Stajyer hâkim ve savcıların sosyal hareketlilik sürecinde mesleki habitusun şekillenmesi
The formation of professional habitus in the social mobility process of trainee judges and prosecutors
- Tez No: 1020361
- Danışmanlar: PROF. DR. SERAP SUĞUR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Hukuk sosyolojisi, Mesleki sosyoloji, Law sociology, Sociolog of profession
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, sosyal hareketlilik yaşayarak yargı alanına adım atan stajyer hâkim ve savcıların mesleki habituslarının şekillenme sürecini yorumlayıcı sosyolojik bir perspektifle incelemektedir. Araştırma, bireylerin sivil geçmişlerinden taşıdıkları sermaye biçimlerinin kurumsal hiyerarşiyle etkileşimini ve mesleki kimlik inşasını odak noktasına almaktadır. Kuramsal çerçeve; Pierre Bourdieu'nün habitus kuramı, Erving Goffman'ın dramatürjik perspektifi, C. Wright Mills'in sosyolojik tahayyülü ve Arlie Hochschild'in duygusal emek yaklaşımı üzerine kurulmuştur. Yorumlayıcı nitel tasarımla yürütülen araştırmada, amaçlı örneklemle seçilen 23 stajyer ve yeni hâkim/savcıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, veriler refleksif tematik analizle çözümlenmiştir. Bulgular, adayların serbest avukatlık piyasasındaki güvencesizliğe karşı yargı makamını“ontolojik sığınak”olarak algıladıklarını göstermektedir. Kurumsal disiplin ve protokol kuralları, hiyerarşik karşılaşmalarda içselleştirilmiş bedensel reflekslere dönüşerek“senkronize hürmet”pratiğini doğurmaktadır. Katılımcılar otoriteyi duygulardan arındırılmış, mesafeli ve resmi bir duruşla sergilerken, trajik vakalar karşısında duygularını bastırarak mesleki tepkisizlik sergilemektedir. Kurumsal rolün sivil benliği işgal etmesiyle biriken“sessiz yük”, eski sosyal çevreden kopuşa yol açmaktadır. Ayrıca alanın eril yapısı, kadınları otorite kurabilmek adına tavizsiz ve katı bir tutum takınmaya zorlarken, erkeklere kendi aralarındaki gayriresmi dayanışma ağları üzerinden avantaj sağlamaktadır. Sonuç olarak, sivil habitusun yargısal habitusa evrildiği bu geçiş ritüeli, yeni bir öznenin inşasıdır. Araştırma;“ontolojik sığınak”,“senkronize hürmet”ve“sessiz yük”gibi kavramsallaştırmalar önererek, Türkiye bağlamında hukuk profesyonellerinin kimlik inşasına dair bir analiz sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the professional habitus formation among trainee judges and prosecutors entering the judicial field through social mobility, using an interpretive sociological perspective. It focuses on the interaction between institutional hierarchy, the capital individuals bring from their civilian backgrounds, and the construction of their professional identity. The theoretical framework is grounded in Pierre Bourdieu's theory of habitus, Erving Goffman's dramaturgical perspective, C. Wright Mills's sociological imagination, and Arlie Hochschild's approach to emotional labor. Using an interpretive qualitative design, semi-structured interviews with 23 purposively selected trainee and early-career judges/prosecutors were analyzed via reflexive thematic analysis. Findings indicate candidates perceive the judicial office as an“ontological sanctuary”against the precarity of the private legal market. Institutional discipline and protocol translate into internalized bodily reflexes during hierarchical encounters, creating the practice of“synchronized deference.”While performing authority through an emotionless and formal demeanor, participants suppress their emotions in tragic cases, exhibiting professional detachment. The“silent burden”, accumulated as the institutional role invades the civilian self, causes a rupture from former social circles. Furthermore, the field's masculine structure compels women to adopt a rigid stance to establish authority, while affording men advantages through informal solidarity networks. Consequently, this rite of passage, evolving the civilian habitus into a judicial habitus, signifies the construction of a new subject. By introducing novel conceptualizations like“ontological sanctuary,”“synchronized deference,”and“silent burden,”this research provides a comprehensive analysis of legal professionals' identity construction in Turkey.
Benzer Tezler
- Tıp fakültesi stajyer öğrencilerinin duygusal taneciklik düzeyleri ile hasta-hekim görüşmelerindeki performansları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
The evaluation of the relationship between emotional granularity levels of medical students and their performances during patient-physician interviews
ÖZLEM TANRIÖVER
Doktora
Türkçe
2023
Sağlık EğitimiMarmara ÜniversitesiTıp Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİ GÜLPINAR
- Sağlık çalışanlarının doğal doğum hakkında bilgi ve tutumları
The knowledge and attitudes of healthcare workers towards natural birth
KÜBRA OYMAKCIER EVGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Kadın Hastalıkları ve Doğumİstanbul Medipol ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FİLİZ OKUMUŞ
- Diş hekimlerinin oklüzal ve aproksimal çürüğe müdahale stratejilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of dentists' i̇ntereference strategies to occlusal and aproximal caries with questionaires method
MUSTAFA SADIK AKDAĞ
Doktora
Türkçe
2015
Diş HekimliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiRestoratif Diş Tedavisi ve Endodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMAL YEŞİLYURT
- Azerbaycan'da okul müdürlerinin okul yöneticisi yetiştirme ve atama süreçlerine ilişkin algıları
The perceptions of school principals about school manager training and appointment processes in azerbaijan
GIYMAT GASIMOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ SABANCI
- İç paydaşlarda kurumsal itibar algısının ölçümünde RepTrak yöntemi ve Reputation Quotient (RQ) yöntemi karşılaştırması: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi örneği
Comparison of Reputation Quotient (RQ) and RepTrak method in measuring corporate reputation perception among internal stakeholders: The case of ZBEU Faculty of Dentistry
FATİH YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İstatistikZonguldak Bülent Ecevit Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNAN YILMAZ