Geri Dön

Obsesif kompulsif bozuklukta kronotipinin obsesif kompulsif belirtilerle ilişkisi

The association between chronotype and obsessive-compulsive symptom dimensions in obsessive-compulsive disorder

  1. Tez No: 1017980
  2. Yazar: BÜŞRA YILDIRIM AKCA
  3. Danışmanlar: PROF. DR. LEVENT SEVİNÇOK, DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA KIRCI ERCAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Kronotipi, Obsesif-Kompulsif Bozukluk, Padua Envanteri, Alt tip, Uyku Kalitesi, Depresyon ve Anksiyete, Chronotype, Obsessive-Compulsive Disorder, Padua Inventory, Symptom Subtypes, Sleep Quality, Depression and Anxiety
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı, kronotipi özellikleri ile obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) alt tipleri ve bu alt tiplere ait belirti şiddeti arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Ayrıca depresyon ve anksiyete belirtilerinin bu ilişki üzerindeki olası karıştırıcı etkileri değerlendirilmiştir. Çalışmaya OKB tanısı almış bireyler dahil edilmiştir. Katılımcıların kronotipi özellikleri Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Obsesif-kompulsif belirtiler Padua Envanteri ve Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (Y-BOCS) kullanılarak ölçülmüş, uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ile değerlendirilmiştir. Depresyon ve anksiyete düzeyleri Beck Depresyon ve Beck Anksiyete ölçekleri ile belirlenmiştir. Verilerin analizinde dağılım özellikleri göz önünde bulundurularak non-parametrik testler kullanılmış, gruplar arası karşılaştırmalar Kruskal–Wallis ve Mann–Whitney U testleri ile yapılmış ve kronotipin yordayıcıları regresyon analizleri ile incelenmiştir. Bulgular, akşamcıl kronotipiye sahip bireylerin Padua Envanteri toplam puanı ile temizlik, kontrol ve kesinlik alt ölçeklerinde sabahçıl kronotipiye sahip bireylere kıyasla anlamlı olarak daha yüksek puanlar aldığını göstermiştir (p<0.05). Buna karşın, kronotipi grupları arasında Y-BOCS obsesyon, kompulsiyon ve toplam puanları açısından anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Ayrıca kronotipi grupları arasında uyku kalitesi (PUKİ) açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Sosyodemografik özellikler (cinsiyet, medeni durum vb.) ve hastalıkla ilişkili klinik değişkenler açısından da gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Regresyon analizinde, yalnızca temizlik alt ölçeğinin akşamcıl kronotipi ile anlamlı şekilde ilişkili olduğu, diğer değişkenlerin ise anlamlı katkı sağlamadığı belirlenmiştir. Uyku kalitesini etkileyen değişkenlerin belirlenmesi amacıyla yapılan lineer regresyon analizinde, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) toplam puanı bağımlı değişken olarak modele dahil edilmiştir. Analiz sonucunda, depresif belirtilerin uyku kalitesinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu saptanmıştır. Buna karşın, obsesif-kompulsif belirti alt boyutları ve anksiyete düzeylerinin uyku kalitesi üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Model genel olarak değerlendirildiğinde, elde edilen bulgular uyku kalitesinin özellikle depresif belirtilerle ilişkili olduğunu, diğer klinik değişkenlerin ise bu ilişkiye anlamlı katkı sağlamadığını göstermektedir. Sonuç olarak, kronotipi özelliklerinin OKB'nin genel şiddetinden ziyade belirli semptom boyutları ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Kronotipi ile sosyodemografik ve genel klinik değişkenler arasında anlamlı bir ilişki saptanmamış olması, bu ilişkinin daha çok belirli obsesif-kompulsif belirti alt tiplerine özgü olabileceğini düşündürmektedir. Bu bulgular, OKB'nin heterojen yapısını desteklemekte ve semptom alt tiplerine dayalı değerlendirmelerin önemini vurgulamaktadır.

Özet (Çeviri)

The aim of this study was to investigate the relationship between chronotype and obsessive-compulsive disorder (OCD) symptom dimensions and the severity of these symptom subtypes. Additionally, the potential confounding effects of depression and anxiety symptoms on this relationship were evaluated. Individuals diagnosed with OCD were included in the study. Chronotype was assessed using the Morningness–Eveningness Questionnaire. Obsessive-compulsive symptoms were measured using the Padua Inventory and the Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale (Y-BOCS), while sleep quality was evaluated using the Pittsburgh Sleep Quality Index. Depression and anxiety levels were assessed using the Beck Depression Inventory and the Beck Anxiety Inventory. Considering the distribution characteristics of the data, non-parametric tests were used for statistical analyses. Group comparisons were conducted using the Kruskal–Wallis and Mann–Whitney U tests, and predictors of chronotype were examined using regression analyses. The results showed that individuals with an evening chronotype had significantly higher scores on the Padua Inventory total score as well as the cleaning, checking, and precision subscales compared to those with a morning chronotype (p<0.05). However, no significant differences were found between chronotype groups in terms of Y-BOCS obsession, compulsion, and total scores (p>0.05). In addition, no significant differences were observed between chronotype groups in terms of sleep quality (PSQI) (p>0.05). Sociodemographic characteristics (such as gender and marital status) and clinical variables were also not significantly different between the groups. Regression analysis revealed that only the cleaning subscale significantly predicted chronotype, while other variables did not make a significant contribution. In order to determine the variables affecting sleep quality, a linear regression analysis was conducted, in which the total score of the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) was included as the dependent variable. The results indicated that depressive symptoms were a significant predictor of sleep quality. In contrast, obsessive–compulsive symptom subdimensions and anxiety levels were not found to have a significant effect on sleep quality. Overall, the findings suggest that sleep quality is particularly associated with depressive symptoms, while other clinical variables do not make a significant contribution to this relationship. In conclusion, chronotype appears to be associated with specific symptom dimensions rather than the overall severity of OCD. The lack of association between chronotype and sociodemographic or general clinical variables suggests that this relationship may be specific to certain obsessive-compulsive symptom dimensions. These findings support the heterogeneous nature of OCD and highlight the importance of dimension-based assessment approaches.

Benzer Tezler

  1. Obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastalarda kronotipin serum sitokin düzeyleri, semptom şiddeti ve içgörü ile ilişkisi

    The relationship of chronotype with serum cytokine levels, symptom severity and insight in patients diagnosed with obsessive compulsive disorder

    ELİF NUR ÖZERVARLI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SİMGE SEREN KIRLIOĞLU BALCIOĞLU

  2. Obsesif kompulsif bozuklukta içgörünün semptom şiddeti ve agresyonla ilişkisi

    Başlık çevirisi yok

    NURAY TÜRKSOY KARALI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1996

    Psikiyatriİstanbul Üniversitesi

    DOÇ.DR. RAŞİT TÜKEL

  3. Obsesif kompulsif bozuklukta EEG ve nöropsikolojik testler arasındaki korelasyon

    EEG patologies and neuropsychological tests were evaluated with obssesive compulsive disorder

    AZİZ YAŞAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1996

    PsikiyatriDicle Üniversitesi

    DOÇ.DR. AHMET ATAOĞLU

  4. Obsesif kompülsif bozuklukta bilişsel işlevlerin ve klinik özelliklerin olaya ilişkin işitsel uyarılmış potansiyeller (P300) ve nöropsikolojik testler ile ilişkileri

    Cognitive functions and clinical aspects in obsessive compulsive disorder: Relation with event-related auditory potentials (P300) and neuropsychological tests

    BERNA BİNNUR KIVIRCIK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    PsikiyatriDokuz Eylül Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. KÖKSAL ALPTEKİN