Arayüz tasarımında renk teorisi: Mobil e-ticaret uygulamalarında kullanıcı deneyimi ve görsel algının incelenmesi
Color theory in interface design: Investigating user experience and visual perception in mobile e-commerce applications
- Tez No: 1018823
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERVA KELEKÇİ OLGUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Görsel algı, kullanıcı deneyimi, arayüz tasarımı, odak grup, alışveriş uygulamaları, Visual perception, user experience, interface design, focus group, shopping applications
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Beykoz Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Görsel Sanatlar ve Görsel İletişim Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ARAYÜZ TASARIMINDA RENK TEORİSİ: MOBİL E-TİCARET UYGULAMALARINDA KULLANICI DENEYİMİ VE GÖRSEL ALGININ İNCELENMESİ Bu çalışma, görsel algının kullanıcı arayüzü tasarımı üzerindeki etkilerini, özellikle de dinamik renk paletlerinin sunduğu olanaklar bağlamında incelemeyi hedeflemektedir. Günümüzde dijital teknolojilerin yaşamın her alanına nüfuz etmesiyle birlikte, dijital ürünlerle kurulan etkileşim günlük hayatın ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir. Bu bağlamda, kullanıcı deneyimi (UX), bir ürünün başarısını belirleyen en temel kriterlerden biri olarak öne çıkmaktadır ve yalnızca teknik işlevselliğe bağlı olmayıp, estetiğin ve algısal unsurların bütünleşmesiyle şekillenmektedir. Arayüzün tasarımı, kullanıcı ile sistem arasındaki etkileşimi doğrudan yönlendiren kritik bir faktör olurken; bu etkileşim sürecinde renk kullanımı, kullanıcıların dikkatini yönlendirme, bilişsel yüklerini azaltma, görsel konfor sağlama ve duygusal tepkiler oluşturma bakımından çok katmanlı bir rol üstlenmektedir. İnceleme kapsamında görsel algı, kullanıcı deneyimi, renk uyumu, erişilebilirlik, kullanılabilirlik ve arayüz tasarımında renk kullanımı konuları literatür çerçevesinde incelenmiştir. Ardından, kullanıcıların alışveriş uygulamalarındaki renk kullanımı ve arayüz deneyimine ilişkin görüşlerini değerlendirmek amacıyla odak grup çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya sekiz kişi katılmıştır. Katılımcılar Trendyol, Amazon, Hepsiburada, N11 ve PttAVM gibi alışveriş uygulamalarının ana sayfa, ürün inceleme sayfası, ürün listeleme/arama sonuçları sayfası, kategoriler, sepetim ve ödeme sayfası gibi temel kullanıcı akışları üzerinden incelemiş ve bu alanlardaki renk kullanımı, görsel düzen, dikkat çekicilik, okunabilirlik, estetik algı, güven duygusu ve kullanım kolaylığına ilişkin görüşlerini paylaşmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, alışveriş uygulamaları başta olmak üzere dijital arayüzlerde renk kullanımının kullanıcı beklentileriyle uyumlu, görsel açıdan dengeli, erişilebilir ve bağlama duyarlı biçimde tasarlanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede çalışma, hem kullanıcı deneyimi literatürüne katkı sunmayı hem de arayüz tasarımcılarına dinamik renk paletlerinin daha bilinçli ve kullanıcı odaklı kullanımı konusunda yol gösterici öneriler geliştirmeyi hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
COLOR THEORY IN INTERFACE DESIGN: INVESTIGATING USER EXPERIENCE AND VISUAL PERCEPTION IN MOBILE E-COMMERCE APPLICATIONS This study aims to examine the effects of visual perception on user interface design, particularly within the context of the possibilities offered by dynamic color palettes. As digital technologies have permeated daily life, interaction with digital products has become integral to everyday experience. In this context, user experience (UX) has emerged as a fundamental criterion determining a product's success. It depends not only on technical functionality but also on the integration of aesthetics and perceptual elements. Interface design directly guides interaction between the user and the system, while color plays a multidimensional role in directing attention, reducing cognitive load, providing visual comfort, and eliciting emotional responses. In the study, visual perception, user experience, color harmony, accessibility, usability, and color use in interface design were examined through the literature. A focus group study was then conducted to evaluate users' views on color use and interface experience in shopping applications. Eight participants examined the user flows of Trendyol, Amazon, Hepsiburada, N11, and PttAVM, including the home page, product detail page, product listing and search results page, categories, shopping cart, and payment page. They shared opinions on color use, visual layout, attention, readability, aesthetic perception, trust, and ease of use. The findings indicate that color use in digital interfaces, particularly shopping applications, should be designed in a visually balanced, accessible, context-sensitive manner aligned with user expectations. Accordingly, the study aims to contribute to user experience literature and provide interface designers with guidance on the more conscious and user-centered use of dynamic color palettes.
Benzer Tezler
- Okul öncesi öğrencilerine renk kavramını kazandırmada eğitsel yazılım geliştirme ve geçerliğini ölçme çalışması
The study of developing and assessing a valid and efficient educational software in acquiring concept of color for pre-school students
NEŞE GÜRBULAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUFAN ADIGÜZEL
- Silecek mekanizması tasarımı ve analizi
Design and analysis of windshield wiper mechanism
ÖMER ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Makine MühendisliğiManisa Celal Bayar ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA MEHMET FATİH KARAHAN
- Endüstri ürünleri tasarımında arayüz ölçütleri
The Interface principles on design of industrial design
EBRU GÜZELDEREN
Doktora
Türkçe
2003
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMİL TOKA
- Web arayüz tasarımında görselliğin önemi
The importance of visuality in web interface design
YAŞAR EMİN AKÇA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarKütahya Dumlupınar ÜniversitesiGrafik Ana Sanat Dalı
PROF. DR. LEVENT MERCİN
- Mimari cephe tasarımında malzeme ve renk kullanımının kullanıcı algısı üzerine etkilerinin değerlendirilmesi: Ankara-Çankaya örneği
Evaluation of the effects of material and color use in architectural facade design on user perception: the Ankara-Çankaya example
BİLGE DOĞAN