Bağırsaklardan permeabilite ve absorpsiyon üzerine cinsiyetin etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of gender on permeability and absorption from the intestines
- Tez No: 1017621
- Danışmanlar: PROF. DR. SELMA ŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eczacılık Teknolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyofarmasötik ve Farmakokinetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Cinsiyete bağlı olarak bireylerarasında gözlemlenen farklılıklara bağlı olarak farmakokinetik parametrelerin değişmesiyle ilaca cevapta değişkenlik meydana gelmektedir. BCS ve BDDCS Sınıf III'te yer alan CIM'in permeabilitesinde efluks taşıyıcılarının etkili olabileceği ve bu taşıyıcıların ekspresyonu ve lokalizasyonunda cinsiyete bağlı farklılıklar görülebileceği için CIM model ilaç olarak seçilmiştir. Bu çalışmanın amacı, Simetidin (CIM)'in bağırsaklardan absorpsiyonunun ve permabilitesinin in vitro hücre kültürü (Caco-2 ve HCT-8) ve in situ bağırsak perfüzyonu çalışmalarıyla incelenmesidir. Ayrıca, CIM'in bağırsağın farklı segmentlerinden absorpsiyon ve permeabilitesindeki değişim spesifik P-gp ve BCRP inhibitörü kullanılarak araştırılmıştır ve cinsiyete bağlı farklılıklar incelenmiştir. Yapılan deneylerden elde edilen numunelerdeki madde miktarları valide edilmiş HPLC metodları ile analiz edilmiştir. Çift yönlü transport çalışmalarının sonuçlarına göre: Caco-2 hücre hattında; CIM'in zayıf P-gp ve BCRP substratı olduğu ve elde edilen permeabilite değerlerine göre düşük permeabilite ve orta derecede emilim sınıfında yer aldığı tespit edilmiştir. HCT-8 hücre hattında ise CIM'in P-gp ve BCRP substratı olmadığı bulunmuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda iki hücre hattının birbirinin alternatifi olarak kullanılamayacağı bulunmuştur. İn situ bağırsak perfüzyonu çalışmalarından elde edilen sonuçlara göre CIM ve Metoprolol tartarat (MT)'ın hem erkek hem de dişi sıçanlardaki permeabilitesinin jejunumdan kolona doğru anlamlı (p <0,05) olarak arttığı ve CIM'in permeabilitesinin segment bağımlı olduğu bulunmuştur. P-gp inhibitörü ELA varlığında CIM'in jejunum ve kolondan permeabilitesi dişilerde daha yüksekken (p<0,05), ileumdan permeabilitesinin cinsiyete bağlı olarak değişmemiştir. MT'nin ise jejunum ve kolondan permeabilitesi dişilerde daha yüksekken (p<0,05), ileumdan permeabilitesi cinsiyete bağlı değişmemiştir. ELA varlığında ise MT'nin ileum ve kolondan permeabilitesi dişi sıçanlarda daha yüksekken, jejunumda cinsiyete bağlı farklılıklar bulunmamıştır. BCRP inhibitörü FMC varlığında hem CIM hem de MT'nin permeabilitesinde cinsiyetler arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p >0,05). Bu çalışmadan elde edilen sonuçlara göre dişi ve erkek sıçanlarda ilaçların absorpsiyonu/permeabilitesinde cinsiyete bağlı farklılıklar meydana gelebileceği kanıtlanmıştır. CIM'in bağırsaklardan permeabilitesine P-gp ve BCRP'nin etkisinin olmadığı bulunmuştur. Elde edilen permeabilite değerlerine göre CIM'in bağırsaklardan orta emilim ve düşük permeabiliteye sahip olduğu bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Variability in drug response occurs due to changes in pharmacokinetic parameters resulting from gender-based differences observed between individuals. CIM, which is classified as Class III according to BCS and BDDCS, was chosen as a model drug because efflux transporters may affect its permeability, and sex-dependent differences may be observed in the expression and localization of these transporters. The aim of this study is to investigate the absorption and permeability of Cimetidine (CIM) from the intestines using in vitro cell culture (Caco-2 and HCT-8) and in situ intestinal perfusion studies. In addition, changes in CIM absorption and permeability from different segments of the intestine were investigated using specific P-gp and BCRP inhibitors, and gender-related differences were examined. The amounts of substances in the samples obtained from the experiments were analyzed with validated HPLC methods. According to the results of the bidirectional transport studies: In the Caco-2 cell line; CIM was found to be a weak substrate for P-gp and BCRP and, according to the obtained permeability values, it falls into the low permeability and moderate absorption class. In the HCT-8 cell line, CIM was found not to be a substrate for P-gp and BCRP. Based on the findings, it was determined that two cell lines cannot be used as alternatives to each other. Based on the results obtained from in situ intestinal perfusion studies, the permeability of CIM and Metoprolol tartrate (MT) was found to be significantly increased from jejunum to colon in both male and female rats (p <0.05), and CIM permeability was segment-dependent. In the presence of P-gp inhibitör ELA, the permeability of CIM from the jejunum to colon was higher in females (p <0.05), while its permeability in the ileum did not change depending on gender. The permeability of MT from the jejunum and colon was higher in females (p<0.05), while its permeability from the ileum did not change depending on gender. In the presence of ELA, MT permeability from the ileum and colon was higher in female rats, while no gender-related differences were found in the jejunum. In the presence of BCRP inhibitör FMC, there was no significant difference between genders in the permeability of both CIM and MT (p >0.05). The results of this study showed that there may be gender-dependent differences in the absorption/permeability in female and male rat, but P-gp and BCRP had no effect on the intestinal permeability of CIM. Based on the obtained permeability values, CIM was found to have moderate absorption and low permeability across the intestines.
Benzer Tezler
- Statinlerin absorpsiyon ve permeabiliteleri üzerine greyfurt suyunun etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of grapefruit juice on the absorption and permeability of statins
MÜGE ATEŞ
Doktora
Türkçe
2024
Eczacılık ve FarmakolojiHacettepe ÜniversitesiBiyofarmasötik ve Farmokokinetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELMA ŞAHİN
- İlaçların absorpsiyonu ve permeabilitesi üzerine malnütrisyonun etkisinin incelenmesi
Investigation the effect of malnutrition on the absorption and permeability of drugs
FATMA KIR
Doktora
Türkçe
2024
Eczacılık ve FarmakolojiHacettepe ÜniversitesiFarmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELMA ŞAHİN
- Barsaklardan paraselüler ilaç absorpsiyonu üzerine permeabilite artırıcı ajanların etkisinin araştırılması
Investigation of effect of permeability enhancing agents on paracellular drug absorption in intestine
MÜGE ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eczacılık ve FarmakolojiHacettepe ÜniversitesiFarmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELMA ŞAHİN
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA SİNAN KAYNAK
- Kurkuminin barsaklardan ilaç absorpsiyonu üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of ınfluence of curcumin on ıntestinal drug absorption
FATMA GÜDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eczacılık ve FarmakolojiHacettepe ÜniversitesiBiyofarmasötik ve Farmokokinetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELMA ŞAHİN
- Barsaklardan ilaç absorpsiyonu üzerine kapsaisinin etkisinin araştırılması
Investigation of effect of capsaicin on intestinal drug absorption
EZGİ ŞENER
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eczacılık ve FarmakolojiHacettepe ÜniversitesiBiyofarmasötik ve Farmokokinetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELMA ŞAHİN