Erken çocuklukta bilgi işlemsel düşünme becerilerinde üstbilişsel düşünme ve çalışma belleğinin rolü
The role of metacognitive thinking and working memory in the development of computational thinking skills in early childhood
- Tez No: 1020163
- Danışmanlar: PROF. DR. BERRİN AKMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Okul öncesi çocuklar, Preschool children
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada 60-72 ay arasındaki çocukların bilgi-işlemsel düşünme becerileri, çalışma belleği ve üstbilişsel düşünme arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkilerin test edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel yöntemlerden ilişkisel yordayıcı desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2024-2025 eğitim öğretim yılında Aksaray İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bağımsız anaokullarında öğrenim gören 359 çocuk oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Üstbilişsel Düşünme Testi, Çalışma Belleği Derecelendirme Ölçeği ve bu çalışma kapsamında geliştirilen Bilgi-işlemsel Düşünme Testi (BD-HAM) kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS, Hayes Process Macro, R ve Factor programları kullanılmıştır. Araştırma sonucunda erken çocuklukta bilgi-işlemsel düşünme becerilerinin cinsiyet ve teknolojik araç kullanma sıklığına göre farklılaşmadığı, yaş değişkeninde her bir aylık artışta bilgi-işlemsel düşünme puanlarının arttığı görülmüştür. Bilgi-işlemsel düşünme, üstbilişsel düşünme ve çalışma belleği arasında anlamlı pozitif ilişkiler olduğu, üstbilişsel düşünme becerisinin bilgi-işlemsel düşünme becerilerini anlamlı şekilde yordadığı, üstbilişsel düşünme becerisinin çalışma belleğini anlamlı bir şekilde yordadığı, çalışma belleğinin bilgi-işlemsel düşünme becerisini anlamlı bir şekilde yordadığı, üstbilişsel düşünme becerilerinin bilgi-işlemsel düşünme becerilerini hem doğrudan hem de çalışma belleği aracılığıyla dolaylı olarak (kısmi aracı) etkilediği saptanmıştır. Modele demografik ve betimsel değişkenler kovaryant olarak eklendiğinde de ilişkilerin bağımsız bir şekilde açıklandığı ve ilişkinin devam ettiği görülmüştür. Aracı modelde hem anne hem de baba eğitim düzeyinin bilgi-işlemsel düşünme becerileri puanlarında anlamlı kovaryantlar olduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
This study aimed to test the direct and indirect relationships between computational thinking skills, working memory, and metacognitive thinking in early childhood aged 60-72 months. A quantitative relational predictive design was used in the study. The sample consisted of 359 children attending independent kindergartens affiliated with the Aksaray Provincial Directorate of National Education during the 2024-2025 academic year. Data were collected using the Metacognitive Thinking Test, the Working Memory Rating Scale, and the Computational Thinking Test (BD-HAM) developed for this study. SPSS, Hayes Process Macro, R, and Factor programmes were used to analyse the data. The results of the study showed that the computational thinking skills of children did not differ according to gender and frequency of technological tool use, snd that their computational thinking scores increase with each additional month of age. There are significant positive relationships between computational thinking, metacognitive thinking, and working memory. Metacognitive thinking skills significantly predict computational thinking skills. Metacognitive thinking skills significantly predict working memory. Working memory predicts computational thinking skills. It has been determined that metacognitive thinking skills affect computational thinking skills directly and indirectly (ipartially mediated) via working memory. When demographic and descriptive variables were added as covariates to the model, the relationships were still independently explained and the relationship persisted. In the mediational model, both maternal and paternal educational levels were found to be significant covariates in computational thinking skill scores.
Benzer Tezler
- Okul öncesi öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi ile bilgi işlemsel düşünme becerileri arasındaki ilişki
The relationship between preschool teachers' technological pedagogical content knowledge and computational thinking skills
ENSAR İPEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHasan Kalyoncu ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞERMİN METİN
- Okul öncesinde bilgi işlemsel düşünme becerilerine akıl zekâ oyunlarının etkisi
The effect of mind games on computational thinking skills in preschool
YUNUS EMRE ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHasan Kalyoncu ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞERMİN METİN
- Okul öncesi dönem çocuklarının bilgi işlemsel düşünme ve örüntü becerilerini yordayıcı faktörler
Factors predicting computational thinking and patterning skills in preschool children
YUSUF ARGIN
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HACER ELİF DAĞLIOĞLU
- Erken çocukluk eğitiminde üreten çocuklar kodlama ve robotik eğitim programının etkilerinin incelenmesi
Exploring the effects of productive children: Coding and robotic education Program in early childhood education
MERVE CANBELDEK
Doktora
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimPamukkale ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESRİN IŞIKOĞLU ERDOĞAN
- Tasarım temelli etkinliklerin okul öncesi çocukların bilgi işlemsel düşünme becerilerine etkisi
The effect of design-based activities on pre-school children's computational thinking skills
FATMA AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimHasan Kalyoncu ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞERMİN METİN