FIDIC ve Türk hukuku kapsamında inşaat sözleşmelerinde değişiklik ve sözleşmenin uyarlanması
Variations and adaptation of contract in constructioncontracts under FIDIC and Turkish law
- Tez No: 1020144
- Danışmanlar: PROF. DR. ZAFER KAHRAMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: FIDIC, İnşaat Sözleşmesi, Sözleşme Değişikliği, Sözleşmenin Uyarlanması, Delil sözleşmeleri, Eser sözleşmesi, İnşaat sözleşmeleri, İstisna sözleşmesi, FIDIC, Construction Contract, Variation, Adaptation of Contract, Evidential contract, Construction contracts
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sermaye Piyasaları ve Ticaret Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, inşaat sektöründe sıklıkla karşılaşılan sözleşme değişiklikleri ve sözleşmenin uyarlanması meselelerini, hem Türk hukuku hem de uluslararası alanda yaygın olarak uygulanan FIDIC standart sözleşmeleri çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelemektedir. İnşaat projelerinin uzun bir sürece yayılan ve karmaşık yapısı, taraflar arasında başlangıçta öngörülemeyen değişikliklerin ve beklenmeyen durumların ortaya çıkmasına açıktır. Bu bağlamda, sözleşmede öngörülen edimlerin değiştirilebilmesi veya yeni koşullara uyarlanabilmesi, kaçınılmaz bir ihtiyaç olmakla birlikte ticari öngörülebilirlik ve sözleşme ilişkisine güven açısından büyük önem taşımaktadır. Çalışmada öncelikle, inşaat sözleşmelerinde değişiklik ve uyarlama kavramlarının hukuki temelleri, ortaya çıkış nedenleri ve uygulama prosedürleri detaylı biçimde ele alınmıştır. FIDIC Kırmızı Kitap başta olmak üzere uluslararası standartların öngördüğü mekanizmalar ile Türk Borçlar Kanunu ve ilgili mevzuatın yaklaşımı karşılaştırılmış; ek iş, iş değişikliği, iş eksiltme ve beklenmeyen hal gibi temel kavramlar üzerinden somut örneklerle değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca, pandemi, savaş ve ekonomik kriz gibi güncel gelişmelerin inşaat sözleşmelerine etkisi ve bu tür olağanüstü durumlarda sözleşmenin uyarlanmasına ilişkin yargı kararları ve mevzuat değişiklikleri analiz edilmiştir. Sonuç olarak, Türk hukukunda mevcut düzenlemelerin uygulamada karşılaşılan sorunları çözmekte tam anlamıyla yeterli olmadığı ve bununla birlikte sözleşmesel anlamda FIDIC gibi uluslararası standart sözleşme örneklerinin risk yönetimi ve uyuşmazlık çözümü bakımından daha öngörülebilir ve etkin bir çerçeve sunduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda, aynı zamanda Türk hukukuna özgü, esnek ve kapsayıcı bir standart sözleşme modelinin geliştirilmesinin yöntem ve avantajlarına ilişkin öneriler sunulmuştur. Çalışma, hem uygulayıcılar hem de akademik çevreler için inşaat sözleşmelerinde değişiklik ve uyarlama süreçlerinin daha etkin yönetilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study offers a comparative analysis of issues related to contract variations and adaptation in the construction sector, focusing on both Turkish law and the internationally prevalent FIDIC standard contracts. The long-term and complex nature of construction projects makes them susceptible to unforeseen changes and unexpected circumstances between the parties. In this context, the ability to modify contractual obligations or adapt them to new conditions is not only an inevitable necessity but also crucial for commercial predictability and trust in contractual relationships. The research first examines the legal foundations, causes, and procedural aspects of contract variations and adaptation in construction contracts. It compares the mechanisms provided by international standards—primarily the FIDIC Red Book—with the approach of the Turkish Code of Obligations and related legislation. Key concepts such as additional works, changes in scope, omissions, and unforeseen events are evaluated through concrete examples. Furthermore, the impact of recent developments such as the pandemic, war, and economic crises on construction contracts is analyzed, with particular attention to judicial decisions and legislative amendments regarding contract adaptation in extraordinary circumstances. The findings reveal that current Turkish legal regulations are not fully sufficient to address practical challenges, whereas international standard contracts like FIDIC provide a more predictable and effective framework for risk management and dispute resolution. Accordingly, the thesis presents recommendations on the methods and advantages of developing a flexible and comprehensive standard contract model tailored to Turkish law. This study aims to contribute to more effective management of contract variation and adaptation processes in construction contracts, benefiting both practitioners and the academic community.
Benzer Tezler
- FIDIC sözleşmelerinde gecikmeden sorumluluk
Responsibility for the delay in FIDIC contracts
ÖMER FARUK ENGEL
- Türk hukuku'na ve FIDIC'e göre kat karşılığı inşaat sözleşmesinde yüklenicinin borçları
According to Turkish law and the FIDIC,the liabilities of the contractor in constructi̇on contract in return for flat
ESRA DORUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HukukYaşar ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİDE GÖKÇE TÜRKOĞLU
- Uluslararası inşaat sözleşmelerinde gecikme
Delay in international construction contracts
MERVE DÜLGER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Hukukİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF ÇALIŞKAN
- İnşaat sektöründe ADR (alternatif uyuşmazlık çözüm yolları) kullanımı ve seçim kriterlerinin kamu ve özel sektör açısından incelenmesi
Critical factors affecting ADR (alternative dispute resolution) methods' selection and the use of ADR for public and private sector projects in construction industry
YAPRAK ARICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELÇİN TAŞ
- Uluslararası inşaat sözleşmelerinde (FIDIC Kırmızı Kitap 1999 ve 2017 versiyonlarına göre) yüklenicinin eseri teslim borcunda gecikmesi
Delay of the contractor in delivery of the work in international construction contracts (according to FIDIC Red Book 1999 and 2017 versions)
MEHMET ÇAKIROĞLU