impact of Second Step Program on primary school student's social emotional learning, emotional literacy skills and prosocial behavior
- Tez No: 1017379
- Danışmanlar: PROF. DR. PINAR ÇAVAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Duygusal okuryazarlık, Duygusal öğrenme, Olumlu sosyal davranış, Sosyal duygusal gelişim, Sosyal öğrenme, Sosyal-duygusal öğrenme, İlköğretim, Emotional literacy, Emotional learning, Prosocial behavior, Social emotional development, Social learning, Social-emotional learning, Primary education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İlkokul yılları, öğrencilerin yalnızca akademik gelişimlerinin değil; duygularını tanıma, yönetme, başkalarıyla sağlıklı ilişkiler kurma ve olumlu sosyal davranışlar geliştirme süreçlerinin de desteklenmesi gereken önemli bir dönemdir. Bu dönemde SDÖ (sosyal duygusal öğrenme) becerileri, duygusal okuryazarlık becerileri ve prososyal davranışların okul temelli programlar aracılığıyla ele alınması, öğrencilerin okul yaşantısı ve sosyal ilişkileri açısından önem taşımaktadır. Bu araştırmada, İkinci Adım Programı'nın ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin SDÖ, duygusal okuryazarlık becerileri ve prososyal davranışları üzerindeki etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma, karma yöntem müdahale deseniyle yürütülmüştür. Nicel boyutta ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutta ise görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın nicel çalışma grubu, kolay ulaşılabilir durum örneklemesiyle belirlenen 2024-2025 eğitim-öğretim yılında İzmir ili Bornova ilçesindeki bir devlet okulunda öğrenim gören 34 üçüncü sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Deney ve kontrol grupları, okulun mevcut sınıf yapısı, okul yönetiminin yönlendirmesi ve öğretmenlerin uygulama sürecine katılım konusundaki gönüllülüğü doğrultusunda belirlenmiştir. Nitel veriler, deney grubundaki öğrenciler arasından maksimum çeşitlilik örneklemesiyle seçilen 6 öğrenciyle yapılan görüşmelerden elde edilmiştir. Araştırmada nicel veri toplama araçları olarak Sosyal-Duygusal ve Ahlaki Gelişim Ölçeği, İlkokulda Duygusal Okuryazarlık Ölçeği ve Çocuk Prososyallik Ölçeği: Çocuk Formu kullanılmıştır. İkinci Adım Programı deney grubuna 9 hafta (18 ders saati) süresince uygulanmıştır. Nicel veriler Shapiro-Wilk normallik testi, bağımsız örneklem t testi, ilişkili örneklem t testi, Mann-Whitney U testi ve Wilcoxon işaretli sıralar testiyle analiz edilmiştir. Nitel veriler ise içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırmanın nicel bulgularına göre program, öğrencilerin SDÖ ve duygusal okuryazarlık becerilerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturmamıştır. Prososyal davranışlarda deney grubunun son test puanlarında anlamlı artış görülmüş; ancak deney ve kontrol grupları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Nitel bulgular, öğrencilerin program sürecini duyguları fark etme, anlamlandırma ve yönetme; zorlayıcı durumlarla baş etme, ilişkiyi düzenleme, başkalarının duygu durumunu anlama; yardım etme, paylaşma, problem çözme, iş birliği yapma ve düşünme-sorgulama gibi becerilerle ilişkilendirdiklerini göstermiştir. Bununla birlikte bazı öğrencilerin bu becerileri anlamlandırma ve uygulama sürecinde güçlük yaşadıkları; programda karşılaştıkları zorluklara karşın zamanla sürece uyum sağlamaya çalıştıkları görülmüştür. Öğrencilerin program içerisindeki canlandırma, video, soru-cevap ve grup etkinliklerine yönelik olumlu tutumlar geliştirdikleri de belirlenmiştir. Sonuç olarak İkinci Adım Programı'nın nicel sonuçlar bakımından sınırlı bir etki gösterdiği; buna karşın öğrencilerin program deneyimlerinde SDÖ becerileri, duygusal okuryazarlık ve prososyal davranışlarla ilişkili çeşitli farkındalıklar ve tamamlayıcı nitel yansımalar oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, İkinci Adım Programı ve okul temelli SDÖ uygulamaları üzerine çalışacak araştırmacılara ve bu tür programları uygulayacak eğitimcilere yönelik öneriler geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The primary school years represent a critical period not only for students' academic development but also for supporting their ability to recognize and manage emotions, establish healthy relationships with others, and develop positive social behaviors. During this period, addressing social emotional learning skills, emotional literacy skills, and prosocial behavior through school-based programs is important for students' school experiences and social relationships. This study aimed to examine the effect of the Second Step Program on third-grade primary school students' social emotional learning skills, emotional literacy skills, and prosocial behavior. The study was conducted using a mixed methods intervention design. In the quantitative phase, a quasi-experimental pretest-posttest control group design was employed, while in the qualitative phase, interviews were conducted. The quantitative study group consisted of 34 third-grade students attending a public school in the Bornova district of İzmir during the 2024-2025 academic year, selected through convenience sampling. The experimental and control groups were determined based on the school's existing classroom structure, guidance from the school administration, and the teachers' willingness to participate in the implementation process. The qualitative data were obtained from interviews conducted with six students selected from the experimental group through maximum variation sampling. The Social-Emotional and Moral Development Scale, the Emotional Literacy Scale in Primary School, and the Child Prosocialness Scale: Child Form were used as quantitative data collection tools in the study. The Second Step Program was implemented with the experimental group for nine weeks, corresponding to 18 class hours. Quantitative data were analyzed using the Shapiro-Wilk normality test, independent samples t-test, paired samples t-test, Mann-Whitney U test, and Wilcoxon signed-rank test. Qualitative data were analyzed through content analysis. According to the quantitative findings, the program did not produce a statistically significant difference in students' social emotional learning and emotional literacy skills. Regarding prosocial behavior, a significant increase was observed in the posttest scores of the experimental group; however, no significant difference was found between the experimental and control groups. The qualitative findings showed that students associated their experiences in the program with skills such as recognizing, understanding, and managing emotions; coping with challenging situations; regulating relationships; understanding others' emotional states; helping, sharing, problem solving, cooperating, and reflective thinking and inquiry. However, some students experienced difficulties in understanding and applying these skills, and despite the challenges they encountered during the program, they gradually tried to adapt to the process. It was also found that students developed positive attitudes toward the role-play, video, question-and-answer, and group activities included in the program. In conclusion, the Second Step Program had a limited effect in terms of quantitative results; nevertheless, students' experiences of the program generated various forms of awareness and complementary qualitative reflections related to social emotional learning skills, emotional literacy, and prosocial behavior. Based on the findings, recommendations were developed for researchers who plan to conduct studies on the Second Step Program and school-based social emotional learning practices, as well as for educators who will implement such programs.
Benzer Tezler
- Exploring design based learning activities in 2nd grade science classrooms
2. sınıf bilim sınıflarında tasarım tabanlı öğrenme aktivitelerinin keşfedilmesi
ÖZLEM YAPRAK BOSTANCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK
- Edwin E. Gordon'un Müzik Öğrenme Teorisi'nin çocukların gelişimsel müzik potansiyeline ve sosyal-duygusal öğrenme becerilerine etkisi
The effect of Edwin E. Gordon's Music Learning Theory on children's developmental music aptitude and social-emotional learning skills
SENİM ÇENBERCİ
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. ENVER TUFAN
- Ergenlik dönemi problemleri ile anne-baba tutumları arasındaki ilişki
Başlık çevirisi yok
ŞEBNEM YÜCEDAĞ
- Din öğretiminde öğretmen yetiştirme
Başlık çevirisi yok
HABİP GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Eğitim ve ÖğretimHarran ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞÜKRÜ KEYİFLİ
- Struktur und gestaltung der ausbildung turkischer Deutschlehrerstudierenden im fach methodik
Alman dili eğitiminde konu ve yapı olarak yöntembilim dersi
GÜLTEN GÜLER
