Prolaktinomalı hastalarda kabergolin tedavisinin metabolik ve kardiyovasküler profile olan etkisi
Impact of cabergoline therapy on the metabolic and cardiovascular profile in patients with prolactinoma
- Tez No: 1019200
- Danışmanlar: PROF. DR. NESLİHAN BAŞÇIL TÜTÜNCÜ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Endocrinology and Metabolic Diseases
- Anahtar Kelimeler: Hiperprolaktinemi, Kabergolin, Kardiyovasküler hastalıklar, Metabolizma, Prolaktinoma, Hyperprolactinemia, Cabergoline, Cardiovascular diseases, Metabolism, Prolactinoma
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Dahiliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Hiperprolaktineminin reprodüktif sistem üzerindeki etkileri iyi bilinmekle birlikte, insülin direnci, obezite, dislipidemi, karaciğer yağlanması, hipertansiyon, ateroskleroz ve endotel disfonksiyonu gibi kardiyometabolik bozukluklarla da ilişkili olabileceği gösterilmiştir. Bu çalışmada prolaktinoma tanılı hastalarda uzun süreli kabergolin tedavisinin metabolik profil, non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı ve kardiyovasküler risk göstergeleri üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli, retrospektif gözlemsel çalışmaya, 2011–2023 yılları arasında Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniğinde prolaktinoma tanısı alan ve en az bir yıl kabergolin tedavisi uygulanan 18–65 yaş aralığındaki 243 hasta dahil edildi. Hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleri, prolaktinoma ve kabergolin tedavisine ilişkin verileri, hormon düzeyleri, antropometrik ölçümleri, glisemik ve lipid parametreleri, karaciğer yağlanmasıyla ilişkili göstergeleri ve kardiyovasküler risk ölçümleri retrospektif olarak incelendi. Kabergolin tedavisinin başlangıcındaki, altıncı aydaki ve on ikinci aydaki veriler karşılaştırıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 33,20±9,76 yıl, %82,7'si kadın ve %81'i mikroprolaktinoma tanılıydı. Kabergolin tedavisine yanıt oranı %88,9 olup başlangıçtaki ortalama prolaktin düzeyi 237,71 µg/L idi. Prolaktin düzeyleri altıncı ve on ikinci aylarda anlamlı olarak azaldı (p<0,001). Tedavi sürecinde vücut kitle indeksi, bel çevresi, açlık kan şekeri, HOMA-IR ve diğer glisemik göstergelerde; total kolesterol, LDL kolesterol ve trigliserit düzeylerinde anlamlı iyileşmeler gözlendi. Karaciğer yağlanma indeksi ve ultrasonografik karaciğer yağlanma derecesi azaldı. Uzun dönem tedaviyle sistolik ve diyastolik kan basıncında anlamlı düşüş saptandı. C-reaktif protein, Framingham risk skoru, epikardiyal yağ doku kalınlığı ve karotid intima-media kalınlığı azalırken akım aracılı dilatasyon arttı; bu bulgular kardiyovasküler risk, ateroskleroz ve endotel disfonksiyonunda iyileşmeyle uyumluydu. Metabolik ve kardiyovasküler parametrelerdeki değişikliklerin çoğu ile prolaktin düzeyindeki azalma arasında anlamlı korelasyon bulunmadı. On ikinci ay ekokardiyografi verileri bulunan 29 hastanın dördünde (%13,8) kabergolinle ilişkili olabilecek kardiyak veya ekokardiyografik bulgular saptandı. Sonuç: Prolaktinomalı hastalarda hiperprolaktinemi olumsuz bir metabolik ve kardiyovasküler profille ilişkili görünmektedir. Kabergolin tedavisi; vücut ağırlığı, glisemik kontrol, insülin direnci, lipid profili, karaciğer yağlanması, kan basıncı, ateroskleroz ve endotel fonksiyonuyla ilişkili parametrelerde anlamlı iyileşme sağlamıştır. Bu iyileşmelerin prolaktin düzeyindeki azalmayla güçlü bir korelasyon göstermemesi, kabergolinin doğrudan kardiyometabolik etkilerinin olabileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte, olası kardiyak yan etkiler nedeniyle özellikle uzun süreli tedavi alan hastaların klinik ve ekokardiyografik olarak izlenmesi uygun olabilir.
Özet (Çeviri)
Objective: Although the effects of hyperprolactinemia on the reproductive system are well established, increasing evidence suggests that it may also be associated with cardiometabolic abnormalities, including insulin resistance, obesity, dyslipidemia, hepatic steatosis, hypertension, atherosclerosis, and endothelial dysfunction. This study aimed to evaluate the effects of long-term cabergoline treatment on metabolic parameters, non-alcoholic fatty liver disease, and cardiovascular risk markers in patients with prolactinoma. Materials and Methods: This single-center, retrospective observational study included 243 patients aged 18–65 years who were diagnosed with prolactinoma at the Endocrinology and Metabolism Outpatient Clinic of Başkent University Ankara Hospital between 2011 and 2023 and received cabergoline treatment for at least one year. Sociodemographic and clinical characteristics, data regarding prolactinoma and cabergoline treatment, hormone levels, anthropometric measurements, glycemic and lipid parameters, markers associated with hepatic steatosis, and cardiovascular risk measurements were retrospectively reviewed. Data obtained at the initiation of cabergoline treatment and at months 6 and 12 were compared. Results: The mean age of the patients was 33.20±9.76 years, 82.7% were female, and 81% had microprolactinoma. The response rate to cabergoline treatment was 88.9%, and the mean baseline prolactin concentration was 237.71 µg/L. Prolactin concentrations decreased significantly at months 6 and 12 (p<0.001). Significant improvements were observed in body mass index, waist circumference, fasting plasma glucose, HOMA-IR, and other glycemic indices, as well as in total cholesterol, LDL cholesterol, and triglyceride concentrations. The fatty liver index and ultrasonographic grade of hepatic steatosis decreased during treatment. Long-term therapy was associated with significant reductions in systolic and diastolic blood pressure. C-reactive protein, Framingham risk score, epicardial adipose tissue thickness, and carotid intima-media thickness decreased, whereas flow-mediated dilation increased, indicating improvements in cardiovascular risk, atherosclerosis, and endothelial dysfunction. No significant correlation was identified between the reduction in prolactin concentration and most changes in metabolic or cardiovascular parameters. Among the 29 patients with echocardiographic data at month 12, four patients (13.8%) had cardiac or echocardiographic findings potentially associated with cabergoline treatment. Conclusion: Hyperprolactinemia appears to be associated with an unfavorable metabolic and cardiovascular profile in patients with prolactinoma. Cabergoline treatment was associated with significant improvements in body weight, glycemic control, insulin resistance, lipid profile, hepatic steatosis, blood pressure, atherosclerosis-related markers, and endothelial function. The absence of a strong correlation between these improvements and the reduction in prolactin concentrations suggests that cabergoline may have direct cardiometabolic effects. Nevertheless, clinical and echocardiographic monitoring may be appropriate, particularly in patients receiving long-term treatment, because of the potential risk of cardiac adverse effects.
Benzer Tezler
- Prolaktinomalı kadınlarda hiperandrojenizm varlığının araştırılması, prolaktinomanın kardiyovasküler ve metabolik sistem üzerine etkilerinin incelenmesi ve tedavi ile değişimi
Evaluation of cardiovascular and metabolic disorders and hyperandrogenemia in women with prolactinoma
MEHMET ÇAĞRI ÜNAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıErciyes Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZÜLEYHA CİHAN ÖZDAMAR KARACA
- Kabergolin tedavisi alan prolaktinomalı hastalarda serum N-terminal probrain natriüretik peptid (NT-probnp) düzeyi ve ekokardiyografi ile karşılaştırılması
Serum n-terminal PRO-B- type brain natriuretic peptide (nt-probnp) levels detection and cardiac convantional and tissue doppler echocardiographic evaluation of patients with prolactinomas chronically treated with cabergoline
MUSTAFA RAŞİD TAŞDELEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıKırıkkale Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENAY ARIKAN
- Prolaktinoma hastalarında metabolik parametreler ve kabergolin tedavisinin bu parametreler üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of metabolic parameters and the effects of cabergoline treatment on these parameters in prolactinoma patients
BÜŞRA AKDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıÇukurova Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP EVRAN OLGUN
- Prolaktinoma hastalarında kabergolin tedavi öncesi ve sonrası metabolik parametrelerin karşılaştırılması
Comparison of metabolic parameters before and after cabergoline treatment in prolactinoma patients
MERVE MERYEM DELİCE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA ŞÜHEDA HATİPOĞLU
- Prolaktinomalı hastalarda klinik, laboratuar ve tedavi yanıtlarının değerlendirilmesi
Prolactinomas in patients with clinical, laboratory and treatment responses
SEMA ÇİFTÇİ DOĞANŞEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA YARMAN