Jinekolojik kansere bağlı alt ekstremite sekonder lenfödemi olan hastaların komplet dekonjestif tedavinin idame fazına uyumu ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of adherence to the maintenance phase of complete decongestive therapy and related factors in pati̇ents with gynecologic cancer-related secondary lower extremity lymphedema
- Tez No: 1019747
- Danışmanlar: PROF. DR. MELTEM DALYAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Lenfödem, lenfatik sistemin taşıma kapasitesinin bozulması sonucu interstisyel dokuda protein açısından zengin sıvı birikimi ile karakterize kronik bir hastalıktır. Özellikle jinekolojik kanserlerin cerrahi ve radyoterapi içeren tedavi yaklaşımları pelvik ve inguinal lenfatik drenajı etkileyerek alt ekstremite sekonder lenfödemi gelişimine yol açabilmektedir. Jinekolojik kanser tedavisi sonrası gelişen alt ekstremite lenfödemi bireylerde ağrı, ağırlık hissi, fonksiyonel kısıtlılık ve yaşam kalitesinde azalma gibi önemli sorunlara neden olabilmektedir. Lenfödem tedavisinde en yaygın kullanılan konservatif yaklaşım Komplet Dekonjestif Tedavi (KDT) olup tedavinin başarısında idame fazına uyum önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada jinekolojik kansere bağlı alt ekstremite sekonder lenfödemi olan bireylerde KDT'nin idame fazına uyum düzeyinin değerlendirilmesi ve tedaviye uyumu etkileyebilecek faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tasarıma sahip bu çalışmaya Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Kliniğinde takip edilen jinekolojik kanser tedavisi sonrası gelişen sekonder alt ekstremite lenfödemi bulunan toplam 80 hasta dahil edilmiştir. Hastaların klinik özellikleri, ekstremite hacim ölçümleri, lenfödem ile ilişkili semptomları, yaşam kalitesi ve KDT'nin idame fazı bileşenlerine uyum düzeyleri değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya jinekolojik kansere bağlı alt ekstremite sekonder lenfödem tanısı bulunan toplam 80 birey dahil edildi. Katılımcıların yaş ortalaması 60,43±10,10 yıl ve vücut kitle indeksi ortalaması 31,20±5,93 kg/m² olarak bulundu. Olguların büyük çoğunluğunda endometriyum kanseri (%68,6) tanısı mevcuttu ve hastaların önemli bir kısmına pelvik/paraaortik lenf nodu diseksiyonu uygulanmıştı. Ortalama lenfödem süresi 43,19±45,07 ay olarak belirlenirken hastaların %42,5'inin evre II, %37,5'inin evre I ve %20,0'sinin evre III lenfödem evresinde olduğu saptandı. En sık bildirilen semptomlar ağırlık hissi, uyuşma, karıncalanma, şişlik ve donuk/künt ağrıydı. KDT'ye toplam uyum incelendiğinde bireylerin %72,5'inin orta, %17,5'inin yüksek ve %10'unun düşük düzeyde uyum gösterdiği belirlendi. KDT'ye uyum düzeyi ile bazı lenfödem semptomları arasında anlamlı ilişki saptandı; yüksek uyum gösteren bireylerde şişlik, ağırlık hissi ve donuk/künt ağrı oranlarının daha düşük olduğu bulundu (p<0,05). Ayrıca KDT'ye uyum düzeyi ile LYMQOL semptom puanları arasında anlamlı farklılık tespit edildi ve uyum arttıkça semptom skorlarının azaldığı görüldü (p=0,013). Ekstremite hacim değişimleri incelendiğinde, KDT'ye uyumu yüksek olan bireylerde hacim azalmasının daha belirgin olduğu, düşük uyum gösterenlerde ise hacim artışı görülebildiği saptandı (p<0,05). Tedaviye uyumu zorlaştıran başlıca faktörler ise yorgunluk, zaman eksikliği ve sosyal destek yetersizliği olarak belirlendi. Sonuç: Jinekolojik kansere bağlı alt ekstremite sekonder lenfödemi olan bireylerde KDT'nin idame fazına uyum düzeyinin çoğunlukla orta düzeyde olduğu görülmüştür. Tedaviye daha yüksek uyum gösteren bireylerde lenfödem semptomlarının daha az görüldüğü ve ekstremite hacminde daha belirgin azalma olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte yorgunluk, zaman eksikliği, sosyal destek yetersizliği ve tedavi materyallerine erişimde yaşanan güçlüklerin tedaviye uyumu olumsuz etkileyebildiği saptanmıştır. Bu bulgular, jinekolojik kanser tedavisi sonrası gelişen alt ekstremite lenfödemi olan bireylerde KDT'nin idame fazına uyumun artırılmasının klinik sonuçların iyileştirilmesi açısından önemli olduğunu göstermektedir. Ayrıca hasta eğitiminin güçlendirilmesi, öz bakım becerilerinin desteklenmesi ve sosyal destek mekanizmalarının geliştirilmesi tedaviye uyumu artırabilecek önemli yaklaşımlar olarak değerlendirilebilir.
Özet (Çeviri)
Background and Aim: Lymphedema is a chronic condition characterized by the accumulation of protein-rich fluid in the interstitial tissues due to impaired lymphatic transport capacity. Treatment approaches for gynecological cancers, particularly surgery and radiotherapy, may affect pelvic and inguinal lymphatic drainage and lead to the development of secondary lower extremity lymphedema. Lower extremity lymphedema that develops after gynecologic cancer treatment may cause significant problems such as pain, heaviness, functional limitation, and decreased quality of life. Complete Decongestive Therapy (CDT) is the most widely used conservative treatment for lymphedema, and adherence to the maintenance phase plays an important role in treatment success. The aim of this study was to evaluate adherence to the maintenance phase of CDT and to investigate factors associated with treatment adherence in individuals with gynecologic cancer-related secondary lower extremity lymphedema. Materials and Methods: This cross-sectional study included a total of 80 patients with secondary lower extremity lymphedema following gynecologic cancer treatment who were followed at the Department of Physical Medicine and Rehabilitation, Ankara Bilkent City Hospital. Clinical characteristics of the patients, extremity volume measurements, lymphedema-related symptoms, quality of life, and adherence to the maintenance phase components of CDT were evaluated. Results: A total of 80 individuals diagnosed with gynecologic cancer-related secondary lower extremity lymphedema were included in the study. The mean age of the participants was 60.43±10.10 years and the mean body mass index was 31.20±5.93 kg/m². The majority of the cases were diagnosed with endometrial cancer (68.6%), and most patients had undergone pelvic/para-aortic lymph node dissection. The mean duration of lymphedema was 43.19±45.07 months. Regarding lymphedema stage, 42.5% of the patients were stage II, 37.5% were stage I, and 20.0% were stage III. The most frequently reported symptoms were heaviness, numbness, tingling, swelling, and dull/aching pain. When adherence to Complete Decongestive Therapy was evaluated, 72.5% of the individuals showed moderate adherence, 17.5% high adherence, and 10% low adherence. A significant association was found between adherence level and certain lymphedema symptoms; individuals with higher adherence had lower rates of swelling, heaviness, and dull pain (p<0.05). Additionally, a significant difference was observed in LYMQOL symptom scores according to adherence levels, and symptom scores decreased as adherence increased (p=0.013). Analysis of extremity volume changes showed that patients with high adherence experienced greater reductions in limb volume, whereas those with low adherence showed an increase (p<0.05). The main barriers to treatment adherence were identified as fatigue, lack of time, and insufficient social support. Conclusion: Adherence to the maintenance phase of Complete Decongestive Therapy in individuals with gynecologic cancer-related secondary lower extremity lymphedema was generally at a moderate level. Patients with higher adherence demonstrated fewer lymphedema symptoms and greater reductions in extremity volume. However, factors such as fatigue, lack of time, insufficient social support, and difficulties in accessing treatment materials were found to negatively affect adherence. These findings suggest that improving adherence to the maintenance phase of CDT is important for better clinical outcomes in patients with lower extremity lymphedema following gynecologic cancer treatment. Strengthening patient education, supporting self-care skills, and improving social support mechanisms may help increase treatment adherence.
Benzer Tezler
- Jinekolojik onkolojik cerrahi sonrası alt ekstremite lenfödemi olan hastalarda komplet dekonjestif tedavi ve komplet dekonjestif tedavi+bisiklet ergometri tedavilerinin yaşam kalitesi, alt ekstremite fonksiyonelliği ve alt ekstremite volüm ölçümü açısından karşılaştırılması
Comparison of complete decongestive treatment and complete decongestive treatment + cycling ergometry treatments in patients with lower extremity lymphedema after gynecologic oncologic surgery in terms of quality of life, lower extremity functionality and lower extremity volume measurement
ONUR KARA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜL METE CİVELEK
- Endometrium kanserinde sentinel lenf nodu bize ne vaad ediyor?
What does the sentinel lymph node provide us in endometrium cancer?
SİNEM BOSTAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT MUHCU
- Primer epitelyal ve metastatik over tümörlerinde SATB2 ekspresyonunun değerlendirilmesi
The evaluation of SATB2 expression in primary epithelial and metastatic tumors of the ovary
ESRA ÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PatolojiGaziantep ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZEHRA BOZDAĞ
- Adneksiyel kitlelerin ultrasonografik parametreler ve manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi
Evaluating adnexal masses with ultrasonographic parameters and magnetic resonance imaging
CEM ERDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ÖZDEMİR
- Total abdominal, subtotal abdominal ve tip II histerektomi' nin alt üriner sistem ve cinsel fonksiyonlar üzerine etkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
SİBEL YAZAN ERKABADAYI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2004
Kadın Hastalıkları ve DoğumEskişehir Osmangazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER T. YALÇIN