İklim dengeli kent gelişimi için geotasarım yaklaşımı: Ankara örneklemi
Geodesign approach for climate balanced urban development: Ankara sample
- Tez No: 1017697
- Danışmanlar: PROF. DR. EMİNE FİGEN DİLEK, DR. ÖĞR. ÜYESİ FRED BARIŞ ERNST
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Peyzaj Mimarlığı, Landscape Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, kentsel gelişim alanlarının planlama ve tasarım süreçlerinde, peyzaj şehirciliği temelinde geotasarım yaklaşımı araç olarak kullanılmıştır. Çalışma, iklim dengeli kent gelişimi perspektifi çerçevesinde kurgulanmış olup; çalışma alanı olarak Ankara ili seçilmiştir. Süreç; planlama, tasarım, iklimsel performans analizleri olmak üzere üç aşamada yürütülmüştür. Planlama aşamasında, geotasarım yaklaşımı doğrultusunda multidisipliner- katılımcı bir süreç izlenerek analiz temelli mekânsal kararlar geliştirilmiştir. Bu kapsamda belirlenen kentsel gelişim alanı için, yapısal ve açık-yeşil alan ölçütlerine dayalı iklim dengeli tasarım kararları üretilmiştir. Böylece, üst ölçek planlama kararlarının alt ölçek tasarım ilkeleri aracılığıyla mekânsal olarak somutlaştırılabildiği gösterilmiştir. Öneri tasarımda, kentsel yoğunluk, bina yönlenmeleri ve aralarındaki mesafeler gibi yapısal ölçütler ele alınmıştır. Açık-yeşil alan sistemi ise mikro havza sınırları ve yüzey akış yönleri dikkate alınarak süreklilik sağlayacak biçimde kurgulanmıştır. Erişilebilirlik, yürünebilirlik, aktif ulaşımı destekleyen kararların yanı sıra; geçirgen yüzeyler, yağmur hendekleri ve çok amaçlı göletler gibi su yönetimi çözümleri önerilmiştir. Bitkilendirme yaklaşımı ve bitki seçimine ilişkin ilkeler belirlenmiştir. Bu doğrultuda açık-yeşil alan oranı yürürlükteki imar planına göre yaklaşık üç kat artmış; geçirimsiz yüzeyler ve yapılaşma alanları azalmıştır. İklimsel performans analizleri, yürürlükteki imar planının uygulanması durumunda (S1 senaryosu) yüzey akışının (5,88 m³/s), yapılaşma öncesi (S0) (3,42 m³/s) duruma göre %72 oranında artacağını göstermiştir. Önerilen iklim dengeli tasarımın uygulanması (S2) halinde oluşacak 3,65 m³/s'lik yüzey akışı değeri ise yapılaşma öncesi 3,42 m³/s değerine oldukça yakın olup; S0'a göre %7'lik bir artışa karşılık gelmektedir. Bu durum, önerilen tasarımın doğal hidrolojik rejimi büyük ölçüde koruduğunu göstermektedir. Ayrıca, söz konusu tasarımın, S1 ile karşılaştırıldığında S2'ye göre yüzey akışını %38 oranında azalttığı belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the geodesign approach was employed as a tool in the planning and design processes of urban development areas based on the principles of landscape urbanism. The study was structured within the perspective of climate-balanced urban development, and the province of Ankara was selected as the study area. The process was conducted in three stages: planning, design, and climatic performance analyses. In the planning stage, analysis-based spatial decisions were developed through a multidisciplinary and participatory process in line with the geodesign approach. Within this scope, climate-balanced design decisions based on structural and open-green space criteria were produced for the designated urban development area. Thus, it was demonstrated that upper-scale planning decisions can be spatially embodied through lower-scale design principles. In the proposed design, structural criteria such as urban density, building orientations, and distances between buildings were addressed. The open-green space system was designed to ensure continuity by considering micro-watershed boundaries and surface runoff directions. In addition to decisions supporting accessibility, walkability, and active transportation, water management solutions such as permeable surfaces, bioswales, and multifunctional retention ponds were proposed. Principles regarding planting approaches and plant selection were also established. Accordingly, the proportion of open-green spaces increased approximately threefold compared to the current zoning plan, while impermeable surfaces and built-up areas decreased. Climatic performance analyses revealed that, in the case of implementing the current zoning plan (Scenario 1 – S1), surface runoff (5.88 m³/s) would increase by 72% compared to the pre-development condition (Scenario 0 – S0) (3.42 m³/s). In contrast, the implementation of the proposed climate-balanced design (Scenario 2 – S2) would result in a surface runoff value of 3.65 m³/s, which is very close to the pre-development value of 3.42 m³/s and corresponds to only a 7% increase compared to S0. This indicates that the proposed design largely preserves the natural hydrological regime. Furthermore, it was determined that S2 reduces surface runoff by 38% compared to S1.
Benzer Tezler
- Kentsel ölçekli tasarımlarda esnek çözümler için parametrik metodların kullanımı
Utilization of parametric modeling methods in order to obtain flexible solutions in urban design
ŞULE ERTÜRK GAUCHER
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TOGAN TONG
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- İç Anadolu Bölgesindeki büyük ölçekli yerleşmelerde konut alanlarındaki iklimsel sorunlar (Ankara örneği)
Başlık çevirisi yok
NECLA DOĞAN
- Bulanık mantık yaklaşımıyla Türkiye'de sürdürülebilir şehir, yerleşme performansının değerlendirilmesi ve akıllı-ekolojik konut alanı modeli
Evaluated performance of sustinable city and settlements in Turkey through fuzzy logic approach and smart-ecological housing area model
ECE ÖZMEN
Doktora
Türkçe
2024
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA YİRMİBEŞOĞLU