Türkiye ve rakip ülkelerin dijital kapasitelerinin savunma sanayi bağlamında çok kriterli karar verme yöntemi (TOPSİS) ile karşılaştırılması
Comparing the digital capabilities of Türkiye and competitor countries in the defense industry via the TOPSIS method
- Tez No: 1017735
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ARZU UĞURLU KARA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Savunma ve Savunma Teknolojileri, Defense and Defense Technologies
- Anahtar Kelimeler: Türk savunma endüstrisi, Çok kriterli karar verme, Turkish defense industry, Multi criteria decision making
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Milli Savunma Üniversitesi
- Enstitü: Atatürk Stratejik Araştırmalar ve Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Savunma Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Savunma Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, savunma sanayii bağlamında dijital kapasiteyi altyapı, insan sermayesi, ArGe/yenilik ve teknoloji üretim çıktıları bileşenleri üzerinden kıyaslayarak Türkiye ve seçilmiş rakip ülkeler için karşılaştırmalı bir değerlendirme üretme amacı ile tasarlanmıştır. Araştırma, uluslararası karşılaştırmaya uygun makro göstergelerle sınırlı 2020-2024 dönem ortalamalarını ve 17 ülkeden oluşan örneklemi içermektedir. Dünya Bankası Gelişim İndeksi veri setlerinden oluşturulan gösterge havuzu üzerinden entropi ağırlıklandırma ve TOPSIS ile nicel sıralama yapılmasını ve eş-hareket örüntülerinin korelasyon analiziyle test edilmesini kapsamaktadır. Entropi sonuçlarında patent başvuruları, güvenli internet sunucuları ve sabit bant genişliği kriterlerinin en yüksek ayrıştırıcılığa sahip olduğu, TOPSIS sıralamasında ilk beş ülkenin Çin, ABD, Hindistan, Almanya ve Japonya olduğu, Türkiye'nin 17 ülke içinde 11. sırada yer aldığı ve Ar-Ge harcamaları, patent ve teknoloji ihracatı gibi yenilik göstergeleri ile savunma sanayi göstergeleri arasında pozitif birlikte hareket eğilimlerinin bulunduğu ve dijital kapasite sıralamasının yenilik çıktıları ve güvenli dijital altyapı bileşenleriyle belirlendiği, ülkelerin savunma sanayii göstergeleriyle dijital kapasite kriterlerinin birlikte hareket ettiği tespit edilmiştir. Elde edilen bu analitik bulgular ışığında, Türkiye'nin savunma sanayiinde stratejik özerkliğini küresel rekabet koşullarında sürdürebilmesi için sivilaskeri entegrasyonu önceleyen çevik teknoloji tedarik modellerine, nitelikli beşerî xcv sermayeye ve tedarik zinciri siber güvenliğine ağırlık vermesi gerektiği değerlendirilmektedir. Bu vizyon doğrultusunda, ülkemizin yapısal dijital olgunluk seviyesini artıracak somut makroekonomik politika önerileri sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to provide a comparative evaluation of Türkiye and selected competitor countries by assessing digital capacity within the context of the defense industry, focusing on the components of infrastructure, human capital, research and development innovation, and technology production outputs. The research encompasses a sample of 17 countries, utilizing the 2020-2024 period averages of macro indicators suitable for international comparison. The methodology involves establishing an indicator pool derived from the World Bank datasets, applying entropy weighting and the TOPSIS method for quantitative ranking, and testing co-movement patterns through correlation analysis. The Entropy analysis reveals that patent applications, secure internet servers, and fixed broadband criteria possess the highest discriminatory power. According to the TOPSIS results, the top five countries are China, USA, India, Germany, and Japan, with Türkiye ranking 11th among the 17 nations. Furthermore, the findings indicate positive co-movement trends between innovation metrics—R&D expenditures, patents, and hightechnology exports—and defense industry indicators. The results demonstrate that digital capacity rankings are primarily driven by innovation outputs and secure digital infrastructure components, and that national defense industry performances co-move significantly with digital capacity criteria. In light of these analytical findings, it is concluded that for Türkiye to sustain its strategic autonomy in the defense industry amidst xvc global competition, it must prioritize agile technology procurement models that emphasize civil-military integration, qualified human capital, and supply chain cybersecurity. In alignment with this vision, concrete macroeconomic policy recommendations are proposed to enhance the nation's structural digital maturity level.
Benzer Tezler
- Social media analytics case study of international broadcasters in Turkish news media market
Türk haber medya pazarında uluslararası yayıncıların analitik sosyal medya vaka araştırması
KURT BİLGİN GÜREL
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
İletişim Bilimleriİstanbul ÜniversitesiUluslararası Medya Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLÜFER PEMBECİOĞLU
- Uluslararası patent veritabanları analizi ile Türkiye'nin bilişim teknolojileri alanındaki yerinin belirlenmesi
Determining the position of Turkey in the field of information technologies through analysis of international patent databases
SELAHATTİN BAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya ÜniversitesiBilişim Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞRUL TAŞCI
- Avrupa Birliği'nde ve Türkiye'de bilişim ekonomisi
Information economy in European Union and Turkey
BURCU KILINÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Bilim ve TeknolojiÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ENGİN ERDOĞAN
- Investigating olive trees by monitoring phenological stages using multi-modal satellite sensor data
Çok-modlu uydu sensör verileri kullanılarak fenolojik aşamalarının izlenmesiyle zeytin ağaçlarının araştırılması
HAYDAR MUHAMMED AKÇAY
Doktora
İngilizce
2024
Ziraatİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞİNASİ KAYA
- Türkiye ve D-8 ülkeleri arasındaki endüstri içi ticaretin incelenmesi
Investigation on intra industry trade between Türkiye and the D-8 countries
BARIŞ DAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiBandırma Onyedi Eylül Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET AYDIN