Yusuf el-Karabâğî'nin Şerhu Risâleti İsbâti'l-Vâcib adlı eserinin tahkik ve tahlili
A critical edition and analytical study of Yusuf al-Karabāghī's Sharḥ Risālat Ithbāt al-Wājib
- Tez No: 1018850
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜLYA ALPER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Celaleddin ed-Devvani, Orta Asya, Celaleddin ed-Devvani, Central Asia
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kelam Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, XVI. ve XVII. yüzyıllarda Orta Asya'da Devvânî düşüncesinin önde gelen temsilcilerinden biri olan Yusuf b. Muhammedcân el-Karabâğî'nin (ö. 1054/1644-45), Celâleddîn ed-Devvânî'nin Risâletü isbâti'l-vâcib adlı eserine yazdığı Şerhu Risâleti isbâti'l-vâcib isimli şerh tahkik ve tahlil edilmiştir. Ayrıca çalışmanın araştırma kısmında, kelâm tarihi açısından görece az incelenmiş XVI-XVII. yüzyıl Orta Asya ilmî çevresi Karabâğî ekseninde ele alınmış; hakkında müstakil bir araştırma bulunmayan Karabâğî'nin hayatı, ilmî çevresi ve entelektüel kimliği incelenmiştir. Tez iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Yusuf el-Karabâğî'nin yaşadığı ilmî ve siyasî ortam, hayatı ve entelektüel kişiliği ele alınmış; bu kapsamda ayrıntılı terceme-i hâli, hocaları, talebeleri ve eserleri tanıtılmıştır. İkinci bölümde ise Şerhu Risâleti isbâti'l-vâcib adlı eserin tahkiki yapılmıştır. Tahkikte, Selimiye Yazma Eser Kütüphanesi'nde 721/2 numarada kayıtlı nüsha esas alınmış, metnin daha anlaşılır hâle gelmesi amacıyla noktalama işaretleri eklenmiş, harekeleme yapılmış ve paragraf düzeni oluşturulmuştur. Ayrıca bu bölümde eserin muhtevası ayrıntılı biçimde tahlil edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This dissertation presents a critical edition and analytical study of Sharḥ Risālat Ithbāt al-Wājib, a commentary written by Yusuf b. Muḥammadjān al-Karabāghī (d. 1054/1644–45), one of the foremost representatives of Dawwānian thought in sixteenth- and seventeenth-century Central Asia, on Jalāl al-Dīn al-Dawwānī's Risālat Ithbāt al-Wājib. In addition, the analytical part of the study examines the intellectual milieu of sixteenth- and seventeenth-century Central Asia—a relatively understudied period in the history of kalām—through the figure of al-Karabāghī. It also investigates his intellectual profile, life, and scholarly network, since no independent academic study devoted to him has previously been undertaken. The dissertation consists of two chapters. The first chapter examines the political and intellectual context in which al-Karabāghī lived, together with his life and intellectual formation. It includes a detailed biographical account as well as discussions of his teachers, students, and scholarly works. The second chapter presents the critical edition of Sharḥ Risālat Ithbāt al-Wājib. The edition is based on the manuscript preserved in the Selimiye Manuscript Library under shelfmark 721/2. To facilitate reading, punctuation, vocalization, and paragraph divisions have been added to the text. This chapter also provides a detailed analytical study of the work's content.
Benzer Tezler
- Karabaş Tecvidi merkezinde son dönemlerde yazılmış tecvidlerin değerlendirilmesi
Evaluation of the recent Tajweeds in the Karabash Tajweed center
MEHMET SALİH TURANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinBayburt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF TOPYAY
- Yusuf el-Kardavî'nin çağdaş fıkıh meselelerinde izlediği yöntem
The aproach that qaradawi followed for modern fiqh searches
ELİF DURSUNÜST
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
DinSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. H. MEHMET GÜNAY
- Yusuf el-Karadâvî'nin hadis ve sünnet ile ilgili görüşleri
Yusuf el-Qaradawi's opinions on hadith and sunnah
SEZGİN MİSİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
DinRize ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAVUZ KÖKTAŞ
- Yûsuf el-Ka'îd'in Yaḥdus Fî Mıṣr el-An romanının şekil ve muhteva bakımından incelenmesi
Analysis of Yûsuf el-Ka'îd's novel Yaḥdus Fî Miṣr el-An in terms of form and content
GALİP GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVZAT HAFİS YANIK