Engelli çocuk sahibi kadınların annelik ve evden çıkış deneyimleri: Van/Muradiye kırsalında nitel bir çalışma
Experiences of motherhood and leaving the home among women with disabled children: A qualitative study in rural Muradiye/Van
- Tez No: 1017986
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELDA TUNCER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Annelik, Bakım verme yükü, Emek süreci, Engelli çocuklar, Engellilik, Kamusal alan, Kırsal yaşam, Toplumsal cinsiyet, Van, Motherhood, Caregiver burden, Labour process, Disabled children, Disability, Public space, Rural life, Gender, Van
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasının konusu, engelli çocuğa sahip kadınların annelik, evden çıkma ve kamusal hayata katılım deneyimlerinde hangi faktörlerin ne şekilde ve ne ölçüde belirleyici olduğudur. Kadının biyolojik olarak doğurganlık özelliğine sahip olması, içinde yaşadığı toplumun kontrol mekanizmaları tarafından ona eş ve annelik rollerinin asli görevler olarak yüklenmesine yol açmıştır. Özellikle geleneksel ataerkil kültürün hâkim olduğu kırsal toplumlarda hâlihazırda dezavantajlı konumda bulunan kadınlar, engelli bir çocuğa sahip olduklarında çocuğun bakım ve ihtiyaçlarının sorumluluğunu da büyük ölçüde üstlenmek durumunda kalmakta ve böylece çifte dezavantajlı bir konuma sürüklenmektedirler. Günlerinin büyük bölümünü özel alanda, yani ev içinde, ev işleriyle uğraşarak ve engelli çocuklarının bakımını üstlenerek geçiren kadınlar, kamusal alandan ve toplumsal yaşamdan dışlanma riskiyle karşı karşıya kalmaktadırlar. Bu nedenle engellilik ve kırsallık ekseninde şekillenen bu durumla başa çıkmak zorunda kalan bu kadınlar kadınlık ve annelik deneyimlerinin, toplumsal hayata katılım ve kamusal alanda var olma süreçlerini nasıl etkilediği araştırmanın temel problemini oluşturmaktadır. Buradan hareketle bu tez çalışmasında, Van ili Muradiye ilçesinin kırsalında yaşayan engelli çocuk sahibi kadınların, mevcut ekonomik, kültürel ve toplumsal yapı içerisinde kadın ve anne olarak evden çıkma ve kamusal hayata katılma süreçlerinde yaşadıkları deneyimlerin toplumsal cinsiyet perspektifinden incelenmesi amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines which factors, and in what ways and to what extent, shape the experiences of women with children with disabilities in relation to motherhood, leaving the home, and participation in public life. Women's biological capacity for childbearing has led societies, through prevailing social norms and control mechanisms, to assign the roles and responsibilities associated with marriage and motherhood as their primary duties. Particularly in rural societies dominated by traditional patriarchal culture, women who are already in a disadvantaged position become doubly disadvantaged when they have a child with a disability, as they are expected to assume primary responsibility for the child's care and needs. Spending most of their time in the private sphere—namely within the home—engaged in domestic work and caregiving responsibilities, these women often face exclusion from public spaces and social life. Accordingly, the central research problem of this thesis is to explore how the experiences of womanhood and motherhood among women with children with disabilities, who must cope with challenges shaped by both disability and rurality, influence their participation in social life and their presence in public spaces. Building on this framework, the thesis aims to examine, from a gender perspective, the experiences of women with children with disabilities living in the rural areas of Muradiye district in Van Province as they navigate the processes of leaving the home and participating in public life within existing economic, cultural, and social structures as women and mothers.
Benzer Tezler
- Riskli gebelik grubundaki kadınların annelik kaygısı üzerine psikanalitik bir bakış
A psychoanalytic overvi̇ew on maternal anxi̇ety of women in risky pregnancy group
CANSU AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYLİN ÖZCAN
- Toplumsal cinsiyet perspektifi açısından ortopedik engelli kadınlara yönelik ayrımcılığın incelenmesi: Zonguldak ili örneği
Examination of the discrimination against orthopedically disabled women in terms of gender perspective: Example of Zonguldak province
GÜRCAN BAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SosyolojiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HACER TOR
- Ataerkil toplumda 'gönüllü çocuksuzluk': Türkiye'de 'gönüllü çocuksuzluk'u seçen kadınlara dair algı ve yaklaşımlar
Voluntary childlessness in a patriarchal society: Perceptions and approaches to voluntarily childless women in Turkey
ZEHRA ÇİĞDEM DALAY TEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Sosyolojiİstanbul ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. EMİNE SEVGİ UÇAN ÇUBUKÇU
- Dezavantajlılığın bir adım ötesi: Engelli çocuk sahibi kadınların yaşadıkları güçlüklerin incelenmesi ve sosyal politika önerileri
One step beyond disadvantages: Examination of the challenges of women with disabled children and social policy recommendations
ABDULKADİR YÜKSEL
Doktora
Türkçe
2021
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL UYANIK
