Matematiksel dayanıklılık ve matematiksel modelleme yeterliği arasındaki ilişkide öznel akademik iyi oluşun aracı rolü
The mediating role of subjective academic well-being in the relationship between mathematical resilience and mathematical modeling competency
- Tez No: 1018967
- Danışmanlar: DOÇ. DR. VEYSEL AKÇAKIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Matematiksel modelleme, Öznel iyi oluş, Mathematical modelling, Subjective well-being
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Uşak Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, beşinci sınıf öğrencilerinde matematiksel dayanıklılık (değer, mücadele ve gelişim boyutları) ile matematiksel modelleme yeterliği arasındaki ilişkide öznel akademik iyi oluşun aracı rolünü ve bu ilişkide cinsiyetin düzenleyici rolünü incelemektir. Araştırma, zihnin üçlü modeli temelinde yapılandırılmış olup matematiksel modelleme yeterliği bilişsel, matematiksel dayanıklılığın üç boyutu duyuşsal ve öznel akademik iyi oluş ise konatif bir değişken olarak kavramsallaştırılmıştır. Nicel bir yaklaşım benimsenen araştırmada kesitsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Afyonkarahisar ili merkez ilçesindeki devlet ortaokullarında öğrenim gören ve tabakalı örnekleme yöntemiyle belirlenen 615 beşinci sınıf öğrencisi (310 kız, 305 erkek) oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak PISA sorularından uyarlanan 15 maddelik Matematiksel Modelleme Testi, Matematiksel Dayanıklılık Ölçeği ve Öznel Akademik İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan veriler çoklu grup aracılık analizi ve yapısal eşitlik modellemesi ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, matematiksel dayanıklılığın gelişim boyutunun matematiksel modelleme yeterliği üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir doğrudan etkisinin olduğu, ancak değer ve mücadele boyutlarının anlamlı doğrudan etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir. Matematiksel dayanıklılık boyutları ile öznel akademik iyi oluş arasındaki ilişki incelendiğinde ise yalnızca değer boyutunun öznel akademik iyi oluşu anlamlı ve pozitif yönde yordadığı görülmüştür. Öznel akademik iyi oluşun matematiksel modelleme yeterliğini anlamlı ve pozitif yönde yordadığı da bulgular arasında yer almaktadır. Araştırmanın temel bulgusu, öznel akademik iyi oluşun matematiksel dayanıklılığın değer boyutu ile matematiksel modelleme yeterliği arasındaki ilişkiye aracılık etmesidir. Çoklu grup analizleri, cinsiyetin bu ilişkilerde istatistiksel olarak anlamlı bir düzenleyici rol üstlenmediğini ortaya koymuştur. Bununla birlikte, değer boyutunun öznel akademik iyi oluş aracılığıyla matematiksel modelleme yeterliği üzerindeki dolaylı etkisi ile öznel akademik iyi oluşun bu yeterlik üzerindeki etkisinin yalnızca kız öğrencilerde anlamlı düzeye ulaştığı görülmüştür. Ancak bir grupta anlamlı, diğerinde anlamsız katsayılar elde edilmesi kendiliğinden cinsiyetler arası anlamlı bir farka işaret etmediğinden, bu durum aracılık mekanizmasının kız öğrencilerde tamamlanırken erkek öğrencilerde tamamlanmadığı betimsel bir örüntü olarak yorumlanmıştır. Bu bulgular, matematik eğitiminde duyuşsal, konatif ve bilişsel değişkenler arasındaki ilişkilerin yapısına dair önemli kuramsal ve uygulamaya dönük çıkarımlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the mediating role of subjective academic well-being in the relationship between mathematical resilience (value, struggle, and growth dimensions) and mathematical modeling competency among fifth-grade students, as well as the moderating role of gender on this relationship. Grounded in the triarchic model of the mind, mathematical modeling competency was conceptualized as a cognitive variable, the three dimensions of mathematical resilience as affective variables, and subjective academic well-being as a conative variable. A quantitative approach was adopted in the study, employing a cross-sectional survey design. The sample consisted of 615 fifth-grade students (310 female, 305 male) selected through stratified sampling from public secondary schools in the central district of Afyonkarahisar province during the 2023–2024 academic year. Data were collected using a 15-item Mathematical Modeling Test adapted from PISA items, the Mathematical Resilience Scale, and the Subjective Academic Well-Being Scale. The data were analyzed through multi-group mediation analysis and structural equation modeling. The findings revealed that the growth dimension of mathematical resilience had a statistically significant direct effect on mathematical modeling competency, whereas the value and struggle dimensions did not yield significant direct effects. With respect to the relationship between the dimensions of mathematical resilience and subjective academic well-being, only the value dimension was found to significantly and positively predict subjective academic well-being. Subjective academic well-being also significantly and positively predicted mathematical modeling competency. The central finding of the study is that subjective academic well-being mediates the relationship between the value dimension of mathematical resilience and mathematical modeling competency. Multi-group analyses revealed that gender did not serve as a statistically significant moderator of these relationships. Nevertheless, group-level examination indicated a descriptive pattern in which the indirect effect of the value dimension on mathematical modeling competency (via subjective academic well-being) and the effect of subjective academic well-being on this competency were significant only for female students. However, because obtaining a significant coefficient in one group and a non-significant one in the other does not, in itself, indicate a significant between-group difference, this pattern was interpreted as one in which the mediational mechanism was completed for female students but not for male students. These findings offer important theoretical and practical implications regarding the structure of relationships among affective, conative, and cognitive variables in mathematics education.
Benzer Tezler
- Robust attitude control of the F-16 aircraft using incremental nonlinear dynamic inversion
F-16 hava aracinin artimsal doğrusal olmayan dinamik tersleme yöntemiyle dayanikli yönelim kontrolü
YASİN ŞAHİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiKontrol ve Otomasyon Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKER ÜSTOĞLU
- Matematiksel yılmazlığın bazı değişkenlerle ilişkisi üzerine bir yapısal eşitlik modellemesi
A structural equation modelling on the relationship between mathematical resilience and some variables
MAHMUT CAN EREN
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN ERTEKİN
DOÇ. DR. MÜNEVVER MUYO YILDIRIM
- Design process, manufacturing and material characterization of a prosthetic polymer aortic heart valve
Protez polimer aort kalp kapağının tasarım süreci, üretimi ve malzeme karakterizasyonu
MÜGE YAREN YAŞARTÜRK
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Kardiyolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiHesaplamalı Bilim ve Mühendislik Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. MUSTAFA SERDAR ÇELEBİ
- Comparison of classical and modern controller performances for nonlinear F-16 system under fault and uncertainty
Arıza ve belirsizlik koşulları altında doğrusal olmayan F-16 sistemi için klasik ve modern kontrolcü performanslarının karşılaştırılması
MEHMET ÇAKAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Mekatronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİKRET ÇALIŞKAN
- Self-commissioning and position sensorless field oriented control of IPMSM
Gömülü mıknatıslı senkron motorun kendi kendine devreye alınması ve konum sensörsüz alan yönlendirmeli kontrolü
YASİN ÇETİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiKontrol ve Otomasyon Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUFAN KUMBASAR