Reel döviz kurunun Türkiye-AB motorlu kara taşıtları ticaret dengesi üzerindeki simetrik ve asimetrik etkileri
The symmetric and asymmetric effects of the real exchange rate on the Turkey-EU motor vehicle trade balance
- Tez No: 1019845
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN KARAMELİKLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: ARDL, Dış ticaret dengesi, Motorlu taşıtlar, NARDL, Reel döviz kuru, ARDL, Foreign trade balance, Motor vehicles, Nonlinear Otoregresif Distrubuted Lag, Real exchange rates
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, reel döviz kurunun Türkiye ile 23 Avrupa Birliği (AB) üyesi ülke arasındaki motorlu kara taşıtları, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) sektörü (ISIC Rev.4 Düzey 2, Kod 29) ticaret dengesi üzerindeki etkileri ampirik olarak incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, reel döviz kurunda meydana gelen pozitif ve negatif değişimlerin Türkiye'nin ilgili sektördeki net ihracatı üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, 2015:01-2025:12 dönemini kapsayan aylık veri seti kullanılarak ülke bazlı modeller oluşturulmuştur. Serilerin durağanlık dereceleri Genişletilmiş Dickey-Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) birim kök testleri ile belirlenmiştir. Değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisi ve kısa-uzun dönem dinamikleri Doğrusal Otoregresif Dağıtılmış Gecikme (ARDL) Sınır Testi yaklaşımıyla analiz edilmiştir. Döviz kurunun olası asimetrik etkilerini belirlemek amacıyla seriler pozitif ve negatif bileşenlerine ayrıştırılarak Doğrusal Olmayan ARDL (NARDL) modeli tahmin edilmiş ve asimetri yapısı Wald testi ile sınanmıştır. Elde edilen ampirik bulgular, reel döviz kuru değişimlerinin Türkiye-AB motorlu kara taşıtları ticaret dengesi üzerinde ülkeler bazında farklılaştığını ve belirli ticari ortaklarda kur değişimlerinin asimetrik bir aktarım mekanizmasına sahip olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study empirically examines the effects of the real exchange rate on the trade balance in the motor vehicles, trailers, and semi-trailers sector (ISIC Rev. 4 Level 2, Code 29) between Turkey and 23 European Union (EU) member states. The primary objective of the study is to reveal the effects of positive and negative changes in the real exchange rate on Turkey's net exports in the relevant sector. To this end, country-specific models were constructed using a monthly dataset covering the period 2015:01–2025:12. The stationarity levels of the series were determined using the Augmented Dickey-Fuller (ADF) and Phillips-Perron (PP) unit root tests. The cointegration relationship among the variables and short- and long-term dynamics were analyzed using the Linear Autoregressive Distributed Lag (ARDL) Boundary Test approach. To identify the potential asymmetric effects of the exchange rate, the series were decomposed into positive and negative components, and a Nonlinear ARDL (NARDL) model was estimated, with the asymmetry structure tested using the Wald test. The empirical findings indicate that changes in the real exchange rate have varying effects on the Turkey-EU motor vehicle trade balance across countries and that exchange rate changes exhibit an asymmetric transmission mechanism with certain trading partners.
Benzer Tezler
- Gümrük Birliği sürecinde Türkiye'nin dış ticaret dendesine ilişkin sorunlar ve çözümleri
In Proces of Customs Union, the problems and the ways of solutions in foreign trade balance of Turkey
SÜREYYA BAKKAL
- Reel döviz kurları ekseninde ihracatı etkileyen faktörler ve rekabet gücü: Türkiye otomotiv sanayisi üzerine bir inceleme
Factors affecting exports from the axis of real exchange rates and competitiveness: A research on the automotive industry of Turkey
GÖKHAN ÖZDAMAR
- Euro değerindeki değişmelerin Türkiye ekonomisine yansımalarının Avrupa Birliği'ne tam üyelik perspektifinde değerlendirilmesi
The evaluation of reflections of changes in the value of euro on the Turkish economy from the perspective of European Union membership
ÇAĞDAŞ CENGİZ
- Sektörel panel veri analizi yaklaşımıyla Türkiye'nin AB ülkelerine imalat sanayi bakımından ihracatının belirlenmesi
Determination of Turkey?s export to EU member states in terms of manufacturing industry through sectoral panel data analysis
BÜLENT ALTUNKAYNAK
