İlkokul öğrencilerinin depremlere yönelik tutum ve görüşleri: Bir karma yöntem araştırması
Primary school students' attitudes' and perceptions toward earthquakes: A mixed-methods study
- Tez No: 1019149
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EROL SÖZEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Afet eğitimi, Doğal afetler, Tutum ölçekleri, Yarı yapılandırılmış görüşme, Öğrenci görüşleri, Disaster education, Natural disasters, Attitude scales, Semistructured interview, Opinions of students
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Afetler, bireylerin yaşamlarını çok yönlü etkileyen ve ciddi can ve mal kayıplarına neden olabilen olaylardır. Türkiye'nin deprem kuşağında yer alması nedeniyle afet bilincinin ve deprem eğitimlerinin erken yaşlardan itibaren kazandırılması büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin depremlere yönelik tutum ve görüşlerini incelemektir. Araştırmada karma yöntem yaklaşımı benimsenmiş ve paralel karma yöntem deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel çalışma grubunu Düzce il merkezi, ilçe, köy ve özel okullarda öğrenim gören 474 ilkokul 4. sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Katılımcıların 241'i kız (%50,8), 233'ü erkek (%49,2) öğrencidir. Araştırmanın nitel çalışma grubunu ise 80 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen“Depreme Yönelik Tutum Ölçeği”ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Ölçeğin geçerlik çalışmaları kapsamında Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmış, güvenirlik analizleri sonucunda ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir. Veriler yüz yüze toplanmış, uygulama öncesinde öğrencilere gerekli açıklamalar yapılmış ve katılım gönüllülük esasına göre gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin depreme yönelik genel tutumlarının cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık göstermediği, ancak deprem bilgi düzeyi boyutunda kız öğrenciler lehine anlamlı farklılık bulunduğu belirlenmiştir. Okul türü değişkeninde yalnızca deprem-yapı ilişkisi boyutunda özel okul öğrencileri lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Yerleşim yeri, okulun kat sayısı, yaşanılan evin kat sayısı, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi ve gelir düzeyi değişkenlerinde bazı alt boyutlarda anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Nitel bulgular, öğrencilerin deprem öncesi hazırlık, deprem çantası, deprem anında ve sonrasında yapılması gerekenler, güvenli alanlar ile yardım alınabilecek kişi ve kurumlar konusunda genel olarak bilgi sahibi olduklarını göstermiştir. Sonuç olarak öğrencilerin deprem farkındalıklarının geliştirilmesinde okul temelli afet eğitimleri ve uygulamalı tatbikatların önemli olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Disasters are events that affect individuals' lives in multiple ways and can result in serious loss of life and property. Since Turkey is located in an earthquake zone, fostering disaster awareness and providing earthquake education from an early age is of great importance. The purpose of this study is to examine the attitudes and views of fourth-grade primary school students toward earthquakes. The study was conducted using a parallel mixed-methods design. The quantitative sample of the study consisted of 474 fourth-grade primary school students attending schools in the central city, districts, villages, and private schools of Düzce Province. Of the participants, 241 were female (50.8%) and 233 were male (49.2%). The qualitative sample of the study consisted of 80 students. The data collection tools used in the study were the“Earthquake Attitude Scale,”developed by the researcher, and a semi-structured interview form. As part of the scale's validity studies, Exploratory Factor Analysis and Confirmatory Factor Analysis were applied; reliability analyses determined that the scale is a valid and reliable measurement tool. Data were collected in person; students were provided with the necessary explanations prior to the study, and participation was voluntary. The results of the study revealed that students' general attitudes toward earthquakes did not differ significantly by gender, but a significant difference in favor of female students was found regarding the level of earthquake knowledge. Regarding the school type variable, a significant difference in favor of private school students was identified only in the earthquake-structure relationship dimension. Significant differences were identified in some sub-dimensions of the variables related to place of residence, number of floors in the school building, number of floors in the home, mother's education level, father's education level, and income level. Qualitative findings indicated that students generally possessed knowledge regarding pre-earthquake preparations, earthquake kits, actions to take during and after an earthquake, safe areas, and individuals and institutions from whom assistance can be sought. Consequently, it was determined that school-based disaster education and practical drills play a significant role in enhancing students' earthquake awareness.
Benzer Tezler
- Kahramanmaraş'ta lise öğrencilerinin tütün, alkol ve madde bağımlılığı ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarında eğitim müdahalesi ne kadar etkili?
How effective is an educational intervention on high school students' knowledge, attitudes and behaviors about tobacco, alcohol, and substance addiction in Kahramanmaraş?
RÜVEYDA NUR AĞIRBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- Deprem eğitiminde iki farklı öğrenme yaklaşımının öğretmen adaylarının zihinsel modellerine ve sürdürülebilir deprem farkındalıklarına etkisi
The effect of two different learning approaches in earthquake education on pre-service teachers' mental models and sustainable earthquake awareness
NERMİN MUSTAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
Assoc. Prof. Dr. MERYEM GÖRECEK BAYBARS
- Okul yöneticilerinin deprem süreci tecrübesi
School administrators experiences during the earthquake
TUBA SARIBAŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimKilis 7 Aralık ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU KÜLEKÇİ AKYAVUZ
- Okul öncesi özel gereksinimli öğrencilerin anasınıfından ilkokula geçişlerinde geçiş planlama ve uygulamalarının sunulma süreci: Bir eylem araştırması
The process of presentation of transition planning and applications for preschool period students with special needs transitions from kindergarten to primary school: An action research
ERKAN KARAMAN
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RUKİYE KONUK ER
- Development and exploring the effectiveness of the revised version of basic disaster awareness training program designed in a non-formal science learning environment
Yeniden düzenlenmiş temel afet bilinci eğitimi programının okul dışı bilim öğrenme ortamında etkililiğinin incelenmesi
ÖZLEM AKÇİL
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞENUR YONTAR TOĞROL
DR. FATİH MERCAN