Türkiye'de doğal yayılış gösteren bazı Geum l. türlerinin moleküler karakterizasyonu
Molecular characterization of some naturally distributed Geum l. species in Türkiye
- Tez No: 1019265
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BAHADIR ALTUN, DOÇ. DR. MEVLÜDE ALEV ATEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Türkiye'de doğal yayılış gösteren bazı Geum L. türlerinin moleküler karakterizasyonunun gerçekleştirilmesi ve türler arasındaki filogenetik ilişkilerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Rosaceae familyası içerisinde yer alan Geum cinsi, yüksek morfolojik benzerlik, doğal hibritleşme eğilimi ve fenotipik varyasyon göstermesi nedeniyle taksonomik açıdan karmaşık gruplardan biri olarak kabul edilmektedir. Bu durum, yalnızca morfolojik karakterlere dayalı sınıflandırmaların bazı durumlarda yetersiz kalmasına neden olmakta ve moleküler verilerle desteklenen bütüncül yaklaşımları gerekli kılmaktadır. Bu kapsamda, Türkiye florasında doğal olarak yayılış gösteren Geum taksonlarına ait örnekler farklı lokalitelerden toplanmış, morfolojik değerlendirmeler gerçekleştirilmiş ve moleküler analizler için genomik DNA izolasyonları yapılmıştır. Türler arasındaki filogenetik ilişkilerin belirlenmesi amacıyla nükleer ribozomal DNA'ya ait ITS bölgesi ile kloroplast DNA'ya ait trnL bölgesi çoğaltılmıştır. Elde edilen PCR ürünleri dizilenmiş ve sekans verileri filogenetik analizlerde kullanılmıştır. Araştırma bulguları, Geum taksonları arasında belirgin morfolojik benzerliklerin bulunduğunu ve özellikle yakın akraba türlerde tür sınırlarının yalnızca fenotipik karakterlere dayalı olarak belirlenmesinin güçleşebildiğini ortaya koymuştur. Morfolojik değerlendirmelerde çiçek duruşu, çiçek rengi ve meyve morfolojisinin türlerin ayrımında en ayırt edici karakterler olduğu belirlenmiştir. Moleküler analizler sonucunda ise ITS ve trnL bölgelerinden elde edilen verilerin Geum türleri arasındaki filogenetik ilişkilerin değerlendirilmesinde tamamlayıcı bilgiler sunduğu görülmüştür. ITS ve trnL bölgelerine dayalı filogenetik analizlerde bazı örneklerin farklı kümelenme eğilimleri göstermesi, farklı genom bölgelerinden elde edilen verilerin birlikte değerlendirilmesinin daha güvenilir sonuçlar sağlayabileceğini ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, Türkiye'de doğal yayılış gösteren Geum türlerinin taksonomik yapısının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamasının yanı sıra, süs bitkisi potansiyeli taşıyan doğal genetik kaynakların belirlenmesi, korunması ve gelecekte yürütülecek ıslah çalışmalarına temel oluşturması açısından önem taşımaktadır. Ayrıca çalışma, morfolojik ve moleküler verilerin birlikte kullanılmasının taksonomik açıdan problemli bitki gruplarında güvenilir tür teşhisi ve filogenetik değerlendirmeler için etkili bir yaklaşım olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to characterize some naturally distributed Geum L. species in Türkiye using molecular approaches and to evaluate the phylogenetic relationships among the species. The genus Geum, belonging to the family Rosaceae, is considered one of the taxonomically complex groups due to its high morphological similarity, tendency toward natural hybridization, and extensive phenotypic variation. This complexity may limit the effectiveness of classifications based solely on morphological characters and necessitates integrative approaches supported by molecular data. Within the scope of this study, Geum specimens naturally distributed in different regions of Türkiye were collected from various localities, morphologically examined, and subjected to genomic DNA isolation for molecular analyses. To determine phylogenetic relationships among the taxa, the nuclear ribosomal DNA internal transcribed spacer (ITS) region and the chloroplast DNA trnL region were amplified. The obtained PCR products were sequenced, and the resulting sequence data were used for phylogenetic analyses. The findings revealed considerable morphological similarity among Geum taxa, indicating that species boundaries may be difficult to distinguish based solely on phenotypic characters, particularly among closely related taxa. Morphological evaluations demonstrated that flower orientation, flower color, and fruit morphology were the most diagnostic characters for species discrimination. Molecular analyses showed that the ITS and trnL regions provided complementary information for assessing phylogenetic relationships among Geum species. The occurrence of different clustering patterns in phylogenetic analyses based on ITS and trnL regions suggested that the combined use of data derived from different genomic regions may provide more reliable taxonomic interpretations. The results contribute to a better understanding of the taxonomic structure of naturally distributed Geum species in Türkiye and are important for the identification, conservation, and utilization of natural genetic resources with ornamental plant potential. Furthermore, the findings may provide a foundation for future breeding studies. The study also demonstrates that the combined use of morphological and molecular data can be an effective approach for reliable species identification and phylogenetic assessment in taxonomically complex plant groups.
Benzer Tezler
- Kuru incirlerde küf florası ve aflatoksigenik küflerin saptanması
Başlık çevirisi yok
SİBEL BÜYÜKŞİRİN
- Türkiye'de doğal yayılış gösteren bazı Inula türleri üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
CANAN KARAMENDERES
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Eczacılık ve FarmakolojiEge ÜniversitesiFarmasötik Botanik Bilim Dalı
DOÇ. DR. ULVİ ZEYBEK
- Türkiye'de doğal yayılış gösteren bazı Mentha L. türleri üzerine farmasötik botanik araştırmalar
Pharmaceutical botany research on some of the Mentha L. species naturally widespread in Turkey
LEVENT GÖKGÜNNEÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Eczacılık ve FarmakolojiEge ÜniversitesiFarmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ULVİ ZEYBEK
- Türkiye'de doğal yayılış gösteren bazı siklamen türlerinde abiyotik stres koşullarının bitki gelişimi ve çiçeklenme üzerine olan etkilerinin belirlenmesi
Determining the effects of abiotic stress conditions on plant development and flowering on some cyclamen species spreads out naturally in Turkey
ARDA AKÇAL
Doktora
Türkçe
2012
ZiraatÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KENAN KAYNAŞ
- Türkiye'de doğal yayılış gösteren bazı siklamen (Cyclamen spp.) türlerinde kolhisin, oryzalin ve kobalt-60 uygulamaları üzerinde araştırmalar
Some researches on the usage of colchicine, oryzalin and cobalt-60 in some cyclamen species (Cyclamen spp.) growing naturally in Turkey
EHSAN MOHAMMAD TAGIPUR SARIJLU
Doktora
Türkçe
2016
BiyoteknolojiÇukurova ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESLİHAN YEŞİM YALÇIN MENDİ