Risâle-i Fazîlet-i Ramazân (Dil incelemesi-metin-sözlük-tıpkıbasım)
Risâle-i Fazîlet-i Ramazân (Language examine-text-dictionary-facsimile)
- Tez No: 1018777
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖMER GÜVEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Risâle-i Fazîlet-i Ramazân, Eski Anadolu Türkçesi, Dil İncelemesi, Metin, Sözlük, Tıpkıbasım, Risâle-i Fazîlet-i Ramazân, Old Anatolian Turkish, Language Examine, Text, Dictionary, Facsimile
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Amasya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Eski Anadolu Türkçesi, Batı Türkçesinin ilk dönemini oluşturan ve adeta Türk dili tarihinde dönüm noktası olan önemli evrelerden biridir. Bu dönemde telif ve tercüme birçok eser kaleme alınmıştır. Özellikle dinî içerikli eserlerin kaleme alındığı bu dönemde dil, oldukça anlaşılır ve sadedir. Bu dönem mahsulleri arasında değerlendirilebilecek eserlerden biri de Risâle-i Fazîlet-i Ramazân adlı dinî muhtevalı eserdir. Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonunda bulunan eser, İlyâs oğlu Yûsuf Cemşîd tarafından tercüme edilmiştir. Eserde, Ramazan ayı boyunca her güne özel kılınması gereken namazlar ve bu namazı kılanların edineceği faziletler anlatılmıştır. Daha sonra belirli durumlar için okunması gereken dualara ve kılınması gereken namazlara da yer verilmiştir. Çalışma,“Giriş, Dil İncelemesi, Metin, Sözlük, Sonuç ve Tıpkıbasım”bölümlerinden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde, öncelikle Eski Anadolu Türkçesi'nin tarihsel gelişimi, dönemleri, dil özellikleri anlatılmış, bu dönemin önemli yazarları ve bu yazarların verdikleri önemli eserler tanıtılmıştır. Bu genel bilgilendirmenin ardından, çalışmaya konu olan eser hakkında çeşitli tanıtıcı bilgilere yer verilmiştir. Dil İncelemesi başlıklı bölümde, öncelikle ünlü ve ünsüzlerin“Yazılış Özellikleri”verilmiş, daha sonra metnin“Ses Bilgisi”ve“Şekil Bilgisi”kısımları ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Metin bölümünde eser, transkripsiyon alfabesiyle Latin harflerine aktarılmıştır. 17 satırdan oluşan eserin Latin harflerine aktarılmasında geleneksel transkripsiyon sistemi esas alınmıştır. Sözlük bölümünde ise, metin içinde geçen kelimelerin dizinli sözlüğü hazırlanmıştır. Sözlükte her bir kelimenin metin içindeki anlamları verilmiş ve metin içinde kullanıldıkları yerler belirtilmiştir. Çalışmanın dizini“TürkSözDiz”adlı program aracılığıyla oluşturulmuştur. Sonuç bölümünde ise, eser bir bütün olarak değerlendirilerek elde edilen bazı önemli hususlar ortaya konmuştur. Tıpkıbasım başlıklı bölümde ise, 39 varaktan oluşan eserin tıpkıbasımına yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
Old Anatolian Turkish constitutes the first period of Western Turkish and is one of the important phases that marks a turning point in the history of the Turkish language. Many original and translated works were written during this period. The language used during this period, especially in works with religious content, is quite understandable and simple. One of the works that can be considered among the products of this period is the religious treatise entitled Risâle-i Fazîlet-i Ramazân. The work, found in the National Library Manuscript Collection, was translated by Yûsuf Cemşîd, son of Ilyâs. The work describes the specific prayers that should be performed each day during the month of Ramadan and the virtues that those who perform these prayers will gain. The work also includes prayers and rituals to be performed for specific situations. The study consists of the following sections:“Introduction, Language Examine, Text, Dictionary, Conclusion and Facsimile.”The introduction first describes the historical development, periods, and linguistic features of Old Anatolian Turkish, and then introduces the important authors of this period and their significant works. Following this general introduction, various introductory details about the work that is the subject of this study are provided. In the section titled language examine, the“Writing Characteristics”of vowels and consonants are first presented, followed by a detailed examination of the“Phonology”and“Morphology”aspects of the text. In the text section, the work has been transcribed into Latin letters using the transcription alphabet. The 17-line text was transcribed into Latin letters using the traditional transcription system. The dictionary section contains an indexed dictionary of words used within the text. The dictionary provides the meanings of each word within the context of the text, and indicates where they are used. The index was created using“TürkSözDiz”. The conclusion section provides an overall assessment of the work and presents some key points.The facsimile section contains facsimiles of the 39 folio work.
Benzer Tezler
- Halil Paşa'nın Risāle-i Feżā'il-i Şām-ı Şerif adlı eseri (Giriş, inceleme, tıpkıbasım)
Başlık çevirisi yok
AHMET ÇAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MESUT ŞEN
- İsmâil Hakkı Bursevî'nin (ö.1137/1725) Risâle-i Şem'iyye, Risâle-i Nefesü'r-Rahmân ve Risâle-i Bahâiyye isimli eserleri (Metin-tahlil-tahkik)
İsmâil Hakkı Bursevî's (d.1137/1725) Risâle-i Şem'iyye, Risâle-i Nefesü'r-Rahmân and Risâle-i Bahâiyye (Text-analysis-examination )
ÖZLEM YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinAkdeniz ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEYDA ÖZTÜRK
- 20. asır Türkiye'sinde tefsirde İşaratü`l-İ`caz örneği
The Model of İsaratü`l-İ`caz on the commentary in the Turkey of 20 th century
NİYAZİ BEKİ
- بديع الزمان سعيد النورسي ومنهجه في التعامل مع الحديث النبوي الشريف من خلال رسائله (الكلمات والمكتوبات والشعاعات)
Bediuzzamân Saîd-i Nursî'nin eserlerinde hadis kullanım yöntemi“Sözler, mektubât, şuâlar özelinde”
NADHİM JUMAAH ALİ
Yüksek Lisans
Arapça
2017
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. THAMER HATAMLEH