Kadınların iklim değişikliği kaygısı, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve çevre dostu tüketim alışkanlıklarının belirlenmesi
Determining women's climate change anxiety, healthy lifestyle behaviors and environmentally friendly consumption habits
- Tez No: 1017845
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NERMİN ALTUNBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Kadınlar, Çevre dostu davranışlar, Nursing, Women, Pro-environmental behaviours
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, kadınların iklim değişikliği kaygısı, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve çevre dostu tüketim alışkanlıklarını belirlemek; iklim değişikliği kaygısının sağlıklı yaşam biçimi davranışları üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel tipte olup, Sivas İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı beş Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 400 kadın ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri,“Tanıtıcı Bilgi Formu”,“İklim Değişikliği Kadın Kaygı Ölçeği”ve“Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II”kullanılarak, 24 Şubat 2025 ile 29 Eylül 2025 tarihleri arasında toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 23.0 paket programı kullanılmış ve istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 36,48±12,29 yıl olup, İklim Değişikliği Kadın Kaygı Ölçeği toplam puan ortalaması 56,89±15,44'tür. Fizyolojik sağlık alt boyutunda puan ortalaması 26,93±7,78; Davranış alt boyutunda puan ortalaması 16,72±5,68; Toplumsal cinsiyet alt boyutunda puan ortalaması 13,22±4,04'dir. Kadınların Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları-II ölçeği toplam puan ortalaması 134,41±23,44'tür. Sağlık sorumluluğu alt boyutunda puan ortalaması 22,76±5,31; Fiziksel aktivite alt boyutunda puan ortalaması 17,78±5,01; Beslenme alt boyutunda puan ortalaması 22,26±4,47; Manevi gelişim alt boyutunda puan ortalaması 26,07±5,13; Kişilerarası ilişkiler alt boyutunda puan ortalaması 25,56±5,08; Stres yönetimi alt boyutunda puan ortalaması 19,96±4,37'tür. İklim Değişikliği Kadın Kaygı Ölçeği ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II toplam puanları arasında pozitif yönlü, düşük düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,250; p<0,001). Ayrıca İklim Değişikliği Kadın Kaygı Ölçeği toplam puanı ve alt boyutları ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II toplam puanı ve alt boyutları arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Regresyon analizi sonucunda iklim değişikliği kaygısının sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir (β=0,250; R2=0,060; p<0,001). Alt boyutlar birlikte değerlendirildiğinde ise yalnızca davranış alt boyutunun anlamlı yordayıcı olduğu saptanmıştır (β=0,169; R2=0,058; p=0,024). Araştırma sonucunda, kadınların iklim değişikliği kaygısının sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile ilişkili olduğu, her iki değişkenin bazı sosyodemografik özellikler ve çevre dostu tüketim alışkanlıklarına göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Hemşirelik uygulamalarında iklim değişikliği farkındalığını, sağlıklı yaşam davranışlarını ve çevre dostu tüketim alışkanlıklarını geliştirmeye yönelik eğitim ve danışmanlık programları önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine women's climate change anxiety, healthy lifestyle behaviors, and environmentally friendly consumption habits; and to evaluate the impact of climate change anxiety on healthy lifestyle behaviors. The study is descriptive and cross-sectional in nature and was conducted with 400 women registered at five Family Health Centers affiliated with the Sivas Provincial Health Directorate. Data were collected between February 24, 2025, and September 29, 2025, using a“Descriptive Information Form,”the“Climate Change Women's Anxiety Scale,”and the“Healthy Lifestyle Behaviors Scale-II.”SPSS 23.0 software was used for data analysis, and the statistical significance level was set at p<0.05. The average age of the participants was 36.48±12.29 years, and the mean total score on the Climate Change Women's Anxiety Scale was 56.89±15.44. The mean score for the physiological health subscale is 26.93±7.78; for the behavioral subscale, it is 16.72±5.68; and for the gender subscale, it is 13.22±4.04. The total mean score for the Women's Healthy Lifestyle Behaviors-II scale is 134.41±23.44. The mean score for the health responsibility subscale is 22.76±5.31; for the physical activity subscale, it is 17.78±5.01; for the nutrition subscale, it is 22.26±4.47; for the spiritual development subscale, it is 26.07±5.13; for the interpersonal relationships subscale, it is 25.56±5.08; and for the stress management subscale, it is 19.96±4.37. A positive, low-level, and statistically significant correlation was found between the total scores of the Climate Change Women's Anxiety Scale and the Healthy Lifestyle Behaviors Scale-II (r=0.250; p<0.001). Furthermore, a positive and statistically significant correlation was found between the total score and sub-dimensions of the Climate Change Women's Anxiety Scale and the total score and sub-dimensions of the Healthy Lifestyle Behaviors Scale-II (p<0.05). Regression analysis revealed that climate change anxiety is a significant predictor of healthy lifestyle behaviors (β=0.250; R2=0.060; p<0.001). When the sub-dimensions were considered together, only the behavior sub-dimension was found to be a significant predictor (β=0.169; R2=0.058; p=0.024). The study concluded that women's climate change anxiety is related to healthy lifestyle behaviors, and that both variables differ according to certain sociodemographic characteristics and environmentally friendly consumption habits. In nursing practice, training and counseling programs are recommended to improve climate change awareness, healthy lifestyle behaviors, and environmentally friendly consumption habits.
Benzer Tezler
- Üreme çağındaki kadınların iklim değişikliği ve maddi kaygılarının doğurganlık tutumuna etkisi
The effect of climate change and financial concerns on fertility attitudes of women of reproductive age
ÜMMÜHAN BETÜL TUNCEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
EbelikSakarya ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
Doç. Dr. YASEMİN HAMLACI BAŞKAYA
- Aile hekimliği asistanlarının afet hazırbulunuşluk düzeyinin deprem anksiyetesi ve iklim değişikliği kaygısı ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the disaster preparedness level of family medicine assistants and their earthquake anxiety and climate change concerns
ENGİN TUNCAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ
- Küresel iklim değişikliğine toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifinden bakmak: Konya-Ereğli örneği
Looking at global climate change from a gender equality perspective: The case of Konya-Ereğli example
MERVE ERKOCA DOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Siyasal BilimlerSelçuk ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYRİYE SAĞIR
- İklim değişikliğinin kırsal alanlara etkisinin kadınlar üzerinden değerlendirilmesi (Diyarbakır ili örneği)
Assessment of the impact of climate change on rural areas through the eyes of women (example from Diyarbakır province)
EMİNE KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
ZiraatHarran ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA ÖCAL KARA
- An examination of attachment styles, climate change awareness, attitudes toward environment and animals
Bağlanma stilleri, iklim değişikliği farkındalığı, çevreye ve hayvana karşı tutumun incelenmesi
ZEYNEP COŞKUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
PsikolojiYeditepe ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKAN TAYCAN