Kalıtsal göz hastalıklarında yeni nesil dizileme ile saptanan genetik varyantların değerlendirilmesi
Evaluation of genetic variants detected by next-generation sequencing in inherited eye diseases
- Tez No: 1019469
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TANER DURAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Göz Hastalıkları, Genetik, Eye Diseases, Genetics
- Anahtar Kelimeler: kalıtsal göz hastalıkları, yeni nesil dizileme, moleküler tanı, panoküler değerlendirme, varyant spektrumu, Göz hastalıkları-kalıtsal, inherited eye diseases, next-generation sequencing, molecular diagnosis, panocular evaluation, variant spectrum, Eye diseases-hereditary
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kalıtsal göz hastalıkları, belirgin klinik ve genetik heterojenite gösteren geniş bir hastalık grubudur. Fenotipik örtüşme ve değişken ekspresivite nedeniyle yalnızca klinik değerlendirme çoğu olguda kesin tanı için yeterli olmamaktadır. Bu çalışmada, kalıtsal göz hastalığı şüphesiyle başvuran ve yeni nesil dizileme yöntemiyle analiz edilen olgular retrospektif olarak incelenmiştir. Çalışmada kalıtsal göz hastalıkları anatomik bölge sınırlandırması olmaksızın bütüncül olarak değerlendirilmiş ve genetik varyant spektrumu ortaya konmuştur. Klinik fenotiple uyumlu varyant saptanan 114 olgu çalışmaya dahil edilmiştir. Bir olguda dual moleküler tanı saptanması nedeniyle bulgular 115 moleküler tanı üzerinden değerlendirilmiştir. Varyantlar ACMG/AMP kriterleri ve ClinGen önerileri doğrultusunda yeniden sınıflandırılmıştır. Kohortta 58 farklı gende, 112'si birbirinden farklı toplam 136 varyant saptanmıştır. Farklı varyantların 36'sı literatürde daha önce bildirilmemiş novel varyantlardır. Moleküler tanıların 9'u ön segment, 97'si arka segment ve 9'u her iki segmenti etkileyen bozukluklarla ilişkilidir. En geniş grubu non-sendromik retinopatiler oluşturmuş, bunu siliyopatiler, metabolik/depo retinopatileri, familyal vitreoretinopatiler, optik sinir bozuklukları ve albinizm spektrumu izlemiştir. Bazı hastalarda klinik tablonun tek bir tanıyla açıklanamayacağı görülmüştür. Kopya sayısı değişikliklerinin (CNV) tanısal süreçte kritik rol oynadığı saptanmıştır. Ayrıca negatif veya yetersiz verilerin güncel bilgiler ışığında yeniden analiz edilmesi tanıya önemli katkı sağlamıştır. Çalışmanın retrospektif tasarımı nedeniyle sonuçlar toplum düzeyinde hastalık sıklığı veya tanısal verim olarak yorumlanmamalıdır. Bu çalışma, Türk popülasyonunda kalıtsal göz hastalıklarının moleküler çeşitliliğine katkı sunan tanımlayıcı bir kohort analizidir. Bulgular, kapsamlı dizileme yaklaşımları, CNV analizinin, aile içi segregasyon çalışmalarının ve periyodik varyant reanalizinin kalıtsal göz hastalıklarında tanısal doğruluğu artırdığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Inherited eye diseases are a broad group of disorders demonstrating significant clinical and genetic heterogeneity. These disorders can affect different anatomical structures of the eye from the anterior to the posterior segment. Due to phenotypic overlap and variable expressivity, clinical evaluation alone is insufficient for a definitive diagnosis in most cases. In this study, patients who presented with suspected inherited eye disease and were analyzed using next-generation sequencing were retrospectively reviewed. The aim of the study was to evaluate inherited eye diseases holistically without anatomical region restrictions and to establish the genetic variant spectrum. A total of 114 cases with variants compatible with the clinical phenotype were included. Because a dual molecular diagnosis was identified in one case, the findings were evaluated based on 115 molecular diagnoses. Variants were reclassified according to the ACMG/AMP guidelines and ClinGen recommendations. A total of 136 variants, 112 of which were distinct, were detected across 58 different genes in the cohort. Among the distinct variants, 36 were novel. Of the molecular diagnoses, 9 were associated with the anterior segment, 97 with the posterior segment, and 9 with disorders affecting both segments. Non-syndromic retinopatities formed the largest group, followed by ciliopathies, metabolic/storage retinopathies, familial vitreoretinopathies, optic nerve disorders, and the albinism spectrum. In some patients, the clinical presentation could not be explained by a single diagnosis. Copy number variations (CNVs) were found to play a critical role in the diagnostic process. Additionally, reanalysis of negative or inconclusive sequencing data in light of updated knowledge contributed significantly to the diagnosis. Due to the retrospective design of the study, the results should not be interpreted as population-level disease prevalence or diagnostic yield. This study is a descriptive cohort analysis contributing to the molecular diversity of inherited eye diseases in the Turkish population. The findings demonstrate that comprehensive sequencing approaches, CNV analysis, familial segregation studies, and periodic variant reanalysis improve diagnostic accuracy in inherited eye diseases.
Benzer Tezler
- Computational approaches for improving analysis of diagnostic next-generation sequencing
Tanısal yeni nesil dizilemenin analizini iyileştirmeye yönelik hesaplamalı yaklaşımlar
ERDEM TÜRK
Doktora
İngilizce
2024
GenetikMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiBiyoinformatik Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. BARIŞ ETHEM SÜZEK
- A genetic analysis of autoinflammatory diseases
Otoenflamatuar hastalıklarda genetik analiz
AYŞE BALAMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Moleküler Tıpİstanbul Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji-Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. EDA TAHİR TURANLI
- Alport sendromu ile ilişkili genlere ait varyasyonların yeni nesil dizileme (YND) metodu ile incelenmesi
Investigation of genes variations associated with alport syndrome via the next generation sequencing (NGS) method
CÜNEYD YAVAŞ
Doktora
Türkçe
2022
Tıbbi BiyolojiYıldız Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyokimya ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEHİR ÖZDEMİR ÖZGENTÜRK
- Investigation of the functional effects of the msh2 a733t variant of uncertain significance identified in the turkish population
Türk popülasyonunda bulunan klinik önemi bilinmeyen msh2 a733t varyantının protein fonksiyonu üzerine etkilerinin araştırılması
CEREN ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Biyolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji-Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. GİZEM DİNLER DOĞANAY
- Algorithms for structural variation discovery using multiple sequence signatures
Çoklu dizi sinyalleri kullanarak yapısal varyasyon keşfi için algoritmalar
ARDA SÖYLEV
Doktora
İngilizce
2018
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ALKAN