Afet sonrası süreklilik gösteren yardım uygulamalarının yardım alanlar üzerindeki etkileri: 6 Şubat depremleri bağlamında insani yardım çalışanlarının gözlemleri
The impact of ongoing post-disaster relief practices on recipients: Observations of humanitarian aid workers in the context of the February 6 earthquakes
- Tez No: 1018596
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL BARIŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Afet sonrası süreçlerde sunulan sürekli sosyal yardımlar, afetten etkilenen birey ve grupların hayatta kalma mücadelesinde temel bir güvence oluşturmakla birlikte, süreleri, kapsamları ve nitelikleri itibariyle yardım alan bireylerde farklı sosyo-psikolojik etkiler ve bazı durumlarda sosyal yardım bağımlılığına ilişkin tartışmaları da beraberinde getirebilmektedir. Bu doğrultuda bu çalışma, 6 Şubat depremleri sonrasında sunulan sürekli yardımların etkilerini, sahada görev yapan insani yardım çalışanlarının deneyim, algı ve değerlendirmeleri ışığında incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle desenlenen bu çalışmada, veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, depremin merkez üssü olan Kahramanmaraş ilinde farklı kurumlara bağlı olarak yardım süreçlerinde görev almış on beş insani yardım çalışanı oluşturmaktadır. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle incelenmektedir. İnsani yardım çalışanlarının değerlendirmelerine göre, başlangıçta hayatta kalma motivasyonuyla şekillenen yardım alma davranışı zamanla hak temelli bir beklentiye dönüşmüştür. Deprem sonrası ilk dönemde yardım alanlar arasında dayanışma temelli bir tutumun baskın olduğu, ancak sürecin belirsizleşmesiyle birlikte bu tutumun yerini yardımların kurumsal bir zorunluluk olarak algılandığı bir yaklaşımın aldığı ifade edilmiştir. Çalışanların gözlemlerine göre faydalanıcılar, sosyal yardımları yaşanan kayıpların kurumsal bir karşılığı olarak değerlendirmektedir. Ayrıca konteyner kentlerin, dış dünyadaki yüksek yaşam maliyetlerine karşı geliştirilmiş bir tür ekonomik sığınak işlevi gördüğü yönünde bir algı bulunduğu belirtilmiştir. Bu bulgular doğrultusunda, sosyal yardımların ani biçimde sonlandırılması yerine kademeli olarak azaltılması ve köprü destek modellerinin uygulanması önerilmektedir. Ayrıca sosyal yardım sisteminin kitlesel dağıtım yaklaşımından uzaklaşarak vaka yönetimi temelli, bireysel ihtiyaçlara odaklanan ve güçlendirici kalkınma modelleriyle desteklenen bir yapıya dönüştürülmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Özet (Çeviri)
Continuous social assistance provided in post-disaster processes, while constituting a fundamental safeguard in the struggle for survival of individuals and groups affected by the disaster, can also bring about different socio-psychological effects and, in some cases, discussions regarding social assistance dependency, depending on their duration, scope, and quality. Accordingly, this study aims to examine the effects of continuous assistance provided after the February 6th earthquakes, in light of the experiences, perceptions, and evaluations of humanitarian aid workers serving in the field. Designed with a qualitative research method, this study used a semi-structured interview technique as a data collection tool. The study group consisted of fifteen humanitarian aid workers who served in the aid processes in Kahramanmaraş province, the epicenter of the earthquake, affiliated with different institutions. The obtained data were analyzed using thematic analysis. According to the evaluations of humanitarian aid workers, the behavior of receiving aid, initially shaped by survival motivation, gradually transformed into a rights-based expectation. It was stated that a solidarity-based attitude was dominant among aid recipients in the initial post-earthquake period, but as the situation became uncertain, this attitude was replaced by an approach where aid was perceived as an institutional obligation. According to the observations of the employees, beneficiaries view social assistance as an institutional compensation for the losses experienced. It was also noted that there is a perception that container cities function as a kind of economic refuge against the high cost of living in the outside world. In light of these findings, it is suggested that instead of abruptly ending social assistance, it should be gradually reduced and bridging support models should be implemented. Furthermore, it is emphasized that the social assistance system should move away from a mass distribution approach and transform into a structure based on case management, focusing on individual needs, and supported by empowering development models.
Benzer Tezler
- Afet sonrası geçici yaşam alanları tasarımı: mekânsal verimliliği artırmaya yönelik hesaplamalı tasarım temelli bir analiz çalışması
Post-disaster temporary living spaces design: a computational design-based analyis study to increase spatial efficiency
KÜBRA BAKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET GÜN
DOÇ. DR. BURAK PAK
- Maksimum güç noktası izleme sistemine sahip 500 kw gücünde şebeke bağlantılı bir güneş enerji santralinde kısmi gölgelenmenin üretim üzerindeki etkilerinin incelenmesi
An investigation of partial shading effect in a 500 kw solar power plant which have a maximum peak point tracking system
ALPER TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektrik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LEVENT OVACIK
- Afet sonrası iyileşme sürecinde sistemik tasarım yaklaşımı: yerel üreticiler için öneriler ve yaklaşımın etkisinin ölçülmesi
Systemic design approach in post-disaster recovery: Recommendations for local producers and assessment of the approach's effectiveness
YAĞMUR GİZEM AVCI
Doktora
Türkçe
2026
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM KAYA
- Türkiye'de afetzedelerin afet sonrası sivil toplum örgütlerine ve sosyal devlete ilişkin algılarının değerlendirilmesi: Soma örneği
Evaluation of disaster victims' perceptions of civil society organizations and the social state afer a disaster in Turkey: Soma example
TUĞBA KARABACAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sosyal HizmetBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADEM BÖLÜKBAŞI
- Afet sonrasında kullanılacak geçici barınma ünitelerinin yapısal kuruluş ve malzeme özelliklerine göre ısıl performansının değerlendirilmesi
Evaluation of the thermal performance of temporary shelter units used after disasters based on their structural configuration and material properties
BEGÜM SUDE KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANER GÖÇER