Şizofreni hastaları, sağlıklı kardeşleri ve kontrol grubu arasındaki proteomiks farklılıklarının incelenmesi
Investigation of proteomic differences between schizophrenia patients, healthy siblings and control group
- Tez No: 1017761
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİĞDEM GÖVERTİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Şizofreni, Schizophrenia
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İleri Nörolojik ve Psikiyatrik Bilimler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Şizofreni genetik yükü fazla olan bir hastalık olmasına karşın tanıyı koyduracak bir biyolojik belirteç henüz tam olarak saptanmamıştır. Çalışmamızda şizofreni hastaları, kardeşleri ve sağlıklı kontrol arasındaki kesitsel proteomiks farkı incelenerek hem şizofreni hastalığına spesifik olan proteinleri tespit etmek hem de şizofreni etiyolojisini kardeşler ve hastalarda ortak çıkan proteinler üzerinden araştırmak ve yeni endofenotip adayları bulmak amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmamız kesitsel bir çalışma olup şizofreni hastaları, kardeşleri ve sağlıklı kontrol grubunun kan örnekleri alınarak protemoiks analizine tabi tutulmuştur. Katılımcılara sosyodemografik veri formu verilmiş ve şizofreni hastalarının klinik bilgileri edinilmiştir. Hastalara PANSS ölçeği verilmiştir. Proteomiks analizi LC-MS analizine tabi tutularak yapılmıştır. Analiz sonucunda yukarı regülasyon anlamlı katsayısı 1.9 ve aşağı regülasyon anlamlı katsayısı 0.5 olarak alınmıştır. Bulgulanan proteinler yukarı regülasyon katsayısı 1.5 alınarak STRING analizine tabi tutulmuştur. KEGG yolları araştırılmıştır. Bulgular: Hastalar, kardeşler ve sağlıklı kontrol el kullanımı, yaş, cinsiyet, sigara tüketimi, doğum yeri, göç durumu ve sosyal güvenceye sahip olma alanlarında eşleşmiş; askerlik durumu, eğitim düzeyi, aylık gelir, yaşam biçimi alanlarında şizofreni hastalarında farklılık çıkmıştır. Proteinler incelendiğinde kompelement, koagulasyon, keratinle ilişkili ve GWAS çalışmalarındaki genlerle ilişkili proteinler çalışmamızda bulgulanmıştır. Yapılan STRING analizinde şizofreni hastalarında ve kardeşlerde komplement ve koagulasyon yollarının ortak olarak bozulduğu, hastalığa spesifik yine farklı proteinler üzerinden komplement yolunun bozulduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamız sonucunda hem hastalığa spesifik hem de etiyolojiyi aydınlatan endofenotip proteinler ve yollara dair sonuçlar bulunmuştur. İleri çalışmalarda bu yolları hedef alan ilaçlar geliştirilebilir ya da genetik-fizyolojik çalışmalar yapılabilir.
Özet (Çeviri)
Objective: Despite the high genetic burden of schizophrenia, no definitive biological marker has yet been established. This study aimed to investigate cross-sectional proteomic differences among patients with schizophrenia, their siblings, and healthy controls to identify disorder-specific proteins, explore shared biological mechanisms, and propose potential endophenotype candidates. Methods: This cross-sectional study included patients with schizophrenia, their siblings, and healthy controls. Blood samples were collected and subjected to proteomic analysis using liquid chromatography–mass spectrometry (LC–MS). Sociodemographic data were obtained from all participants, and clinical characteristics of patients were recorded. The Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS) was administered to assess symptom severity. Thresholds for significant upregulation and downregulation were set at 1.9 and 0.5, respectively. Identified proteins were further analyzed using STRING with a cutoff value of 1.5, and Kyoto Encyclopedia of Genes and Genomes (KEGG) pathway analyses were performed. Results: The groups were comparable in terms of age, sex, handedness, smoking status, place of birth, migration status, and social security. However, patients differed significantly in education level, income, lifestyle, and military status. Proteomic findings revealed alterations in complement and coagulation pathways, keratin-related proteins, and proteins associated with genes identified in genome-wide association studies (GWAS). STRING analysis demonstrated shared dysregulation of complement and coagulation pathways in both patients and siblings, while disease-specific alterations in the complement pathway were observed in patients. Conclusion: These findings suggest the presence of both disease-specific and shared endophenotypic protein alterations in schizophrenia. Targeting these pathways may provide novel insights for future therapeutic and translational research.
Benzer Tezler
- Şizofreni tanılı hastalar ve ilk atak psikoz hastaları ile hastaların sağlıklı kardeşlerindeki CRP ve D vitamini düzeylerinin bilişsel işlevler açısından sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılması
Comparison of crp and vitamin D levels in patients with schizophrenia and first attack psychosis, healthy siblings of patients and healthy control group in terms of cognitive functions
NEFİSE KAYKA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
PsikiyatriAbant İzzet Baysal ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN YILDIRIM
- Şizofrenide çocukluk çağı örselenmelerinin nedensel bir ilişkisi var mı? Şizofreni hastaları ve sağlıklı kardeşlerinin çocukluk çağı örselenmeleri yönünden karşılaştırılması
Is there any causal relation of the childhood traumas in schizophrenia? Comparison of patients with schizophrenia with their healthy siblings in terms of childhood trauma
ZEYNEP YILDIZ AKBEY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA YILDIZ
- Serum zonulin seviyesinin şizofreni tanılı bireylerde ve kardeşlerinde nörobilişsel bozulma süreci ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of serum zonulin level with the neurocognitive impairment process in individuals diagnosed with schizophrenia and their siblings
MELİH MUSTAFA SEDEF
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık BakanlığıRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN KARADAĞ
- Şizofreni tanılı hasta, sağlıklı kardeş ve kontrol grubunda aşırı önem atfetme ve duygu tanıma becerilerinin karşılaştırılması ve aralarındaki ilişkinin incelenmesi
Aberrant saliance and facial emotion recognition in patients with schizophrenia, their unaffected siblings, and healthy controls: A comparative study and interrelationship analysis
RÜSTEM DOĞAN UZLAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BUKET GÜNGÖR
- Şizofreni tanılı bireylerin, etkilenmemiş kardeşlerinin kronotip tercihi ve psikoz için yüksek risk açısından değerlendirilmesi, psikoz için yüksek risk ile kronotip tercihi ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of unaffected siblings of individuals diagnosed with schizophrenia in terms of chronotype preference and high risk for psychosis, examination of the relationship between high risk for psychosis and chronotype preference
ÖZGE GÜCEOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN GÜLSÜM ZUHAL KAMIŞ