Akut koroner sendromlu hastalarda klinik eczacılık hizmetlerinin tedavi sonuçlarına ve hasta uyumuna etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the impact of clinical pharmacy services on treatment outcomes and adherence in patients with acute coronary syndrome
- Tez No: 1017718
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SONGÜL TEZCAN, PROF. DR. TURGUT KARABAĞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Akut koroner sendrom, karbohidrat antijeni 125, majör advers kardiyak olay, klinik eczacı, ilaçla-ilgili sorun, Acute coronary syndrome, carbohydrate antigen 125, major adverse cardiac events, clinical pharmacist, drug-related problem
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Eczacılık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Akut koroner sendrom (AKS), yüksek mortalite ve morbidite riski nedeniyle etkin sekonder önleme stratejileri gerektiren önemli bir kardiyovasküler (KV) hastalıktır. Çalışmamızın amacı; AKS tanılı hastalarda klinik eczacılık hizmetlerinin ilaç uyumu (İU), tedavi hedeflerine ulaşma düzeyi, yaşam kalitesi (YK) ve ilaçla-ilgili sorunların (İLİS'ler) belirlenmesi ve yönetimi üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Ayrıca, taburculuk sonrası 6 aylık dönemde majör advers kardiyak olayların (MAKO) sıklığı ile karbohidrat antijeni 125 (CA125) düzeyleri arasındaki olası ilişkinin incelenmesi hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Mayıs 2022–Mayıs 2023 tarihleri arasında İstanbul'daki üçüncü basamak bir hastanenin kardiyoloji kliniğinde yürütülmüştür. AKS tanılı hastalar kontrol (KG) ve müdahale grubuna (MG) randomize edilmiştir. KG'ye standart bakım uygulanırken, MG'ye 6 ay süreyle klinik eczacı tarafından yürütülen yapılandırılmış farmasötik bakım hizmeti verilmiştir. Her iki gruba İlaç Uyumunu Bildirim Ölçeği (İUBÖ), Sağlıkta Yaşam Kalitesi Ölçeği (SYKÖ) ve Kardiyovasküler Kısıtlılık ve Semptomlar Profili (Cardiovascular Limitations and Symptoms Profile-CLASP) taburculuk sırasında, 1. ay ve 6. ayda uygulanmış, İLİS'ler Hepler-Strand sınıflandırma sistemine göre belirlenmiş ve kaydedilmiştir. Ayrıca meydana gelen MAKO kaydedilmiş ve yatış sırasında ölçülen CA125 düzeyleri ile ilişkisi incelenmiştir. Bulgular: Toplam 200 hasta çalışmaya dahil edilmiş, 191'i 6 aylık takibi tamamlamıştır (KG: n=94; MG: n=97). Altı aylık kümülatif MAKO insidansı MG'de KG'ye göre anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (%17'ye karşı %36; p=0,006). İUBÖ skorları MG'de anlamlı düzeyde artarken, SYKÖ ve CLASP skorlarında anlamlı iyileşme saptanmıştır (p<0,05). Altıncı ayın sonunda İLİS sayısında MG'de KG'ye kıyasla anlamlı düzeyde azalma görülmüştür. MG'de yapılan girişimlerin %92,6'sı kabul edilmiş, tespit edilen İLİS'in %61,8'i çözümlenmiştir. Serum CA125 düzeyinin medyan değeri 14,6 KU/L olarak saptanırken, MAKO gelişen gruptaki serum CA125 düzeyinin, anlamlı biçimde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p=0,009). MAKO sıklığını tespit etme açısından CA125 ile yüksek duyarlılıklı kardiyak troponin (r=0,315, p<0,001) ve pro-B-tipi natriüretik peptit (r=0,423, p<0,001) arasında anlamlı pozitif korelasyon saptanmıştır. Sonuç: Taburculuk öncesinde başlatılan ve taburculuk sonrasında sürdürülen klinik eczacı müdahalesi, AKS hastalarında İU, YK ve klinik sonuçları iyileştirirken MAKO ve İLİS sıklığını azaltmıştır. Yüksek plazma CA125 düzeylerinin, 6 aylık dönemde MAKO açısından yüksek riskli hastaların belirlenmesinde kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Objective: Acute coronary syndrome (ACS) is an important cardiovascular (CV) disease that requires effective secondary prevention strategies due to its high mortality and morbidity risk. The aim of this study is to evaluate the effect of clinical pharmacy services on medication adherence (MA), achievement of treatment goals, quality of life (QOL), and the identification and management of drug-related problems (DRPs) in patients with ACS. Additionally, it is aimed to investigate the possible relationship between the frequency of major adverse cardiac events (MACE) and carbohydrate antigen 125 (CA125) levels during the 6-month post-discharge period. Material and Method: The study was conducted in the cardiology clinic of a tertiary hospital in Istanbul between May 2022 and May 2023. Patients with ACS were randomized into control (CG) and intervention groups (IG). While standard care was applied to CG, a structured pharmacist-led pharmaceutical care service was provided to IG for 6 months. The Medication Adherence Report Scale (MARS-5), CDC Health-Related Quality of Life (CDC HRQOL-4), and Cardiovascular Limitations and Symptoms Profile (CLASP) were applied to both groups at discharge, 1st and 6th months, and DRPs were identified and recorded according to the Hepler-Strand classification system. In addition, MACE was recorded and their relationship with CA125 levels measured at hospital admission was examined. Results: A total of 200 patients were included, and 191 completed the 6-month follow-up (CG: n=94; IG: n=97). The 6-month cumulative incidence of MACE was significantly lower in IG compared to CG (17% vs. 36%; p=0.006). MARS-5 scores increased significantly in IG, while CDC HRQOL-4 and CLASP scores showed significant improvement (p<0.05). At the end of the 6th month, a significant reduction in the number of DRPs was observed in IG compared to CG. Of the 92.6% of the interventions were accepted in IG, and 61.8% of the DRPs were resolved. The median serum CA125 level was 14.6 KU/L, and it was found to be significantly higher in the patients with MACE (p=0.009). A significant positive correlation was found between CA125 and high-sensitivity cardiac troponin (r=0.315, p<0.001) and pro–B-type natriuretic peptide (r=0.423, p<0.001) in terms of determining the frequency of MACE. Conclusion: A clinical pharmacist–led intervention initiated before discharge and sustained during post-discharge follow-up improved MA, QOL, clinical outcomes and reduce MACE and DRPs in patients with ACS. Elevated plasma CA125 levels might be used to identify patients with ACS who are at higher risk of MACE at 6 months.
Benzer Tezler
- Akut koroner sendromlu olgularda koenzim Q10 düzeyleri
CoQ10 levels in patients with acute coronary syndrome
DENİZ KAYAPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Eczacılık ve FarmakolojiEge ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYFER YALÇIN
- Kardiyovasküler hastalığı bulunan ve hastaneye yatışı yapılan hastaların ilaç profillerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the drug profiles of patients with cardiovascular disease and admitted to the hospital
FATMA GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eczacılık ve FarmakolojiAnadolu ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RANA ARSLAN
- Akut koroner sendromlu hastalarda yapılan radyal anjiyografide kullanılan kateter çeşitlerinin klinik sonuçlar üzerine etkisi
Başlık çevirisi yok
TAYFUN GÜNDÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
KardiyolojiErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİKMET HAMUR
- Akut koroner sendromlu hastalarda non-dipper, dipper hipertansiyonun klinik seyre etkisi
Clinical effect of non-dipper and dipper hypertension with acute coronary syndrome patients
DENİZ ELÇİK
- Primer perkütan koroner girişim uygulanan akut koroner sendromlu hastalarda ikili antiplatelet tedaviye ek olarak absiksimab uygulanmasının kısa ve uzun dönem klinik sonuçlar üzerine etkisi
The short and long-term clinical effect of abciximab in addition to P2y12 inhibitor therapy in patients with acute coronary syndrome with primary percutaneous intervention
ONUR ALTINKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
KardiyolojiAtatürk ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMED HAKAN TAŞ