Türkiye ve Kazakistan'da ortaokul, lise ve üniversite öğrencilerinin görüşlerine göre iyi ve kötü öğretmen özellikleri
Good and bad teacher characteristics according to the perceptions of middle school, high school and university students in Türki̇ye and Kazakhstan
- Tez No: 1020164
- Danışmanlar: PROF. DR. NURAY SENEMOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı; Türkiye ve Kazakistan'daki ortaokul, lise ve üniversite öğrencilerinin görüşlerine göre iyi ve kötü öğretmen özelliklerini belirlemek ve elde edilen bulgular doğrultusunda eğitim fakültelerinde iyi öğretmen yetiştirmek üzere alınması gerekli önlemlere ilişkin öneriler geliştirmektir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik yaklaşım çerçevesinde yapılandırılmıştır. Çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılı güz ve bahar yarıyıllarında Türkiye ve Kazakistan'ın başkentleri olan Ankara ve Astana'daki devlet okullarında öğrenim gören ortaokul 8. sınıf, lise son sınıf ve üniversite 4. sınıf öğrencileri oluşturmuşur. Katılımcılar, amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi ile seçilmiştir. Veriler derinlemesine bireysel görüşmeler yoluyla toplanmış; MAXQDA yazılımı kullanılarak betimsel ve içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları; öğrencilerin öğretmenleri yalnızca bilgi aktaran bireyler olarak değil; öğrenme sürecini yönlendiren, duyuşsal güven ortamı oluşturan ve bireysel gelişimlerine rehberlik eden temel aktörler olarak algıladıklarını göstermektedir. İyi öğretmen özelliklerinin; alan bilgisi, mesleki yeterlikler, iletişim becerileri ve etik-duyuşsal tutumların bir bileşimi olarak tanımlandığı; bu özelliklerin öğrencilerin akademik başarılarını, öğrenmeye yönelik motivasyonlarını, özgüvenlerini ve derse katılımlarını artırdığı belirlenmiştir. Buna karşılık, kötü öğretmen özelliklerinin öğrenme sürecini zayıflattığı, sınıf içi etkileşimi sınırladığı ve öğrencilerin bilişsel, duyuşsal ve sosyal gelişimlerini olumsuz etkilediği ortaya konulmuştur. Eğitim kademeleri ve ülkeler arasında bazı farklılıklar bulunmakla birlikte, öğrencilerin öğretmenden beklentilerinin büyük ölçüde örtüştüğü tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına dayanarak, eğitim fakültelerinde istenen özelliklere sahip öğretmenler yetiştirmek için öğretmen yetiştirme programlarında dikkate alınması gereken konulara ilişkin öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The purpose of this research is to determine the characteristics of good and bad teachers based on the perceptions of middle school, high school, and university students in Türkiye and Kazakhstan, and to develop recommendations for teacher education programs in faculties of education in line with the findings. The research was conducted within the framework of a phenomenological approach, one of the qualitative research designs. The study group consisted of 8th-grade middle school students, final-year high school students, and fourth-year university students enrolled in public schools in Ankara and Astana, the capital cities of Türkiye and Kazakhstan, during the fall and spring semesters of the 2023–2024 academic year. Participants were selected through maximum diversity sampling, a type of purposive sampling. Data were collected through in-depth individual interviews and analyzed using descriptive and content analysis methods with MAXQDA software. The findings revealed that students do not perceive teachers merely as knowledge transmitters; rather, they view them as key figures who guide the learning process, establish a supportive emotional climate, and facilitate their personal development. Good teacher characteristics were conceptualized as a combination of subject matter knowledge, professional competence, communication skills, and ethical and affective dispositions. These characteristics were found to enhance students' academic achievement, motivation to learn, self-confidence, and classroom engagement. In contrast, bad teacher characteristics tend to weaken the learning process, limit classroom interaction, and negatively affect students' cognitive, affective, and social development. Although some differences were identified across different educational levels and countries, students' expectations of teachers were largely consistent. Based on these findings, several recommendations are proposed for improving teacher education programs to cultivate teachers with the desired qualities.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Vatandaşlık eğitimi bağlamında Türk cumhuriyetleri öğretim programlarının incelenmesi
Examination of the curriculum of the Turkish Republics in the context of citizenship education
AHMET IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN ZABUN
- Türkiye ve Kazakistan'da okutulan ortaokul 7. sınıf Türkçe, Kazakça ve Rusça ders kitaplarındaki metinlerin değer iletimi açısından karşılaştırılması
Investigating the texts in Turkish, Kazakh, Russian language course books lectured in the 7th grade in Turkey and Kazakhstan in terms of values
GULİM KOLDASBAYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASİN MAHMUT YAKAR
- Kazakistan ve Türkiye'deki ilkokul ve ortaokul genel müzik eğitiminin çeşitli boyutlarıyla karşılaştırılması
Comparison of general music education in primary and secondary schools in Kazakhstan and Turkey in terms of various dimensions
YERZHAN ARKABAYEV
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MüzikNecmettin Erbakan ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ATTİLA ÖZDEK
- Türkiye ve Kazakistan'da 5. sınıfta okutulan Türkçe, Kazak edebiyatı, Rus dili ve edebiyatı ders kitaplarındaki metinlerin değerler bakımından incelenmesi
Investigating the texts in Turkish, Kazakh literature, Russian language and literature course books lectured in the 5th grade in Turkey and Kazakhstan in terms of values
AKBOTA KANAGATOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT ABDULLAH ARSLAN