Kadının mitos içindeki konumu: İtaatkar bedenin inşası
The position of women within myth: The construction of the obedient body
- Tez No: 1018733
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYÇA TUFAN BAKNALI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Sanat Tarihi, Sosyoloji, Fine Arts, Art History, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Roma mitolojisi, Türk mitolojisi, Yunan mitolojisi, Roman mythology, Turkish mythology, Greek mythology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, mitolojik anlatıların kadın bedenini ideolojik bir alan olarak nasıl şekillendirdiği ve iki karşıt uçta konumlandırılma suretiyle denetim altına alması incelenmiştir. Kadının merakı, arzusu, bilgisi ve özgür iradesi kimi mitolojik metinlerde Lilith, Sirenler ve Medusa gibi figürler aracılığıyla“tehlikeli kadın”olarak kodlanıp cezalandırılırken; diğer yanda Hestia (Vesta) rahibeleri ve Sita gibi karakterler aracılığıyla itaatkâr, sessiz, arzusuz ve erkeğe adanmış“ideal kadın”modeli olarak kutsallaştırılmıştır. Kadının tahakküm altına alındığı bu iki ayrı uç, özünde aynı ataerkil ideolojiye hizmet etmektedir; nitekim bu uçlardan biri kadını şeytanlaştırırken diğeri ise evcilleştirmektedir. Bu doğrultuda çalışmada, Michel Foucault'nun“Panoptikon”kavramından hareketle, mitolojik figürler ve anlatılar kadın bedeni üzerindeki bu görünmez iktidarın, içselleştirilmiş gözetim mekanizmasının ve disiplin teknolojilerinin birer aracı olarak ele alınmıştır. Bir kadının şeytanlaştırılması ve bir diğerinin de örnek kadın olarak yüceltilmesi, kadının hem tehdit hem de norm üzerinden bastırılmasının ataerkil ideolojide nasıl işlediğini açıkça göstermektedir. Çalışmada mitler üzerinden verilen örnekler ışığında, kadınlık hâlinin doğal veya biyolojik bir gerçeklik değil, toplumsal düzeni sürdürmek amacıyla inşa edilen bir itaatkâr beden kurgusu olduğu ortaya konmaktadır. Sonuç olarak, mitolojik söylemlerle inşa edilen kadın bedenlerinin ataerkil düzende asla bir“özne”olamadığı; yalnızca itaatkâr bir kadın ya da cezalandırılan bir şeytan olarak, yani her iki koşulda da ataerkil iktidarın birer“nesnesi”olarak var olabildiği görülmektedir.
Özet (Çeviri)
In this thesis, how mythological narratives shape the female body as an ideological sphere and how they place it under control by positioning it at two opposing extremes have been examined. While women's curiosity, desire, knowledge, and free will are coded as the“dangerous woman”and punished in certain mythological texts through figures such as Lilith, the Sirens, and Medusa; on the other hand, they are sanctified as the submissive, silent, desireless, and male-devoted“ideal woman”model through characters like Hestia (Vesta) priestesses and Sita. These two separate extremes under which women are subjugated essentially serve the same patriarchal ideology; indeed, while one of these extremes demonizes the woman, the other domesticates her. In this direction, drawing upon Michel Foucault's concept of the“Panopticon,”mythological figures and narratives are treated as tools of this invisible power, internalized surveillance mechanism, and disciplinary technologies over the female body. The demonization of one woman and the glorification of another as a role model clearly demonstrate how the oppression of women through both threat and norm operates within patriarchal ideology. In the light of the examples provided through myths, the study reveals that the state of womanhood is not a natural or biological reality, but rather a construction of a docile body built to maintain the social order. Consequently, it is observed that female bodies constructed through mythological discourses can never become a“subject”in the patriarchal order; they can only exist either as a submissive woman or a punished demon—meaning that in both circumstances, they remain mere“objects”of patriarchal power.
Benzer Tezler
- Aspect verbal en grec Istanbouliote: modele de description fonctionnaliste
Başlık çevirisi yok
EMİNE YAVAŞGEL
Yüksek Lisans
Fransızca
1993
Dilbilimİstanbul ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NÜKHET GÜZ
- Tsuchiura Nobuko: Redefining housing and architecture through the female lens
Tsuchiura Nobuko: Kadın merceğı̇nden konut ve mı̇marlığı yenı̇den tanımlamak
SENEM KOTİL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MIYUKI AOKI GIRARDELLI
- Mesanenin değişici epitel hücreli karsinomlarında AgNOR ve mitotik indeks yöntemlerinin tümör grade'i ve stage'i ile ilişkisi
Başlık çevirisi yok
SERRA KAYAÇETİN
- Metinden oyunculuğa biçem arayışları: ?Medea ya da Öteki?
A search in style from script to acting: "Medea or the Other?
ALEV GÜNDÜZ
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2010
Güzel SanatlarAnadolu ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. EBRU GÖKDAĞ