Aklın sınırlarından varoluşun ekstatik doğasına: F. W. J. Schelling'de negatif-pozitif felsefe ayrımı
From the limits of reason to the ecstatic nature of existence: F. W. J. Schelling's distinction between negative and positive philosophy
- Tez No: 1019090
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖMER BEHİÇ ALBAYRAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Kıta felsefesi, Modern felsefe, İdealist felsefe, Continental philosophy, Modern philosophy, Idealist philosophy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
F. W. J. Schelling'in geç dönem felsefesinde negatif ve pozitif felsefe ayrımı, akıl ile varoluş, mahiyet ile hüviyet, imkân ile edimsellik arasındaki gerilim üzerinden şekillenir. Negatif felsefe, aklın kendi içkin hareketiyle işleyen zorunlu ve a priori bir bilimdir ve şeylerin mahiyetini, kavramsal düzenini ve potanslar alanını salt düşüncede kavrar. Ancak fiilî varoluşu kendi içkin hareketinden türetemez. Çünkü varoluş, kavramın zorunlu yapısından çıkarsanabilecek bir sonuç değil, düşüncenin kendisini önceleyen bir olgudur. Pozitif felsefe, tam da bu olgudan, yani düşünmeye öncel varlıktan hareketle edimsel varoluşun bilgisine yönelir. Bu bakımdan pozitif felsefenin başlangıcı deneyimin kendisi değildir. Pozitif felsefe açısından deneyim, başlangıçta yalnızca var olduğu bilinen ilkenin ne olduğunu, onun edimsel açınımlarını izleyerek a posteriori doğrulamanın zeminidir. Bu nedenle pozitif felsefenin yöntemi olarak metafizik ampirizm, edimsel varoluşun bilgisini deneyimde temellendirdiği ölçüde, ne salt kavramsal türetime ne de deneyimden başlayan bir ampirizme indirgenebilir. Negatif ve pozitif felsefe ayrımı böylece felsefenin yalnızca neyin düşünülebilir olduğunu değil, düşünülebilir olanın fiilen var olup olmadığını da soruşturmak ve gerekçelendirmek zorunda olduğunu gösterir.
Özet (Çeviri)
In F. W. J. Schelling's late philosophy, the distinction between negative and positive philosophy takes shape through the tension between reason and existence, whatness and thatness, possibility and actuality. Negative philosophy is a necessary and a priori science that proceeds through reason's own immanent movement. It grasps, within pure thought, the quiddity of things, their conceptual order, and the domain of potencies. Yet it cannot derive actual existence from its own immanent movement. For existence is not a consequence that can be inferred from the necessary structure of the concept, but a fact that precedes thought itself. Positive philosophy proceeds from precisely this fact, that is, from unprethinkable being, and is directed toward the knowledge of actual existence. In this respect, the beginning of positive philosophy is not experience itself. For positive philosophy, experience is rather the ground on which the whatness of the principle, whose existence alone is initially known, is verified a posteriori by following its actual unfoldings. For this reason, insofar as metaphysical empiricism, the method of positive philosophy, grounds the knowledge of actual existence in experience, it can be reduced neither to mere conceptual derivation nor to an empiricism that begins from experience. The distinction between negative and positive philosophy thus shows that philosophy must investigate and justify not only what is thinkable, but also whether the thinkable actually exists.
Benzer Tezler
- Le rôle de la conscience de soi dans la subjectivité humaine chez Kant et Levinas
Kant ve Levinas'ta öz-bilincin insan öznelliğindeki rolü
YAĞMUR CEYLAN USLU
- Erken alman romantikleri ve deleuze bağlamında öznenin yersizyurtsuzlaşması
Deterritorialization of the subject in the context of early german romantics and deleuze
ÖMER FARUK ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
FelsefeBursa Uludağ ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KASİM KÜÇÜKALP
- Merleau-Ponty'de fenomenoloji ve sanat ilişkisi
The relationship between phenomenology and art in Merleau-Ponty
SELVİHAN SELVİ
Doktora
Türkçe
2023
FelsefeAydın Adnan Menderes ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAVUZ KILIÇ
- The third space, the desert and a new genesis: Bodies, hallucinatory spaces and hum/animals in Angela Carter's and Edward Abbey's fiction
Angela Carter ve Edward Abbey'nin eserlerinde üçünçü alan, çöl ve yeniden varoluş: Bedenler, halüsinasyon yaratan mekanlar ve hayvan/insanlar
DİLEK ÇALIŞKAN
Doktora
İngilizce
2017
İngiliz Dili ve Edebiyatıİstanbul Aydın Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GILLIAN MARY ELIZABETH ALBAN
- Kierkegaard fideizminde iman akıl ilişkisi ve kötülük
Fai̇th-reason relationship and evil in Kierkegaard's fideism
ŞEYDA NUR TOPLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinMuş Alparslan ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAFIZ MANAFOV
