Geri Dön

İslam mimarisi ve sanatında bulunan desenlerin çeşitli cebirsel ve geometrik yöntemlerle analizleri ve yeni nesil teknolojik uygulamaları

Analyses of patterns in islamic architecture and art with various algebraic and geometric methods and new generation technological applications

  1. Tez No: 1019161
  2. Yazar: AYŞE NUR ORHAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE KUŞAK SAMANCI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Matematik, Mathematics
  6. Anahtar Kelimeler: Dönüşüm geometrisi, GeoGebra, Geometrik motifler, Lorentz geometrisi, Transformation geometry, GeoGebra, Geometric motifs, Lorentz geometry
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bitlis Eren Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Matematik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez çalışmasında, İslam Sanatı içerisinde önemli bir yere sahip olan İslam Sanatında Geometrik Desenler (İSGD), matematiksel ve geometrik yaklaşımlar çerçevesinde incelenmiştir. İslam mimarisinde yaygın olarak kullanılan sonsuz poligon karakterli desenlerin oluşum süreçleri analiz edilerek, bu yapıların temelinde yer alan geometrik kurallar, simetri ilişkileri ve dönüşüm yöntemleri ortaya konulmuştur. Çalışma kapsamında desenlerin çizim aşamaları GeoGebra yazılımı yardımıyla modellenmiş; doğru, çember ve kesişim noktalarına dayalı analitik yapıları incelenmiştir. Elde edilen geometrik motifler; matrisler, kompleks sayılar ve Lorentz düzlemi gibi farklı matematiksel yöntemlerle değerlendirilmiş, desenlerin farklı düzlemlerdeki karşılıkları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bunun yanında, geometrik desenlerin dijital ortama aktarılmasıyla birlikte çağdaş teknolojilerle entegrasyonu hedeflenmiştir. Bu doğrultuda elde edilen modellerin Artırılmış gerçeklik (AR) , Sanal Gerçeklik (VR) , 3D modelleme ve yapay zeka teknolojileri kullanım süreçleriyle desteklenmesi amaçlanmış; desenlerin üç boyutlu temsilleri oluşturularak 3D yazıcı teknolojisi ile fiziksel çıktıları elde edilmiştir. Çalışmanın, kültürel miras niteliği taşıyan İslam geometrik desenlerinin matematiksel altyapısının anlaşılmasına katkı sağlaması, aynı zamanda geometri eğitimi ile kültürel miras arasındaki ilişkiye yönelik farkındalık oluşturması hedeflenmektedir.

Özet (Çeviri)

In this thesis, Geometric Patterns in Islamic Art (GPIA), which hold an important place within Islamic Art, were examined within the framework of mathematical and geometric approaches. By analyzing the formation processes of infinite polygon-based patterns commonly used in Islamic architecture, the geometric rules, symmetry relationships, and transformation methods underlying these structures were identified. Within the scope of the study, the drawing stages of the patterns were modeled using GeoGebra software, and their analytical structures based on lines, circles, and intersection points were investigated. The resulting geometric motifs were evaluated through different mathematical methods, including matrices, complex numbers, and the Lorentz plane, and their counterparts in different planes were comparatively analyzed. In addition, the integration of geometric patterns with contemporary technologies was targeted through their transfer into digital environments. In this context, the developed models were intended to be supported through the use of Augmented Reality (AR), Virtual Reality (VR), 3D modeling, and artificial intelligence technologies. Three-dimensional representations of the patterns were created, and physical outputs were produced using 3D printing technology. The study aims to contribute to the understanding of the mathematical foundations of Islamic geometric patterns, which constitute an important part of cultural heritage, while also raising awareness of the relationship between geometry education and cultural heritage.

Benzer Tezler

  1. Computational design in the medieval seljuk art: Learning from the hands-on creative traditions of geometric patterns

    Orta Çağ Selçuklu Sanatı'nda hesaplamalı tasarım: Geometrik desenlerin elle yapım süreçlerindeki yaratıcı geleneklerden öğrenmek

    SİBEL YASEMİN ÖZGAN

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2018

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Bilişim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MİNE ÖZKAR KABAKÇIOĞLU

  2. Azerbaycan`daki İslami Dönem yapılarında süsleme

    Decoration of the İslamic Period monuments in Azerbaijan

    ERSEL ÇAĞLITÜTÜNCİGİL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    Sanat TarihiEge Üniversitesi

    PROF. DR. İNCİ KUYULU ERSOY

    DOÇ. DR. YÜKSEL SAYAN

  3. Anadolu Selçuklu devri çini mozayik mihrapları

    The Tile-mosaic mihrabs of the Anatolian Selcuk area

    İCLAL ERDİL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1998

    El SanatlarıEge Üniversitesi

    Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. LALE BULUT

  4. Yıldırım Beyazıt dönemi Bursa Mimari yapılarındaki (sırlı) tuğla ve tuğla-taş geometrik dizilim ve desenlerin analizi

    Analysis of (glazed) brick and brick-stone geometric arrangements and patterns in architectural structures of Bursa Province in the Yildirim Beyazit period

    MEHTAP YAMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Sanat TarihiAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İHSAN TOKTAŞ

  5. Birgi Ulu Camii mimari tezyinat analizi

    Architectural and ornamentation analysis of Birgi Great Mosque

    GÜLAY CENGİZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Sanat TarihiMarmara Üniversitesi

    İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AZİZ DOĞANAY