Dayanıklı kentlerin oluşmasında kamu sektörü üzerine düşen sorumluluklar ve yerel halkın katılımı
Responsibilities of the public sector and local community participation in the creation of resilient cities
- Tez No: 1017737
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE DİLEK DARBY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Büyükşehir Planlaması ve Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hızlı kentleşme, doğal afetler ve sosyo-ekonomik kırılganlıklar, kentlerin dayanıklılığını günümüz planlama gündeminin en kritik başlıklarından biri haline getirmiştir. Literatür, dayanıklı kentlerin yalnızca teknik altyapı yatırımlarıyla değil; yönetişim, toplumsal katılım, kurumsal kapasite ve sosyal adalet gibi çok boyutlu unsurlarla birlikte değerlendirildiğinde anlamlı bir biçimde güçlendirilebileceğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, dayanıklı kentlerin oluşturulmasında kamu sektörünün üstlendiği roller ile yerel halkın katılım mekanizmaları arasındaki ilişkiyi incelemeyi ve bu ilişkinin yerel bağlamda nasıl işlediğini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş, yarı yapılandırılmış uzman görüşmeleri yoluyla Zeytinburnu Belediyesi olarak kamu sektörü ve Zeytinburnu İlçesi yerel temsilcilerinden veri toplanmıştır. Görüşmeler, hem dayanıklılık kavramının Türkiye bağlamındaki uygulanabilirliğini hem de yönetsel ve toplumsal engelleri ortaya koyacak şekilde tematik analizle değerlendirilmiştir. Çalışmanın saha uygulaması İstanbul'un Zeytinburnu ilçesinde gerçekleştirilmiş ve bölgenin mevcut risk profili, yönetsel kapasitesi, planlama pratikleri ve katılım düzeyi incelenmiştir. Araştırma bulguları, kamu kurumları arasında koordinasyon eksikliği, politikaların sürekliliğinde yaşanan kırılmalar, yerel halkın karar alma süreçlerine sınırlı katılımı ve sosyal kırılganlıkların yeterince dikkate alınmamasının dayanıklılığı zayıflatan temel faktörler olduğunu göstermektedir. Buna karşın, katılımcı mekanizmaların güçlendirilmesi, yerel ölçekli veri üretiminin artırılması, afet odaklı planlama araçlarının bütünleştirilmesi ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi, dayanıklılık stratejilerinin uygulanabilirliğini artıran önemli unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, dayanıklı kent planlamasında kamu–halk iş birliğini merkezine alan bütüncül bir yaklaşım önererek, Türkiye'de özellikle büyükşehir ölçeğinde geliştirilecek politikalara ve yerel yönetim uygulamalarına yol gösterici nitelikte bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Rapid urbanization, natural disasters, and socio-economic vulnerabilities have made urban resilience one of the most critical topics on today's planning agenda. The literature reveals that resilient cities can be meaningfully strengthened not only through technical infrastructure investments but also when evaluated alongside multidimensional elements such as governance, community participation, institutional capacity, and social justice. This study aims to examine the relationship between the roles undertaken by the public sector in building resilient cities and the participation mechanisms of local communities, and to analyze how this relationship operates within a local context. A qualitative method was adopted in the research, and data was collected from the public sector—represented by the Zeytinburnu Municipality—and local representatives of the Zeytinburnu District through semi-structured expert interviews. The interviews were evaluated using thematic analysis to reveal both the applicability of the resilience concept in the context of Türkiye, as well as the administrative and social barriers. The field application of the study was conducted in the Zeytinburnu district of Istanbul, examining the region's current risk profile, administrative capacity, planning practices, and level of participation. The research findings indicate that a lack of coordination among public institutions, disruptions in policy continuity, limited participation of the local community in decision-making processes, and inadequate consideration of social vulnerabilities are the main factors weakening resilience. Conversely, strengthening participatory mechanisms, increasing local-scale data production, integrating disaster-oriented planning tools, and enhancing institutional capacity stand out as crucial elements that increase the applicability of resilience strategies. By proposing a holistic approach centered on public-community cooperation in resilient urban planning, this study provides a guiding framework for policies and local government practices to be developed in Türkiye, particularly at the metropolitan scale.
Benzer Tezler
- İklim dirençli kent yaklaşımında yağmur suyu hasadı uygulamasının değerlendirilmesi: İstanbul ili zeytinburnu ilçesi örneği
Assessing rainwater harvesting in the context of climate-resilient cities: a case study of Zeytinburnu district, İstanbul
EDANUR ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çevre MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLEDA ENGİN
- Design and Modeling Renewable Energy Communities. A case study in Cagliari
Yenilenebilir Enerji Topluluklarının Tasarımı ve Modellenmesi: Cagliari Örneğinde Bir Vaka İncelemesi
YASEMİN USTA
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
EnerjiPolıtecnıco Dı TorınoMimari Tasarım Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GUGLIELMINA MUTANI
DR. MATTİA RİCCİ
DR. FRANCESCO BALDİ
- Elazığ bölgesindeki geleneksel yapıların deprem performanslarının incelenmesi
Elazig region of the earthquake performance of the traditional buildings of the examination
TUBA GÖK NAYİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ GÜNEY
- GIS-based multi-criteria decision analysis for optimal urban emergency facility planning
Kentsel optimal acil durum tesis planlaması için CBS tabanlı çok kriterli karar analizi
PENJANI HOPKINS NYIMBILI
Doktora
İngilizce
2022
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURAN ERDEN
- Impacts of climate change on tourism sector in Turkey: Challenges and future prospects
İklim değişikliğinin Türkiye turizm sektörüne etkileri: Gereksinimler ve gelecek öngörüleri
AYSUN AYGÜN
Doktora
İngilizce
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜZİN BAYCAN