Türkiye jeoit modeli-2020 (tg-20) verileri ile gnss nivelman doğruluğunun araştırılması
Accuracy research of gnss leveling with Turkish geoit model-2020 (tg-20)
- Tez No: 1019525
- Danışmanlar: PROF. DR. AYHAN CEYLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeodezi ve Fotogrametri, Geodesy and Photogrammetry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Konya Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Nokta yüksekliklerinin veya noktalar arası yükseklik farklarının belirlenmesi işlemi Jeodezinin önemli görevlerinden birisidir. Yüksekliklerin belirlenmesinde farklı ölçme teknikleri uygulanmaktadır. Bunlardan en yaygın olarak kullanılanları, geometrik, trigonometrik ve GNSS nivelman tekniğidir. Güncel yöntem olmasına rağmen bilindiği üzere GNSS ile elde edilen yükseklikler elipsoidal yüksekliklerdir. Elipsoidal yükseklikler fiziksel anlamı olmamaları nedeniyle pratikte kullanılmaları mümkün değildir. Bunların ortometrik yüksekliklere dönüştürülmesi gerekmektedir. Elipsoidal yüksekliklerin ortometrik yüksekliklere dönüşümünde en önemli bileşen, jeoit yükseklikleridir. Jeoit yüksekliklerinin belirlenmesinde ise jeoit modellerinden yararlanılmaktadır. Fiziksel jeodezinin temel amacı, Dünya' nın yer çekimi alanını ve bu alanın Jeoit modellerini yerel, bölgesel, ulusal veya küresel ölçekte geliştirilip üretmektir. Türkiye' de jeoit modelleme çalışmalarının başlangıcı 1970'li yıllara dayanmaktadır ve ülkemizde hali hazırda geliştirilmiş olan en yeni jeoit modeli Türkiye Jeoiti-2020 (TG-20)'dir. Bu çalışmada, Türkiye Jeoiti-2020 verileri ile GNSS nivelmanın doğruluğunun araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, 2 adet uygulama alanı seçilmiştir. Uygulama alanındaki noktaların TG-03 ve TG-20' den elde edilen iyileştirilmiş jeoit yükseklikleri ile geometrik nivelman ölçümlerinden yararlanarak hesaplanan jeoit yükseklikleri karşılaştırılıp karesel ortalama hatalar hesaplanmıştır. Uygulama alanı I dayanak noktaları için 30. polinom yüzeyi modeli ile TG-20 verileri ile ±3.09 cm, TG-03 verileri ile ±3.02 cm, Uygulama alanı II dayanak noktaları için 30. polinom yüzeyi modeli ile TG-20 verileri ile ±4.66 cm, TG-03 verileri ile ±4.59 cm, Uygulama alanı I kontrol noktaları için 30. polinom yüzeyi modeli ile TG-20 verileri ile ±3.28 cm, TG-03 verileri ile ±3.35 cm, Uygulama alanı II kontrol noktaları için 30. polinom yüzeyi modeli ile TG-20 verileri ile ±8.11 cm, TG-03 verileri ile ±7.41 cm. Hibrit yöntemde uygulama alanı I dayanak noktalarında 5 parametreli modele göre TG-20 verileri ile ±5.48 cm. TG-03 verileri ile ±6.28 cm. Hibrit yöntemde uygulama alanı II dayanak noktalarında 5 parametreli modele göre TG-20 verileri ile ±6.52 cm. TG-03 verileri ile ±5.87 cm Hibrit yöntemde uygulama alanı I kontrol noktalarında 5 parametreli modele göre TG-20 verileri ile ±5.39 cm. TG-03 verileri ile ±3.64 cm. Hibrit yöntemde uygulama alanı II kontrol noktalarında 5 parametreli modele göre TG-20 verileri ile ±3.77 cm. TG-03 verileri ile ±3.87 cm'lik karesel ortalama hatalar elde edilmiştir. Sonuç olarak, ±5 cm'den daha düşük doğruluk gerektiren projelerde Türkiye Jeoidi verilerinin kullanımı önerilebilir.
Özet (Çeviri)
The determination of point elevations or height differences between points constitutes one of the fundamental tasks of Geodesy. Various measurement techniques are employed for height determination, the most widely adopted being geometric leveling, trigonometric leveling, and GNSS leveling. Despite being a contemporary methodology, it is well established that heights derived from GNSS observations are ellipsoidal heights. Since ellipsoidal heights carry no physical meaning, their direct application in practice is not feasible; they must therefore be converted into orthometric heights. The most critical component in the conversion of ellipsoidal heights to orthometric heights is the geoid undulation. Geoid models are utilized for the determination of geoid undulations. The primary objective of physical geodesy is to develop and produce models of the Earth's gravitational field and its corresponding geoid, at local, regional, national, or global scales. Geoid modeling studies in Turkey date back to the 1970s, and the most recent geoid model developed to date is the Turkey Geoid-2020 (TG-20). The present study aims to investigate the accuracy of GNSS leveling using the Turkey Geoid-2020 dataset. To this end, two study areas were selected. The improved geoid undulations derived from TG-03 and TG-20 at the points within the study areas were compared against geoid undulations computed from geometric leveling measurements, and root mean square errors (RMSEs) were calculated accordingly. For the reference points in Application Area I, utilizing a 30 th-order polynomial surface model, root-mean-square errors of ±3.09 cm were obtained with the TG-20 dataset, and ±3.02 cm with the TG-03 dataset. For the reference points in Application Area II, using the same 30 th-order polynomial surface model, the resulting errors were ±4.66 cm with TG-20 and ±4.59 cm with TG-03. Regarding the check points in Application Area I, the 30 th-order polynomial surface model yielded errors of ±3.28 cm with TG-20 and ±3.35 cm with TG-03 data. For the check points in Application Area II, the corresponding errors under the 30 th-order polynomial model were ±8.11 cm for TG-20 and ±7.41 cm for TG-03. In the hybrid method, based on a 5-parameter model, the root-mean-square errors for the reference points in Application Area I were ±5.48 cm with TG-20 data and ±6.28 cm with TG-03 data. For the reference points in Application Area II under the same 5-parameter hybrid model, the errors were ±6.52 cm with TG-20 and ±5.87 cm with TG-03. Furthermore, for the check points in Application Area I, the 5-parameter hybrid model yielded errors of ±5.39 cm with TG-20 and ±3.64 cm with TG-03 data. Finally, for the check points in Application Area II, the hybrid method resulted in root-mean-square errors of ±3.77 cm with the TG-20 dataset and ±3.87 cm with the TG-03 dataset. In conclusion, the use of Turkey Geoid data may be recommended for projects requiring an accuracy threshold better than ±5 cm.
Benzer Tezler
- GRACE ve GOCE uydu görevleri kullanılan uydu bazlı jeopotansiyel modellerin Türkiye için değerlendirilmesi
Evaluation of satellite-based geopotential models derived from the GRACE and GOCE satellite missions for Turkiye
BEYZA KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Jeodezi ve FotogrametriAfyon Kocatepe ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA YILMAZ
- EGM96 jeopotansiyel modeli ve model bazlı Türkiye jeoidi
Geopotential model of EGM96 and geoid of Turkey based to this model
MUSTAFA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Jeodezi ve FotogrametriSelçuk ÜniversitesiJeodezi ve Fotogrametri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BAYRAM TURGUT
- Bölgesel ve global yükseklik sistemlerinin oluşturulmasında GPS'nin katkısı üzerine bir inceleme: Antalya-Samsun mareograf istasyonları arasında GPS nivelmanı örneği
An Investigation of the contribution of GPS in establishment of regional and global height systems: A case study GPS levelling between Antalya and Samsun tide guides
AYDIN ÜSTÜN
Doktora
Türkçe
2002
Jeodezi ve FotogrametriYıldız Teknik ÜniversitesiJeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN DEMİREL
- Su kütle değişimlerinin farklı uydu ve model verileri ile belirlenmesi
Determination of water mass changes with different satellite and model data
MİRAY NİL ATLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Jeodezi ve FotogrametriKonya Teknik ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN DOĞANALP
- Türkiye ulusal düşey kontrol ağı datum probleminin çözümüne yönelik kara ve deniz gravite ölçülerine dayalı jeoit belirleme
Determination of geoid using land and marine gravity observations as a solution to vertical datum problem of Turkish national vertical network
E. ÖMÜR DEMİRKOL
Doktora
Türkçe
1999
Jeodezi ve FotogrametriYıldız Teknik ÜniversitesiJeodezi ve Fotogrametri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN DEMİREL