Afet ve acil durum yönetiminde Kastamonu AFAD örneği
The case of Kastamonu AFAD in disaster and emergency management
- Tez No: 1018015
- Danışmanlar: PROF. DR. SERDAR KENAN GÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Afet yönetimi, Kastamonu, Disaster and Emergency Management Directorate, Disaster management, Kastamonu
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Afetler, çoğu zaman ani bir şekilde meydana gelerek bireyleri savunmasız bırakmakta ve toplumsal yaşam üzerinde ciddi etkiler yaratmaktadır. Afetlerin neden olduğu can kayıpları, ekonomik zararlar ve toplumsal travmalar, afet yönetimini kamu yönetimi açısından önemli bir çalışma alanı hâline getirmiştir. Türkiye'de afet yönetimi anlayışındaki dönüşüm özellikle 1999 Marmara Depremi sonrasında hız kazanmış ve 2009 yılında 5902 sayılı Kanun ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) kurulmuştur. Böylece kriz odaklı yapıdan uzaklaşılarak risk azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme süreçlerini birlikte ele alan bütünleşik afet yönetimi anlayışı benimsenmiştir. AFAD, merkez ve taşra teşkilatlarıyla afet yönetiminden ve kurumlar arası koordinasyonun sağlanmasından sorumlu temel kurumdur. Yerel düzeyde afet yönetimi faaliyetleri ise İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri aracılığıyla yürütülmektedir. Bu çalışma, afet yönetimi anlayışındaki dönüşümü ve bütünleşik afet yönetimi modelinin yerel düzeydeki uygulamalarını Kastamonu ili özelinde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada öncelikle afet yönetimine ilişkin kavramsal ve tarihsel çerçeve ele alınmış, ardından Kastamonu ilinin afet riskleri değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında Kastamonu İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'nde görev yapan 15 uzman katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiş; bulgular“Afet Yönetim Anlayışı”,“Kastamonu İli ve İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü”,“Afet Eğitimi ve Bilinçlendirme”ve“Kişisel Kanılar”temaları altında incelenmiştir. Araştırma bulguları, yerel düzeyde afet yönetimi anlayışının büyük ölçüde kriz odaklı yapıdan risk odaklı yapıya yöneldiğini göstermektedir. Katılımcılar genel olarak afet yönetim süreçlerinin etkin yürütüldüğünü ifade etmiş; TAMP, İRAP ve AYDES uygulamalarının afet yönetim süreçlerine önemli katkılar sağladığını belirtmişlerdir. Öte yandan, kurumlar arası koordinasyon süreçlerinde zaman zaman çeşitli aksaklıkların yaşanabildiği ortaya konmuştur. Eğitim ve bilinçlendirme faaliyetlerinin genel olarak yeterli olduğu değerlendirilmekle birlikte, toplumun afet süreçlerine daha aktif katılımının sağlanması ve toplumsal farkındalığın artırılması gerektiği anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, araştırmada bütünleşik afet yönetimi anlayışının kurumsal düzeyde büyük ölçüde benimsendiği görülmüştür. Bununla birlikte, afet yönetiminde başarının yalnızca müdahale kapasitesiyle sınırlı olmadığı; kurumlar arası iş birliği, toplumsal bilinç ve yerel risklere uygun planlama anlayışıyla doğrudan ilişkili olduğu anlaşılmıştır. Bu doğrultuda afetlere karşı daha dirençli bir toplum yapısının oluşturulabilmesi için eğitim faaliyetlerinin yaygınlaştırılması ve toplumun afet yönetimi süreçlerine daha aktif biçimde dâhil edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
Disasters often occur suddenly, leaving individuals vulnerable and causing serious impacts on social life. Loss of life, economic damage, and social trauma caused by disasters have made disaster management an important field within public administration. In Türkiye, the transformation of disaster management accelerated particularly after the 1999 Marmara Earthquake, and the Disaster and Emergency Management Presidency (AFAD) was established in 2009 with Law No. 5902. Thus, the integrated disaster management approach, which addresses risk reduction, preparedness, response, and recovery processes together, replaced the crisis-oriented approach. AFAD is the main institution responsible for disaster management and inter-institutional coordination, while Provincial Directorates of Disaster and Emergency Management carry out local disaster management activities. This study examines the transformation of disaster management understanding and the local implementation of the integrated disaster management model in Kastamonu province. Semi-structured interviews were conducted with fifteen expert participants working at the Kastamonu Provincial Directorate of Disaster and Emergency Management. The data from the interviews were analyzed using content analysis, and the findings were examined under the themes of“Disaster Management Understanding,”“Kastamonu Province and the Provincial Directorate of Disaster and Emergency Management,”“Disaster Education and Awareness,”and“Personal Opinions.”The findings indicate that disaster management at the local level has largely shifted from a crisis-oriented to an integrated, risk-oriented approach. Participants stated that disaster management processes were generally carried out effectively and that practices such as TAMP, IRAP, and AYDES contributed significantly to these processes. However, occasional problems in inter-institutional coordination were also identified. Although education and awareness activities were generally considered sufficient, the study revealed the need for greater public participation and increased social awareness in disaster management. As a result, the study demonstrates that the integrated disaster management approach has largely been adopted at the institutional level. However, success in disaster management depends not only on response capacity but also on inter-institutional cooperation, public awareness, and planning approaches appropriate to local risks. Therefore, expanding educational activities and ensuring more active public participation are considered important for building a more disaster-resilient society.
Benzer Tezler
- Havalimanlarında acil durum ve afet yönetimi
Emergency and disaster management at airports
HALİSE ATASEVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İnşaat MühendisliğiGazi Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. KÜRŞAT ÇUBUK
- Oyun teorisini kullanarak afet durumlarının modellenmesi üzerine
On modeling disaster situations by using game theory
MEDİNE DEMİR
Doktora
Türkçe
2024
MatematikSüleyman Demirel ÜniversitesiMatematik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SIRMA ZEYNEP ALPARSLAN GÖK
DOÇ. DR. PINAR USTA EVCİ
- Afet ve acil durum yönetiminde itfaiyenin rolü ve yeri
Fire department's role and place in disaster and emergency menagement
HALİL TAŞKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Kamu YönetimiBahçeşehir ÜniversitesiUlaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİKDAT KADIOĞLU
- Afet ve acil durum yönetiminde Kaiser tehlike ve zarar görebilirlik analiziyle güvenli hastane kavramının incelenmesi
Investigation of safe hospital concept with Kaiser danger and vulnerability analysis in disaster and emergency management
GÖKMEN CENGİZ AKDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HastanelerÜsküdar Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RÜŞTÜ UÇAN
- Afet ve acil durum yönetiminde itfaiye teşkilatlarının çalışmaları ve uygulamaları: Elazığ ili örneği
Works and practices of fire departments in disaster and emergency management: The case of Elazig
HANDAN AYDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kamu YönetimiFırat ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKE BEZEN TOZKOPARAN