Ortaokul öğrencilerinin bilimsel proje hazırlama sürecini planlama ve uygulamasının yaratıcılık açısından değerlendirilmesi
Evaluation of middle school students' planning and implementation of scientific project preparation process in terms of creativity
- Tez No: 1019154
- Danışmanlar: PROF. DR. ESRA KABATAŞ MEMİŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bilimsel yaratıcılık, Çevresel sürdürülebilirlik, Scientific creativity, Sustainable environment
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin bilimsel proje hazırlama sürecinin planlanması ve uygulanmasının yaratıcılık açısından değerlendirilmesidir. Nicel ilişkisel tarama modelindeki araştırmada, okul mevcudunun sınırlı olması nedeniyle tam sayım örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Kastamonu il merkezine bağlı bir köy ortaokulunda öğrenim gören ve bilimsel proje çalışmalarına katılan 5., 6., 7. ve 8. sınıf düzeylerindeki toplam 51 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Kademeli yürütülen uygulama sürecinin ilk aşamasında öğrencilerden, birden fazla bağımsız değişken içeren“Bitki Büyümesini Etkileyen Faktörler”ortak alanında kontrollü deney düzenekleri ve proje düzenekleri kurmaları istenmiştir. İkinci aşamada ise edindikleri tecrübeyi yansıtmaları amacıyla belirlenen“sürdürülebilirlik”ana teması çerçevesinde, öğrenciler kendi ilgi alanına göre özgün ve disiplinler arası bilimsel projeler geliştirmeleri sağlanmıştır. Yapılan projeler TÜBİTAK 4006 şablonuna uygun raporlanmış olup,“Bilimsel Proje Değerlendirme Rubriği”, ile puanlanmıştır. Öğrencilerin bilimsel yaratıcılık düzeyleri ise Bilimsel Yaratıcılık Testi (BYT) ile hesaplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 23.0 programıyla analiz edilmiş ve Bilimsel Proje Puanları bölümünde en yüksek ortalamanın“Amaç”en düşük ortalamanın ise“Değişken Kontrolü”kategorisinde olduğunu göstermiştir. Bu süreçte 7. sınıf öğrencilerinin diğer sınıf düzeylerine göre daha yüksek performans sergiledikleri görülmüştür. ANOVA testi sonuçları; Bilimsel Proje ve Yaratıcılık Puanlarında sınıflar arasında anlamlı farklılık olmadığını, buna karşın BYT Puanında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma yaşandığını ortaya koymuştur (p<0,05). Yapılan Tukey HSD testi analizleri, bu farklılığın 7. sınıf öğrencileri lehine olduğunu; 7. sınıfların 6. ve 8. sınıf öğrencilerinden anlamlı düzeyde yüksek puan aldığını göstermiştir. Çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda, bilimsel proje başarısı ve genel yaratıcılık düzeyinin bir arada, bilimsel yaratıcılık performansındaki toplam varyansın %14,9'unu açıklayan anlamlı bir model oluşturduğu belirlenmiştir (R²=0,149; p<0,05).
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to evaluate the planning and implementation of the scientific project preparation process of middle school students from the perspective of creativity. Conducted using a quantitative approach, the study was designed based on the relational survey model. Due to the limited number of students in the school, the total population sampling method was employed. The research was conducted during the 2024–2025 academic year with a total of 51 students enrolled in the 5th, 6th, 7th, and 8th grades at a rural middle school affiliated with the Kastamonu city center who participated in scientific project studies. In the first stage of the gradually implemented two-stage process, students were asked to construct controlled experimental setups and project setups within the common study area entitled“Factors Affecting Plant Growth,”which involved multiple independent variables. In the second stage, under the main theme of“Sustainability,”determined to enable students to reflect their experimental experiences, they were encouraged to develop original and interdisciplinary scientific projects based on their own interests. The projects were reported in accordance with the TÜBİTAK 4006 template and evaluated using the Scientific Project Evaluation Rubric. Students' scientific creativity levels were measured using the Scientific Creativity Test (BYT). The collected data were analyzed using SPSS 23.0. The findings showed that the highest mean score among the Scientific Project Scores was obtained in the“Purpose”category, whereas the lowest mean score was observed in the“Variable Control”category. Throughout the process, 7th-grade students demonstrated higher performance than students in the other grade levels. ANOVA results indicated no statistically significant differences among grade levels in terms of Scientific Project Scores and General Creativity Scores; however, a statistically significant difference was found only in BYT Scores (p < 0.05). Tukey HSD post hoc analyses revealed that this difference was in favour of the 7th-grade students, who scored significantly higher than both the 6th- and 8th-grade students. Multiple linear regression analysis showed that scientific project achievement and general creativity together constituted a significant model explaining 14,9% of the total variance in scientific creativity performance (R2 = 0.149; p < 0.05).
Benzer Tezler
- Üst bilişsel okuma stratejilerinin anlama düzeyine etkisine yönelik ölçme aracı geliştirme üzerine bir çalışma
A study on developing a measurement tool on the effect of metacognitive reading strategies on the level of understanding
HÂLE YÖNEZ
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECATİ DEMİR
- Ortaokul matematik proje görevi uygulamalarına yönelik öğrenci öğretmen veli görüşleri
Student teacher parental views of the middle school mathematics project implementations
BURCU GÜVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimDüzce ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞULE AY
- Ortaokul öğrencilerinin harmanlanmış öğrenme ortamında proje hazırlık süreçlerinin incelenmesi: Bir eylem araştırması
Examination of the preparation process of the project competition in the blended learning order of secondary school students: An action research
KÜBRA EMİNOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUFAN ADIGÜZEL
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Exploring design based learning activities in 2nd grade science classrooms
2. sınıf bilim sınıflarında tasarım tabanlı öğrenme aktivitelerinin keşfedilmesi
ÖZLEM YAPRAK BOSTANCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK