Deprem yaşamış ergenlerde travma sonrası stres belirtileri ve ontolojik iyi oluş arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlık ve sosyal ilginin aracılık rolü
The mediating role of resilience and social interest in the relationship between post-traumatic stress symptoms and ontological well-being among earthquake-exposed adolescents
- Tez No: 1018411
- Danışmanlar: PROF. DR. SEHER SEVİM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hasan Kalyoncu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın amacı, deprem yaşamış ergenlerde travma sonrası stres belirtileri ile ontolojik iyi oluş arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın ve sosyal ilginin aracı rolünü belirlemektir. Bu bağlamda psikolojik sağlamlık ve sosyal ilginin aracı rolünü öngören hipotetik model kurulmuş ve ikili ilişkilerle birlikte aracı değişkenlerin rolü incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Kahramanmaraş'ta lisede öğrenim gören toplam 888 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri“Ergenler için Sosyal İlgi Ölçeği”,“Revize Edilmiş Çocuk Olayın Etkisi Ölçeği”,“Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği”ve“Ontolojik İyi Oluş Ölçeği”yle toplanmıştır. Verilerin analizinde, değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkilerin eş zamanlı olarak incelenmesine olanak sağlayan Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) tekniği olan yol analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, sosyal ilgi ve travma sonrası stres belirtileri (TSSB) arasında ilişki bulunamamıştır. Bu sebeple sosyal ilgi, önerilen hipotetik modelden çıkarılarak yeni bir model oluşturulmuştur. Bu oluşturulan yeni modele göre, TSSB'nin, ontolojik iyi oluşu ve psikolojik sağlamlığı negatif yönde ve anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Psikolojik sağlamlığın aracılık rolü incelendiğinde ise dolaylı etkinin anlamlı olduğu dolayısıyla TSSB ve ontolojik iyi oluş arasındaki ilişkiye aracılık ettiği görülmüştür. Bu bulgular birlikte yorumlandığında, deprem yaşamış ergenlerde ontolojik iyi oluşun, travma sonrası stres belirtilerinden olumsuz etkilendiği; bu ilişkide psikolojik sağlamlığın kısmi bir aracı rol üstlendiği, sosyal ilginin ise aracı bir etki göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine the mediating role of resilience and social interest in the relationship between post-traumatic stress symptoms and ontological well-being in adolescents who have experienced an earthquake. In this context, a hypothetical model predicting the mediating roles of resilience and social interest was established, and the roles of the mediating variables were examined along with bivariate relationships. The study group consisted of a total of 888 high school students studying in Kahramanmaraş. The data of the study were collected using the“Social Interest Scale for Adolescents,”the“Revised Child Impact of Event Scale,”the“Child and Youth Resilience Measure,”and the“Ontological Well-Being Scale.”In the analysis of the data, path analysis, which is a Structural Equation Modeling (SEM) technique that allows the simultaneous examination of direct and indirect relationships among variables, was used. According to the results obtained from the study, no relationship was found between social interest and post-traumatic stress symptoms (PTSD). For this reason, social interest was removed from the proposed hypothetical model and a new model was established. According to this newly established model, it was found that PTSD negatively and significantly predicted ontological well-being and resilience. When the mediating role of resilience was examined, it was observed that the indirect effect was significant; therefore, resilience mediated the relationship between PTSD and ontological well-being. When these findings are interpreted together, it was concluded that ontological well-being in adolescents who experienced an earthquake was negatively affected by post-traumatic stress symptoms; resilience played a partial mediating role in this relationship, whereas social interest did not show a mediating effect.
Benzer Tezler
- Ergenlerde depreme ilişkin uzun süreli travma sonrası stres bozukluğunun ve kariyer beklentilerinin incelenmesi
An examination of long-term post-traumati̇c stress di̇sorder and career expectations related to earthquakes among adolescents
SEVAL ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ÇEKİÇ
- Ergenlerde bağlanmanın travma sonrası bilişler ve travma sonrası stres bozukluğuyla ilişkisi
The relationship of attachment in adolescent with the cognitions after trauma and stress disorder after trauma
YELİZ KAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikolojiYüzüncü Yıl ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MURAT BOYSAN
- Deprem sonrası annenin duygu düzenleme güçlüğü ve travma sonrası stres düzeyi ile ergenin duygu düzenleme güçlüğü ve travma sonrası stres düzeyi arasında anne kapsayıcılığının aracılık rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of maternal containment in the relationship between post-earthquake maternal emotion regulation difficulty and PTSD level with adolescent's emotion regulation difficulty and PTSD level
ŞEYDANUR YILMAZ
- 1999 Gölcük depremi sonrasında çocuk ve ergenlerde travma sonrası stres bozukluğu, sürekli kaygı ve depresyon düzeylerini yordayan değişkenler
The predictor variables of post-travmatic stress symptoms and state-anxiety, depression levels in children and adolescent following 1999 Gölcük earthquake
DÜNYA ÖZGENTÜRK AYAKSIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TEVFİKA TUNABOYLU İKİZ
- Kahramanmaraş depremini yaşayan ergenlerin algıladıkları sosyal desteğin travma sonrası stres ve depresyon düzeylerine etkisi
The effect of perceived social support of adolescents experiencing kahramanmaraş earthquake on post traumatic stress and depression levels
ŞÜHEYDA KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hemşirelikİnönü ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRİYE HİLAL YAYAN