Beşinci sınıf Türkçe ders kitabındaki okuma metinlerinin okunabilirlik ve erdem-değer-eylem çerçevesi bakımından incelenmesi
An analysis of the reading texts in the fifth-grade Turkish textbook in terms of readability and the framework of virtue-value-action
- Tez No: 1018385
- Danışmanlar: PROF. DR. SONGÜL TAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (2024) kapsamında hazırlanan Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Ders Kitabı Türkçe 5. sınıf 1. ve 2. Kitap'ta yer alan okuma metinleri okunabilirlik ve Erdem- Değer- Eylem Çerçevesi bağlamında incelenmiştir. Araştırmanın veri setini 2024- 2025 eğitim- öğretim yılında okutulan Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Ders Kitabı Türkçe 5. sınıf 1. ve 2. Kitap oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma modellerinden durum çalışması kullanılmıştır. Veriler; belge inceleme yoluyla elde edilmiş, betimsel analiz yoluyla incelenmiştir. Analiz sürecinde veriler, alan uzmanı beş (5) araştırmacı tarafından değerlendirilmiştir. Kodlayıcılar arasındaki güvenirliği belirlemek için Görüş birliği/(Görüş birliği+ Görüş ayrılığı)*100 formülü kullanılarak yapılan hesaplama sonucu kodlayıcılar arasında uyuşma oranı %94 olarak hesaplanmıştır. Araştırma bulgularına göre, Çetinkaya- Uzun formülüne göre incelenen metinlerin büyük çoğunluğunun“Eğitsel Düzey”de (8- 9. sınıf) okunabilirlik puanına sahip olduğu, bazı metinlerin ise“Engelli Düzey”(10- 12. sınıf) ve“Bağımsız Okuma”(5- 7. sınıf) düzeyinde yer aldığı görülmüştür. Ateşman formülüne göre ise metinlerin önemli bir kısmı“Kolay”düzeyde okunabilir bulunmuş, bunu“Orta Güçlük”düzeyindeki metinler takip etmiştir. Bu durum, ders kitabındaki metinlerin büyük ölçüde hedef kitle olan 5. sınıf öğrencilerinin okuma yeterliliklerine uygun biçimde hazırlandığını göstermektedir. Tüm temalar genelinde en fazla sorumluluk, saygı ve sevgi değerlerine yer verildiği görülmektedir. Buna karşılık, mahremiyet, temizlik ve dürüstlük değerleri ise en az yer verilenler arasında bulunmakta; bu durum bazı değerlerin ders kitabında ihmal edildiğini göstermektedir. Değerler eğitimi açısından çeşitlilik sağlanmış olsa da dengeli bir dağılımın olmadığı ve bazı değerlerin daha derinlemesine ele alınması gerektiği söylenebilir.
Özet (Çeviri)
In this thesis study, the reading texts included in the Middle School and Imam Hatip Middle School Textbook Turkish Grade 5, Books 1 and 2, prepared within the scope of the Turkey Century Maarif Model Middle School Turkish Curriculum (2024), were examined in terms of readability and the Virtue-Value-Action Framework. The data set of the research consists of the Middle School and Imam Hatip Middle School Textbook Turkish Grade 5, Books 1 and 2, which were used during the 2024-2025 academic year. A case study, one of the qualitative research methods, was employed in this study. Data were obtained through document analysis and examined via descriptive analysis. During the analysis process, the data were evaluated by five (5) field experts. To determine inter-coder reliability, the formula Agreement / (Agreement + Disagreement) * 100 was applied, resulting in an agreement rate of 94% among the coders. According to the findings, based on the Çetinkaya- Uzun formula, the majority of the examined texts had a readability score at the“Educational Level”(8th-9th grade), while some texts fell under the“Disabled Level”(10th-12th grade) and“Independent Reading”(5th-7th grade) categories. According to the Ateşman formula, a significant portion of the texts was found to be at the“Easy”readability level, followed by those at the“Moderate Difficulty”level. This indicates that the texts in the textbook were largely prepared in accordance with the reading competencies of the target audience, namely 5th-grade students. Across all themes, the values of responsibility, respect, and love were most frequently addressed. Conversely, values such as privacy, cleanliness, and honesty were among the least represented, suggesting that some values were neglected in the textbook. Although there is diversity in values education, it can be argued that the distribution is not balanced and that certain values require more in-depth treatment.
Benzer Tezler
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli çerçevesinde 5. sınıf Türkçe ders kitabındaki okuma metinlerinin erdem değer eylem temaları üzerine bir inceleme
An analysis of the themes of virtue, value, and action in the reading texts of the 5th grade Turkish textbook within the framework of the century of Türkiye Maarif Model
HALİL YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL AHMET KIRKKILIÇ
- “Deutsch Macht Spaß”ve“Menschen”kitaplarının kelime hazinesi bakımından karşılaştırılması
Comparison of“Deutsch Macht Spaß”and“Menschen”books in terms of vocabulary
MUHAMMED MUSTAFA UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN KAZIM KALKAN
- Türkçe dersiyle 21. yüzyıl becerilerinin ilişkilendirilmesi
Relation of 21st century skills with Turkish lesson
GÜLHAN KIRGIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF AVCI
- İlköğretim dördüncü ve beşinci sınıf Türkçe ders kitaplarında okuma türlerinin uygulamaları
Primary types of applications for the fourth and fifth grade reading Turkish textbook
SEÇKİN FADİME SAKARYALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimUşak Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSA ÇİFCİ
- Türkçe öğretiminde okuma tiyatrosu yönteminin öğrencilerin okuma, dinleme ve konuşma becerilerine etkisi
The effect of readers theatre method on student's reading, listening and speaking skills in Turkish language teaching
FATMA ÜNAL
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GIYASETTİN AYTAŞ