Mentalizasyon ile depresyon, anksiyete ve stres arasındaki ilişkide kişilerarası suçluluğun aracı rolünün incelenmesi
Investigation of the mediating role of interpersonal guilt in the relationship between mentalization, depression, anxiety and stress
- Tez No: 1019021
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GİZEM CESUR SOYSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı; bireylerin mentalizasyon kapasiteleri ile depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri arasındaki ilişkide kişilerarası suçluluk duygusunun aracı rolünün incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini dahil edilme kriterlerini karşılayan 271 yetişkin (204 Kadın, 63 Erkek) oluşturmakta olup; veri toplama sürecinde Demografik Bilgi Formu, MentS, KSÖ-20 ve DASÖ-21 kullanılmış, analizler ise parametrik testler, çoklu doğrusal regresyon ve Hayes PROCESS makrosu (Model 4) aracılığıyla yürütülmüştür. Demografik bulgulara göre, kadınların mentalizasyon kapasiteleri ve stres düzeyleri erkeklerden; eğitim düzeyi arttıkça mentalizasyon kapasitesi ve tümgüçlü ayrılık suçluluğu; 26-35 yaş aralığındaki katılımcıların ise depresyon, stres, kendinden nefret ve yük olma suçluluğu puanları diğer yaş gruplarından anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Kişilerarası suçluluk alt boyutlarından“Kendinden Nefret”ve“Yük Olma”, psikopatoloji düzeylerini pozitif yönlü yordayan en güçlü ortak risk faktörleri olarak öne çıkarken; mentalizasyon alt boyutlarından“Sözelleştirme”kapasitesi depresyon ve anksiyeteyi negatif,“Kendine Yönelik Mentalizasyon”ise depresyon ve stresi pozitif yönlü anlamlı şekilde yordamaktadır. Mentalizasyon ile kişilerarası suçluluk toplam puanları arasında anlamlı bir ilişki saptanmayarak aracı rol desteklenmemiş; bulgular her iki kavramın psikopatoloji üzerinde ortak bir döngüden ziyade paralel ve bağımsız mekanizmalar halinde işlediğini gösterdiğinden, klinik müdahalelerde mentalizasyon becerilerinin yanı sıra bilinçdışı suçluluk şemalarının ve kendilik organizasyonunun da çalışılması gerektiği vurgulanmıştır.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this study is to examine the mediating role of interpersonal guilt in the relationship between individuals' mentalization capacities and their levels of depression, anxiety, and stress. The study sample consists of 271 adults (204 Female, 63 Male) who met the inclusion criteria; a Demographic Information Form, MentS, IGQ-20, and DASS-21 were utilized during the data collection process, and analyses were conducted via parametric tests, multiple linear regression, and Hayes' PROCESS macro (Model 4). According to the demographic findings, women's mentalization capacities and stress levels were significantly higher than those of men; as education level increased, mentalization capacity and omnipotent separation guilt increased; and participants in the 26-35 age group had significantly higher scores for depression, stress, survivor guilt, and burden guilt compared to other age groups. Among the subdimensions of interpersonal guilt,“Self-Hate Guilt”and“Burden Guilt”emerged as the strongest common risk factors positively predicting psychopathology levels, while among the mentalization subdimensions,“Verbalization”capacity significantly predicted depression and anxiety negatively, whereas“Self-Mentalization”significantly predicted depression and stress positively. No significant relationship was found between the total scores of mentalization and interpersonal guilt, thereby failing to support the mediating role; since the findings indicate that rather than a shared cycle, both concepts operate as parallel and independent mechanisms in psychopathology, it is emphasized that clinical interventions should address unconscious guilt schemas and self-organization in addition to mentalization skills.
Benzer Tezler
- Ergenlerde ana baba tutumları ile psikolojik problemler arasındaki ilişkide zihinselleştirme ve duygu düzenleme güçlüğünün rolü
The role of mentalisation and emotion regulation difficultes in the relationship between parental attitudes and psychological problems in adolescents
GÜLSÜM ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Erzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Childhood maltreatment and adulthood depressive symptoms: Self and other-mentalizing capacity as a mediating factor
Çocuklukta kötü muamele ve yetişkinlikte depresif belirtiler: Aracı bir faktör olarak kendine ve diğerine yönelik zihinselleştirme
MELİSA VAROL
- Uzamış yas belirtileri ile zihinselleştirme, anlamı yeniden yapılandırma, yas bilişleri ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between prolonged grief symptoms and mentalization, meaning reconstruction, grief cognitions and cognitive emotion regulation strategies
DUYGU TERZİ
- Covid-19 pandemisi sırasında tedavi almakta olan kanser hastalarında psikolojik dayanıklılık ve ilişkili faktörler
Psychological resilience and related factors in cancer patients during the covid-19 pandemic
GONCA AŞUT
- Psikodermatolojik belirtileri olan ve olmayan kişilerde temel depresyon, aleksitimi, zihinselleştirme kapasitesi ve somatizasyon arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between basic depression, alexithymia, mentalization capacity and somatization in people with and without psychodermatological symptoms
HİLAL CURA
