Ortaokul öğrencilerinin yaratıcı düşünme eğilimleri ile cebirsel düşünme algıları arasındaki ilişki: akademik başarı, cinsiyet ve sınıf düzeyinin rolü
The relationship between middle school students' creative thinking tendencies and their perceptions of algebraic thinking: the roles of academic achievement, gender, and grade level
- Tez No: 1019365
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU KÜKEY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Matematik, Eğitim ve Öğretim, Mathematics, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Cebir, Cebirsel düşünme, Yapısal eşitlik modeli, Yaratıcı düşünce, Yaratıcılık, Algebra, Algebraic thinking, Structural equation model, Creative thinking, Creativity
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin (altı, yedi ve sekizinci sınıf) yaratıcı düşünme eğilimleri ile cebirsel düşünme algıları arasındaki ilişkide akademik başarının aracılık rolünün incelenmesi ve bu ilişkide sınıf düzeyi, cinsiyet değişkenlerinin düzenleyicilik etkisinin araştırılmasıdır. Çalışma kapsamında öğrencilerin yaratıcı düşünme eğilimleri ve cebirsel düşünme algılarının birbirleriyle olan ilişkisi ve bu ilişkinin farklı değişkenlere göre değişimi de incelenmiştir. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi kolay ulaşılabilir örneklem yöntemi kullanılarak dört farklı devlet okulundan toplam 844 öğrenci ile oluşturulmuştur. Çalışma verileri“Yaratıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği”ve“Cebirsel Düşünme Algı Ölçeği”kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler bağımsız örneklemler t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), yapısal eşitlik modeli ve PROCESS makro kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre ortaokul öğrencilerinin yaratıcı düşünme eğilimleri ve cebirsel düşünme algıları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Ortaokul öğrencilerinin yaratıcı düşünme eğilimleri kadınlar lehine anlamlı farklılık gösterirken sınıf düzeyi değişkenine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Ortaokul öğrencilerinin yaratıcı düşünme eğilimleri akademik başarı arttıkça artış göstermektedir. Ortaokul öğrencilerinin cebirsel düşünme algıları cinsiyet değişkenine göre kadınlar lehine anlamlı farklılık gösterirken sınıf düzeyi değişkenine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Ortaokul öğrencilerinin cebirsel düşünme algıları akademik başarı arttıkça artmaktadır. Aracılık rolü analizi sonucunda ise ortaokul öğrencilerinin yaratıcı düşünme eğilimlerinin artışının akademik başarıyı arttırdığı, artan akademik başarının ortaokul öğrencilerinin cebirsel düşünme algılarını arttırdığı gözlenmiştir. Sınıf düzeyi ve cinsiyet değişkenlerinin düzenleyicilik etkisinin incelenmesi sonucunda bu değişkenlerin araştırma kapsamındaki ikili ilişkide anlamlı bir farklılık oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlardan yola çıkılarak cebir öğretimi kapsamında eğitim paydaşlarına ortaokul öğrencilerinin yaratıcı düşünme eğilimlerini arttırıcı uygulamalar kullanılması ve öğrencilerin akademik başarı artışı konusunda teşvik edilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the mediating role of academic achievement in the relationship between middle school students' (Grades 6, 7, and 8) creative thinking dispositions and their perceptions of algebraic thinking, as well as to investigate the moderating effects of grade level and gender on this relationship. Within the scope of the study, the relationship between students' creative thinking dispositions and their perceptions of algebraic thinking, together with variations in this relationship across different variables, was also examined. The study was conducted using the relational survey model, one of the quantitative research methods. The sample consisted of 844 students selected through convenience sampling from four public middle schools. The data were collected using the“Creative Thinking Disposition Scale”and the“Algebraic Thinking Perception Scale”. The collected data were analyzed using the independent samples t test, One-way analysis of variance (ANOVA), structural equation modeling (SEM), and the PROCESS macro. The findings revealed a positive and statistically significant relationship between middle school students' creative thinking dispositions and their perceptions of algebraic thinking. While creative thinking dispositions differed significantly in favor of female students, no significant differences were found according to grade level. Furthermore, students' creative thinking dispositions increased as their academic achievement increased. Similarly, students' perceptions of algebraic thinking differed significantly in favor of female students but did not vary significantly by grade level. In addition, perceptions of algebraic thinking increased with higher levels of academic achievement. The mediation analysis indicated that higher levels of creative thinking dispositions contributed to increased academic achievement, which, in turn, enhanced students' perceptions of algebraic thinking. The moderation analyses demonstrated that neither grade level nor gender significantly moderated the relationship examined within the scope of the study. Based on these findings, it is recommended that educational stakeholders implement instructional practices designed to foster middle school students' creative thinking dispositions within the context of algebra instruction and encourage students to improve their academic achievement.
Benzer Tezler
- Çocuklar için Felsefe (P4C) uygulamalarının ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin yaratıcı ve eleştirel düşünme eğilimleri üzerine etkisi
Philosophy for Children (P4C) practices secondary school 5th grade students effects on creative and critical thinking dispositions
SONGÜL SEDEF EROYMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiSosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA YAZICI
- İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin yaratıcı düşünme eğilimleri, problem çözmeye yönelik algıları ve akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The study of relationship between the creative thinking tendency, the perception for solving problem and academic success of the 8th grade pupils in secondary school
ÖZGE GÖZCÜ REYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEMET KARAKUŞ
- 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin yaratıcı düşünceleri ile fen öğrenmeye yönelik öz-yeterlik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Afyonkarahisar örneklemi)
Examination of the relationship between the creative thinking and self-efficacy belief in learning science of 6th and 7th grade students (Afyonkarahisar sample)
ESRA AYDINER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İJLAL OCAK
- The effect of critical thinking embedded English course curriculum to the improvement of critical thinking skills of the 7th grade secondary school learners
Eleştirel düşünme ile desteklenmiş İngilizce dersi müfredatının ortaokul 7.sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme becerilerini geliştirmeye etkisi
HATİCE KÜBRA BAĞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESİM GÜRSOY
- Eğitim fakültesi öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri ve yaratıcılık düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison study of the educational sciences students in terms of their critical thinking and creativity level
NAZİF TÜRKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HABİB HAMURCU