Dönüşümcü liderlik ile değişime hazır olma ilişkisi: Psikolojik güçlendirmenin aracı, ilişkisel liderliğin düzenleyici rolü
Transformational leadership and readiness for change: The mediating role of psychological empowerment and the moderating role of relational leadership
- Tez No: 1019924
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT ÖZDEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Dönüşümcü liderlik, Transformational leadership
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik davranışları ile öğretmenlerin değişime hazır olma durumu arasındaki ilişkide, öğretmenlerin psikolojik güçlendirme düzeylerinin aracılık, okul müdürlerinin ilişkisel liderlik davranışlarının düzenleyicilik rolü incelenmiştir. Mevcut araştırmada nicel araştırma yöntemi benimsenmiş ve model testi uygulanmıştır. Araştırmaya Türkiye'nin 34 ilinde kamuya bağlı liselerde görev yapan 960 öğretmen katılmıştır. Katılımcılara kişisel bilgiler formu, Dönüşümcü Liderlik Ölçeği, Psikolojik Güçlendirme Ölçeği, Değişime Hazır Olma Ölçeği ve İlişkisel Liderlik Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmanın veri analizi sürecinde betimsel istatistikler, t-testi, tek yönlü ANOVA testi, Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı, doğrulayıcı faktör analizi, örtük yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak regresyon, aracılık, düzenleyicilik ve durumsal aracılık analizi kullanılmıştır. Örtük durumsal aracılık analizi sonuçlarına göre, okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik davranışları ile öğretmenlerin değişime hazır olma durumu arasındaki ilişkide, öğretmenlerin psikolojik güçlendirme düzeylerinin aracılık, okul müdürlerinin ilişkisel liderlik davranışlarının düzenleyicilik rolü istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. İlişkisel liderliğin yüksek olduğu koşullarda durumsal aracılık modelinin anlamlı biçimde güçlendiği, ilişkisel liderliğin orta ve düşük düzeylerinde ise bu etkinin ortadan kalktığı görülmüştür. Elde edilen bulgular doğrultusunda teori ve uygulamaya yönelik çıkarımlar tartışılmıştır. Araştırma bulgularına dayalı olarak okul temelli uygulamalar yoluyla öğretmenlerin psikolojik güçlendirme ve değişime hazır olma düzeylerini destekleyen liderlik yaklaşımlarının yaygınlaştırılması önerilmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, the mediating role of teachers' psychological empowerment and the moderating role of school principals' relational leadership behaviors were examined in the relationship between school principals' transformational leadership behaviors and teachers' readiness for change. In the present study, a quantitative research method was adopted, and model testing was employed. The sample consisted of 960 teachers working in public high schools across 34 provinces in Türkiye. Personal information form, Transformational Leadership Scale, Psychological Empowerment Scale, Readiness for Change Scale, and Relational Leadership Scale were applied to the participants. Descriptive statistics, t-tests, one-way ANOVA, Pearson product–moment correlation coefficients, confirmatory factor analysis, and mediation, moderation, and moderated mediation analyses within latent structural equation modeling were used to analyze the data. The results of the latent moderated mediation analysis indicated that teachers' psychological empowerment played a significant mediating role, while school principals' relational leadership behaviors had a statistically significant moderating role in the relationship between school principals' transformational leadership behaviors and teachers' readiness for change. The conditional effect was found to be significantly stronger under conditions of high relational leadership, whereas this effect disappeared at moderate and low levels of relational leadership. In light of the findings, implications for theory and practice were discussed. Based on the research findings, it is recommended that leadership approaches which support teachers' psychological empowerment and readiness for change be disseminated through school-based practices.
Benzer Tezler
- Öğretmenlere göre dönüşümcü liderlik ile örgütsel değişime hazır olma durumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between transformational leadership and readiness for organizational change according to teachers
BAHAR KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİFE DOĞAN KILIÇ
- Yöneticilerin liderlik davranışlarının sosyal sermaye üzerindeki etkisi: Konya işletmelerinde bir uygulama
The effect of the administrators' leadership behavior on the social capital: A business practice in konya
NEVRİZİYE TUNCAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
İşletmeKto Karatay Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HASAN FEHMİ ATASAGUN
- Okul liderliği bağlamında değişen liderlik paradigmasının değerlendirilmesi
An evaluation of the changing leadership paradigm in the context of school leadership
ÖZLEM ÜLKER GÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDIN BALYER
- Effects of transformational leadership on organizational change management and organizational ambidexterity
Dönüşümcü liderliğin örgütsel değişim yönetimi ve örgütsel çift yeteneklilik üzerindeki etkileri
GİZEM YILMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
İşletmeDokuz Eylül Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMÜR NECZAN ÖZMEN
- Değişen liderlik rolleri perspektifinde okul yöneticilerinin öğretmen performansını yönetmesi
Teacher performance management based on changing leadership roles of school administrators
DUYGU ALPHAN ŞENTUNA
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Eğitim ve ÖğretimYeditepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
DR. MUSTAFA FARSAKOĞLU