Lisansüstü öğrencilerinde ayrılma niyetinin yordayıcıları: Danışman-öğrenci ilişkisi, program iklimi ve okul-yaşam çatışması
Predictors of intention to leave in graduate students: Advisor-student relationship, program climate, and school-life conflict
- Tez No: 1019842
- Danışmanlar: PROF. DR. NİYAZİ ÖZER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Lisansüstü eğitim, Okul terki, Yükseköğretim, Postgraduate education, Drop out of school, Higher education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Daha sonAmaç: Bu araştırmanın amacı, program iklimi ve danışman-öğrenci ilişkilerinin ayrılma niyeti üzerindeki doğrudan etkilerinin ve okul yaşam çatışması aracılığıyla ayrılma niyeti üzerindeki dolaylı etkilerinin belirlenmesidir. Materyal ve Metot: İlişkisel modelde tasarlanan araştırmanın evrenini, İnönü Üniversitesinde 2025-2026 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören tezli yüksek lisans ve doktora öğrencileri oluşturmaktadır. Tabakalı örnekleme yöntemiyle belirlenen 321 öğrencinin katıldığı çalışmada veriler; Program İklimi Ölçeği, Danışman-Öğrenci İlişkileri Ölçeği, Ayrılma Niyeti Ölçeği ve bu çalışmada Türkçeye uyarlanan Okul-Yaşam Çatışması Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler yapısal eşitlik modellemesi ile analiz edilmiştir. Bulgular: Yapısal model testi sonucunda, danışman-öğrenci ilişkisinin ayrılma niyetini negatif, okul-yaşam çatışmasının ise pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı şekilde yordadığı saptanmıştır. Program ikliminin ise ayrılma niyetini yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Danışman-öğrenci ilişkisi ve program ikliminin, okul-yaşam çatışması üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Aracılık analizleri incelendiğinde okul-yaşam çatışmasının, danışman-öğrenci ilişkisi ile ayrılma niyeti arasındaki aracılık etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre program iklimi ile ayrılma niyeti arasındaki ilişkide okul-yaşam çatışmasının istatistiksel olarak anlamlı bir aracılık rolü üstlenmediği saptanmıştır. Sonuç: Bu araştırmada elde edilen bulgular, lisansüstü eğitimde danışman-öğrenci ilişkisinin ayrılma niyetini istatistiksel olarak anlamlı biçimde yordadığını ortaya koymaktadır. Okul-yaşam çatışması da ayrılma niyeti üzerinde anlamlı bir yordayıcı olarak öne çıkmaktadır. Program ikliminin ise ayrılma niyeti ve okul-yaşam çatışması üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin bulunmadığı saptanmıştır. Danışman-öğrenci ilişkisi, okul-yaşam çatışmasını doğrudan yordamasa da danışmanöğrenci ilişkisi ile ayrılma niyeti ilişkisine okul-yaşam çatışması aracılık etmektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda, üniversitelerin danışmanlık süreçlerini denetleyecek ve öğrencileri farklı şekillerde destekleyecek yapısal mekanizmalara odaklanması önerilmektedir.ra doldurulacaktır.
Özet (Çeviri)
Daha sonra dolduruAim: The aim of this study is to determine the direct effects of program climate and advisorstudent relationship on intention to leave, and their indirect effects through school-life conflict. Material and Method: This correlational study was conducted with master's and doctoral students enrolled at İnönü University during the 2025-2026 academic year. Data were collected from 321 students selected through stratified sampling using the Program Climate Scale, Advisory Working Alliance Inventory, Intention to Leave Scale, and the School-Life Conflict Scale, which was adapted into Turkish within this study. The data were analyzed using structural equation modeling (SEM). Results: The structural model showed that the advisor-student relationship significantly and negatively predicted intention to leave, whereas school-life conflict significantly and positively predicted it. Program climate did not significantly predict intention to leave. Neither the advisorstudent relationship nor program climate had a significant direct effect on school-life conflict. Mediation analyses indicated that school-life conflict significantly mediated the relationship between the advisor-student relationship and intention to leave but did not mediate the relationship between program climate and intention to leave. Conclusion: The findings indicate that the advisor-student relationship and school-life conflict are significant predictors of intention to leave graduate education, whereas program climate has no significant effect on either intention to leave or school-life conflict. Although the advisor-student relationship does not directly predict school-life conflict, school-life conflict mediates its relationship with intention to leave. Based on these findings, universities are recommended to strengthen advising processes and establish structural mechanisms to support graduate students.lacaktır.
Benzer Tezler
- Sosyal medya etkileyicileri profillerinin satın alma niyetini etkilemesi: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma
The effect of social media influencers profiles on purchase intention: A study on university students
SEVİL BEYLERGİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İstatistikAlanya Alaaddin Keykubat Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÖZER DEMİR
- A prediction of intention to use technology in learning English
İngilizce öğreniminde teknololoji kullanma niyetleri üzerine yordama araştırması
MERAL YAVUZ KARTAL
Doktora
İngilizce
2023
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİNÇAY KÖKSAL
PROF. DR. MELTEM HURİ BATURAY
- Üniversite öğrencilerinde cinsel işlevlerin kişilik organizasyon düzeyleri, nesne ilişkileri ve ayrılma bireyleşme düzeyleri açısından değerlendirilmesi
The evaluation of sexual functions in university students in terms of levels of personality organization, object relations, and separation-individuation processes
BURAK OKCİ
- 5-8. sınıf öğrencilerinin ayrılma anksiyetesi, irritabilite ve davranışsal sorunları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between separation anxiety, irritability and behavioral problems of 5th-8th graders
ARZU KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEBRAİL KISA
- Üniversite öğrencilerinde erken dönem uyumsuz şemaların ve yetişkin ayrılık anksiyetesinin romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif belirtilerle ilişkisinin incelenmesi
Early maladaptive schemas, adult seperation anxiety and relationship obsession and compulsion symptoms on university students
İREM NUR KARAHİSAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Kent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAL ERZİNCAN