Bilgi işlemsel düşünmeye dayalı fen öğretiminin 6. Sınıf yoğunluk konusundaki etkisi
The effect of science instructıon based on computational thinking on the topic of density in 6th grade
- Tez No: 1018353
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NAİL İLHAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bilgi işlemsel düşünme, Eleştirel düşünme, Fen bilgisi eğitimi, Problem çözme becerisi, Computational thinking, Science education, Problem solving ability
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmada OECD problem çözme basamakları ile BİD boyutları sistematik bir şekilde birleştirilerek bir çerçeve oluşturulmuş ve BİD'e dayalı fen öğretimi uygulamalarının etkisi ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışmanın amacı altıncı sınıf fen bilimleri dersi yoğunluk konusunda bilgi işlemsel düşünmeye (BİD) dayalı fen öğretiminin etkisini incelemektir. Şehir merkezinde devlet ortaokulunda 6. sınıf öğrencilerine, BİD 'e dayalı fen öğretimi için ders etkinlikleri ve planları hazırlanıp uygulamalar yapılmıştır. Çalışma, karma araştırma desenlerinden müdahale deseniyle yürütülmüştür. Nicel kısmı ön test-son test zayıf deneysel araştırma deseninde, nitel kısmı ise durum çalışması olarak gerçekleştirilmiştir. Uygulama, 6. sınıf fen bilimleri dersi yoğunluk konusunda, Deney-1 grubunda bilgisayarsız BİD fen öğretimi ile, Deney-2 grubunda ise bilgisayarlı BİD fen öğretimi ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak; eleştirel düşünme ölçeği (EDÖ), problem çözme envanteri (PÇE), fen öğrenme motivasyon ölçeği (FÖMÖ), fen bilgi işlemsel düşünme becerisi testi (Fen BİDB- testi), yoğunluk konusu başarı testi (YKBT) ve öğrenci görüşme formu kullanılmıştır. Toplanan nicel verilerin analizi için; ANCOVA, İlişkili örneklemler t-testi, Mann- Whitney-U testi ve Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılırken, nitel veriler için betimsel ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. BİD' e dayalı fen öğretimi, iki grupta da öğrencilerde eleştirel düşünmenin“analiz, çıkarım, değerlendirme ve açıklama”alt boyutlarında orta düzeyde ve anlamlı bir gelişim sağlarken, öz-düzenleme alt boyutunda Deney-2 lehine anlamlı fark ortaya çıkmıştır. Bulgular; PÇE'ne göre; Deney-1 grubunda orta etki büyüklüğü, Deney-2' de yüksek etki büyüklüğünde öğrencilerde artış olduğu göstermektedir. Her iki öğretimin de öğrencilerin eleştirel düşünme, problem çözme ve motivasyon düzeylerinde anlamlı bir gelişim sağladığını göstermektedir. Ancak gruplarda öğrencilerin gelişimlerinde değişkenlere farklı etkiler ortaya çıkmaktadır. Sonuç olarak, bilgisayarlı veya bilgisayarsız BİD' e dayalı fen öğretimi, öğrencilerin akademik başarısında, motivasyonlarında, eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerinin gelişmesinde etkili olabilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study created a framework by systematically combining the OECD problem-solving process with CT dimensions, revealing the impact of CT-based science teaching activities. The purpose of this study is to examine the effect of computational thinking (CT) based science teaching in the“Density”topic of the sixth-grade science course. In a state middle school in the city centre, CT-based science teaching activities and lesson plans were prepared and implemented for sixth grade students. The study was conducted using an intervention design, which is a mixed-methods research design. The quantitative part of the study was carried out using a pre-test-post-test weak experimental design, while the qualitative part was conducted as a case study. The intervention was implemented in the 6th-grade science class on the topic of density: in Experimental Group-1 employed unplugged CT science teaching while in Experimental Group-2 employed plugged CT science teaching. The data collection tools used are critical thinking scale (CTS), problem-solving inventory (PSI), science learning motivation scale, science computational thinking skill test , density topic achievement test and a student interview form. The analysis of quantitative data used ANCOVA, the paired samples t-test, the Mann–Whitney U test and the Wilcoxon signed-rank test, while qualitative data was analyzed using descriptive and content analysis methods. CT-based science teaching resulted in moderate to significant improvements in the 'analysis, inference, evaluation and explanation' sub-dimensions of critical thinking for students in both groups. However, a significant difference was found in favour of Group- 2 for the self-regulation sub-dimension. According to PSI, the findings indicate an increase in students with a moderate effect size in Group 1 and a high effect size in Group 2. The findings show that both teaching significantly improve students' critical thinking and problem-solving skills, as well as their motivation levels. However, the effects of the variables on students' development differ between the groups. In conclusion, plugged or unplugged CT based science teaching can effectively improve students' academic achievement, motivation, critical thinking and problem-solving skills.
Benzer Tezler
- Bilgi işlemsel düşünme etkinlikleri ile desteklenmiş fen öğretiminin akademik başarı, güdülenme ve öğrenme stratejileri üzerindeki etkisi
The impact of science instruction assisted with computational thinking activities on academic achievement, motivation and learning strategies
BARIŞ ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TANER ARABACIOĞLU
- Bilgi işlemsel düşünme etkinliklerinin matematik başarısı, güdülenme ve öğrenme stratejileri üzerindeki etkisi
The impact of computational thinking activities on mathematical achievement, motivation and learning strategies
ONUR TOP
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TANER ARABACIOĞLU
- Bilgi-işlemsel düşünme odaklı dolaşım sistemi öğretim modüllerinin geliştirilmesi ve uygulanması: Bilgi-işlemsel düşünme becerileri, kavramsal öğrenme, yaratıcı problem çözme becerileri
Development and implementation of the computational thinking-based circulation system modules: Computational thinking skills, conceptual learning, creative problem solving skills
AYDAN AYTEKİN
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA SAMİ TOPÇU
- Fen eğitiminde yaratıcı düşünmeye dayalı öğrenmenin öğrenme ürünlerine etkisi
The Influence of science education based on creative thinking on learning products
ÖZLEM CANSÜNGÜ KORAY
Doktora
Türkçe
2003
Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN TEZCAN
- Yeniden kavramsallaştırılmış aile benzerlik yaklaşımına dayalı bilimin doğası öğretiminin bilimin doğası görüşlerine ve sorgulayıcı öğrenme becerisi algılarına etkisi
The effect of nature of science instruction based on the reconceptualized family resemblance approach on nature of science views and perceptions of inquiry learning skills
AKLİME PELİN AYDINLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAdıyaman ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİT DURUK