Çalışma sermayesi ve kârlılık arasındaki ilişki: BİST'te işlem gören toptan ve perakende ticaret sektöründeki firmalar üzerine bir araştırma
Relationship between working capital and profitability: A study on wholesale and retail trade sector firms listed on BIST
- Tez No: 1018968
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TEVFİK EREN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Finansman Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Borsa İstanbul'da (BİST) işlem gören toptan ve perakende ticaret sektöründeki firmaların çalışma sermayesi yönetimi ile kârlılık performansı arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, işletmelerin çalışma sermayesi bileşenlerinin firma kârlılığı üzerindeki etkisini ortaya koymak ve çalışma sermayesi yönetiminin finansal performans açısından önemini değerlendirmektir. Bu kapsamda BİST'te işlem gören 24 toptan ve perakende ticaret firmasının 2015-2024 dönemine ait finansal verileri panel veri analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmada firma kârlılığını temsil etmek amacıyla aktif kârlılık oranı (ROA) ve özsermaye kârlılık oranı (ROE) bağımlı değişken olarak kullanılmıştır. Çalışmada bağımsız değişkenler olarak firma büyüklüğü (FIRMSIZE), finansal kaldıraç (LEV), likidite oranı (LIQ), nakit oranı (CASH), alacak devir hızı (ADH), stok devir hızı (SDH), satışların maliyet oranı (COGS), özkaynak oranı (EQTY) ve net çalışma sermayesi oranı (NWC) belirlenmiştir. Model seçiminde gerçekleştirilen Hausman testi sonucunda sabit etkiler modelinin uygun olduğu tespit edilmiş ve analizler bu doğrultuda gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçları, çalışma sermayesi bileşenlerinin firma kârlılığı üzerindeki etkisinin tüm değişkenler açısından aynı yönde ve aynı düzeyde gerçekleşmediğini göstermektedir. Elde edilen bulgulara göre firma büyüklüğü, finansal kaldıraç, nakit oranı ve net çalışma sermayesi değişkenlerinin bazı modellerde kârlılık göstergeleri üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Buna karşılık likidite oranı, alacak devir hızı, stok devir hızı, satışların maliyet oranı ve özkaynak oranına ilişkin değişkenlerin genel olarak kârlılık üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Ayrıca finansal kaldıraç ve net çalışma sermayesi değişkenlerinin etkilerinin kullanılan analiz yöntemi, sektör ayrımı ve ekonomik koşullara bağlı olarak farklılaşabildiği belirlenmiştir. Bu durum, çalışma sermayesi yönetiminin işletmeler açısından tek boyutlu bir finansal karar alanı olmadığını ortaya koymaktadır. Dönemsel analiz sonuçları, pandemi öncesi ve sonrası süreçlerde bazı finansal göstergelerin etkilerinde değişimler meydana geldiğini göstermektedir. Bununla birlikte dönemsel karşılaştırmalarda istatistiksel anlamlılık düzeylerinin değerlendirilmemesi nedeniyle söz konusu farklılıkların kesin bir değişim olarak yorumlanamayacağı dikkate alınmalıdır. Genel olarak değerlendirildiğinde, çalışma sermayesinin etkin yönetiminin işletmelerin finansal performansı üzerinde önemli bir unsur olduğu ve firmaların çalışma sermayesi politikalarını faaliyet alanları, finansal yapıları ve ekonomik koşulları dikkate alarak belirlemeleri gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın, BİST'te işlem gören toptan ve perakende ticaret sektörü firmalarını birlikte ele alması ve çalışma sermayesi-kârlılık ilişkisini farklı analiz boyutlarıyla incelemesi bakımından literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the relationship between working capital management and profitability performance of firms operating in the wholesale and retail trade sector and listed on Borsa İstanbul (BIST). The main purpose of the research is to reveal the effects of working capital components on firm profitability and to evaluate the importance of working capital management in terms of financial performance. Within this scope, the financial data of 24 wholesale and retail trade firms listed on BIST for the period of 2015–2024 were analyzed using the panel data analysis method. In the study, return on assets (ROA) and return on equity (ROE) were used as dependent variables to represent firm profitability. The independent variables included firm size (FIRMSIZE), financial leverage (LEV), liquidity ratio (LIQ), cash ratio (CASH), accounts receivable turnover ratio (ART), inventory turnover ratio (ITR), cost of goods sold ratio (COGS), equity ratio (EQTY), and net working capital ratio (NWC). As a result of the Hausman test conducted for model selection, the fixed effects model was determined to be appropriate, and the analyses were performed accordingly. The findings indicate that the effects of working capital components on firm profitability do not occur in the same direction and at the same level for all variables. According to the results, firm size, financial leverage, cash ratio, and net working capital variables were found to have significant effects on profitability indicators in some models. In contrast, liquidity ratio, accounts receivable turnover ratio, inventory turnover ratio, cost of goods sold ratio, and equity ratio were generally found not to have statistically significant effects on profitability. Furthermore, it was determined that the effects of financial leverage and net working capital variables may vary depending on the analysis method, sectoral characteristics, and economic conditions. This finding demonstrates that working capital management is not a one-dimensional financial decision-making area for firms. The results of the period-based analyses reveal that changes occurred in the effects of certain financial indicators during the pre-pandemic and post-pandemic periods. However, since statistical significance levels were not evaluated in the period comparisons, these differences should not be interpreted as definite changes. Overall, the study concludes that effective working capital management is an important factor affecting firms' financial performance and that companies should determine their working capital policies by considering their operational areas, financial structures, and economic conditions. This study is expected to contribute to the literature by jointly examining firms operating in the wholesale and retail trade sector listed on BIST and by analyzing the relationship between working capital and profitability from different analytical perspectives.
Benzer Tezler
- Çalışma sermayesi yönetiminin firma karlılığı üzerindeki etkisi: BIST'te işlem gören metal eşya, makine ve gereç yapım sektörü üzerinde bir araştırma
The effect of working capital management on firms' profitabilty: A research on metal goods, machinery and equipment construction which firms listed on BIST
ÖZGE NUR ÇERÇEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İşletmeÇağ Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET GÖKHAN SÖKMEN
- İşletme sermayesi yönetiminin firma karlılığı üzerine etkisi: BİST'te işlem gören şirketler üzerinde uygulama
The effect of working capital management on firm profitability: An application on companies traded on BIST
MEHMET OZAN AKMAN
Doktora
Türkçe
2024
İşletmeBandırma Onyedi Eylül Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN AYDIN OKUYAN
- Sermaye yapısını belirleyen faktörler: Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri gayrimenkul yatırım ortaklığı firmaları karşılaştırmalı analizi
Determinants of capital structure: Comparative analysis of real estate investment trusts in Turkey and the United States
EMRE ÇELİK
- İşletmelerde çalışma sermayesi yönetimi ve kârlılık ile ilişkisi: BİST'te işlem gören imalat sanayi işletmelerine yönelik bir uygulama
The relationship between working capital management andprofitability: An analysis for manufacturing industry in BIST
MURAT SUSUZ
- BİST'te yer alan imalat sektörü firmalarının sermaye yapılarının belirleyicileri
Determinants of the capital structures of manifacturing sector companies in BIST
FEDAİ UZUN