Ebü'l-Hüdâ es-Sayyâdî'nin et-Tibyân adlı divanı'nda Sultan II. Abdülhamid'e yazdığı methiyeler
The panegyrics written by Ebü'l-Hüdâ es-Sayyâdî for Sultan Abdulhamid II in his divan named et-Ti̇byân
- Tez No: 1019427
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDULSATTAR ELHAJHAMED
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, geç Osmanlı Dönemi Arap edebiyatının önemli figürlerinden Ebü'l-Hüdâ es-Sayyâdî'nin et-Tibyânü'l-Câmi' beyne'l-Hikmeti ve'l-Beyân adlı divanında yer alan ve Sultan II. Abdülhamid'i methettiği dört kasidenin muhteva, biçim ve üslup bakımından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Sayyâdî'nin şiirlerindeki sanatsal ve düşünsel özelliklerin ne olduğu, Sultan II. Abdülhamid'i hangi vasıflarla methettiği ve bu kasidelerin muhteva bakımından dönemin siyasi ve tarihî gerçekliğini nasıl yansıttığı sorularına cevap aranmıştır. Bu çerçevede ilk olarak, methiye şiirinin tarihsel gelişimi ile es-Sayyâdî'nin hayatı ve Sultan II. Abdülhamid'le irtibatı ele alınmıştır. Ardından divandaki sultan methiyeleri tercüme edilerek muhteva, yapı ve konu açısından incelenmiştir. Sultan II. Abdülhamid'in yakın çevresinde bulunarak ona danışmanlık yapan es-Sayyâdî'nin siyasi ve tasavvufi yönleri incelenmiş olsa da onun şairlik kimliğine ve bahsi geçen kasidelerine odaklanan müstakil bir çalışmanın bulunmaması, bu araştırmanın Türkçe literatürdeki akademik boşluğu doldurma ve Osmanlı Dönemi Arap şiiri araştırmalarına yeni bir zemin hazırlama noktasındaki önemini artırmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış; veriler, belgesel tarama tekniği aracılığıyla toplanarak edebî metin tahlili, çeviri ve tarihsel inceleme yöntemleri çerçevesinde analiz edilmiştir. Tüm verilerin incelenmesi ve metin tahlillerinin gerçekleştirilmesi sonucunda, Sayyâdî'nin alelade bir saray şairi olmayıp güçlü ilmî birikimiyle klasik şiir sanatlarını tasavvufi temalarla ustaca yoğuran bir fikir adamı olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca şairin kasidelerinde, Sultan II. Abdülhamid'in adalet, cömertlik, takva ve siyasi zekâ gibi vasıflarını ön plana çıkardığı saptanmıştır. Bu vasıfların ötesinde Sultan'ı halifelerin özü ve şeriatın hamisi olarak yücelten şairin, aynı zamanda methiye şiirini salt estetik bir övgüden çıkarıp parçalanmanın eşiğine gelmiş devleti ayakta tutma, hilafet meşruiyetini savunma ve Müslüman halkları Osmanlı sancağı altında birleşmeye davet etme yolunda işlevsel ve siyasi bir araca dönüştürdüğü tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the four panegyrics dedicated to Sultan Abdulhamid II in the divan titled et-Tibyânü'l-Câmi' beyne'l-Hikmeti ve'l-Beyân by Ebü'l-Hüdâ es-Sayyâdî, a prominent figure of late Ottoman Arabic literature, in terms of their content, form, and style. In accordance with this objective, answers were sought to the following questions: What were the artistic and intellectual characteristics of Sayyâdî's poetry? Which attributes did he use to praise Sultan Abdulhamid II, and how did these odes reflect the political and historical realities of the period? Within this framework, this thesis will firstly discuss the historical development of panegyric poetry, along with es-Sayyâdî's biography and his relationship with Sultan Abdulhamid II. Subsequently, the panegyrics dedicated to the Sultan within the divan are translated to Turkish and analyzed in terms of their content, structure, and themes. Although the political and Sufi aspects of es-Sayyâdî who was a member of Sultan Abdulhamid II's inner circle and served as his advisor have been previously examined, the absence of an independent study focusing specifically on his poetic identity and the aforementioned odes enhances the significance of this research in filling the academic gap in the literature and laying new groundwork for studies on Ottoman-era Arabic poetry. A qualitative research design was employed in this study; data was collected using the document analysis technique and evaluated through the methods of literary text analysis, translation, and historical examination. Following the evaluation of all data and textual analyses, it was concluded that Sayyâdî was not merely an ordinary court poet, but rather an intellectual who skillfully blended classical poetic arts with Sufi themes, drawing upon his profound scholarly background. Furthermore, it was determined that in his odes, the poet brought to the forefront Sultan Abdulhamid II's attributes such as justice, generosity, piety, and political acumen. Beyond these attributes, it was concluded that the poet, while exalting the Sultan as the essence of the caliphs and the protector of the Sharia, transformed panegyric poetry from a purely aesthetic eulogy into a functional and political instrument. This instrument was utilized to sustain a state on the brink of disintegration, defend the legitimacy of the Caliphate, and urge Muslim nations to unite under the Ottoman banner.
Benzer Tezler
- Ebü'l-Hüdâ es-Sayyâdî ve tasavvufa dair üç eseri
Ebu'l Huda es Sayyadi and his three works of sufism
SARİYE ÖLMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERZENDE İDİZ
- Ebü'l-Hüdâ Sayyâdî'nin Kalâidü'z-zeberced isimli eseri özelinde Ahmed er-Rifâî'nin Hikmetleri
The Wisdom of Ahmad al-Rifā'i in the specialization of Abū al-Hudā Sayyādī's Kalāid al-zabarjad
FATMA ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinPamukkale ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İDRİS TÜRK
- İttihad-ı İslam Düşüncesinin, Ebu'l Hûda'nın“Da'i'r-Reşad li Sebili'l-İttihad ve'l İnkıyad”Risalesinde Analizi
Thoughts of Ittihad-i Islam , Abul Huda's“Da'i'r-Reşad li Sebili'l-İttihad ve'l İnkıyad”Treatise on Analysis
MEHMET BARIŞ KÜÇÜKÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Tarihİstanbul Ticaret ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜN YILDIRIM
- Ebu'l-Hudâ es-Sayyâdî ve şiirlerinde ele aldığı temalar
Abu al-Huda al-Sayyādi and his poetry objectives
AHMED ELHAMMUD
Doktora
Arapça
2023
Dilbilimİnönü ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN POLAT
- The representation of Sultan Abdulhamid II in the eulogies of Ebu'l Huda and Sheik Zafir
Ebu'l Huda ve Şeyh Zafir'in methiyelerinde Sultan II. Abdülhamid'in temsili
EMİNE MELEK CEVAHİROĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
TarihBoğaziçi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU ÖZTÜRKMEN YILMAZ