Okul bahçelerinin açıkhava öğrenme ortamı olarak önemi: Tekirdağ ili Süleymanpaşa ilçesindeki ortaokul bahçelerinin çevre eğitimi açısından kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi
The importance of schoolyards as outdoor learning environments: Evaluating the usability of middle school schoolyards in the Süleymanpaşa district of Tekirdağ for environmental education
- Tez No: 1020392
- Danışmanlar: PROF. DR. MERYEM HAYIR KANAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Eğitim ve Öğretim, Geography, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Google Earth, Okul bahçeleri, Sosyal bilgiler eğitimi, Tekirdağ-Süleymanpaşa, Çevre eğitimi, Google Earth, School gardens, Social studies education, Tekirdağ-Süleymanpaşa, Environmental education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Tekirdağ ili Süleymanpaşa ilçesinde bulunan Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokul bahçelerinin çevre eğitimi açısından fiziksel ve eğitsel potansiyelini incelemektir. Bu doğrultuda okul bahçelerinin mekânsal özellikleri belirlenmiş ve bu alanların çevre eğitimi uygulamalarına ne ölçüde olanak sağladığı öğretmen ve yönetici görüşleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. Araştırma sıralı açıklayıcı karma yöntem desenine göre yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda Süleymanpaşa ilçesindeki 21 ortaokulun bahçe alanları Google Earth uydu görüntüleri ve dijital haritalama teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bu kapsamda okul bahçelerinin yüzey özellikleri, yeşil alan oranları ve öğrenci başına düşen açık alan miktarları belirlenmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda ise farklı tipolojik özelliklere sahip okullarda görev yapan Sosyal Bilgiler öğretmenleri, Fen Bilimleri öğretmenleri ve okul yöneticileriyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel bulguları, okul bahçelerinde sert zemin kullanımının yaygın olduğunu, yeşil alan oranlarının genel olarak düşük kaldığını ve okullar arasında önemli mekânsal farklılıklar bulunduğunu göstermektedir. Nitel bulgular ise çevre eğitimi uygulamalarının çoğunlukla geri dönüşüm, temizlik ve ağaç dikme gibi etkinliklerle sınırlı kaldığını ortaya koymuştur. Öğretmenler, yeşil alan eksikliği, güvenlik kaygıları, öğrenci yoğunluğu ve uygulamaların sürdürülebilirliğine ilişkin sorunların okul bahçelerinin çevre eğitimi amacıyla kullanımını sınırlandırdığını ifade etmiştir. Nicel ve nitel bulgular birlikte değerlendirildiğinde, okul bahçelerinin çevre eğitimi açısından önemli bir potansiyel taşıdığı; ancak bu potansiyelin yalnızca fiziksel koşullara bağlı olmadığı, öğretmen uygulamaları, kurumsal destek ve okulun çevresel yaklaşımı gibi faktörlerden de etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları, okul bahçelerinin çevre eğitimi ve açık hava öğrenme süreçlerini destekleyecek biçimde yeniden düzenlenmesinin çevre eğitiminin niteliğini artırabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the physical and educational potential of middle school grounds affiliated with the Ministry of National Education in the Süleymanpaşa district of Tekirdağ in terms of environmental education. In this context, the spatial characteristics of school grounds were identified, and the extent to which these areas provide opportunities for environmental education practices was evaluated based on the views of teachers and school administrators. The study was conducted using a sequential explanatory mixed-methods design. In the quantitative phase, the grounds of 21 middle schools located in the Süleymanpaşa district were analyzed using Google Earth satellite imagery and digital mapping techniques. Within this scope, surface characteristics, green space ratios, and the amount of open space per student were determined. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with Social Studies teachers, Science teachers, and school administrators working in schools with different physical characteristics. The quantitative findings revealed that hard-surfaced areas were prevalent in school grounds, that green space ratios generally remained low, and that significant spatial differences existed among schools. The qualitative findings indicated that environmental education practices were largely limited to activities such as recycling, cleaning campaigns, and tree planting. Teachers reported that factors such as insufficient green spaces, safety concerns, student density, and difficulties in sustaining activities restricted the use of school grounds for environmental education purposes. When the quantitative and qualitative findings were evaluated together, it was concluded that school grounds have considerable potential for environmental education; however, this potential depends not only on physical conditions but also on factors such as teacher practices, institutional support, and the environmental approach adopted by schools. The findings suggest that redesigning school grounds to support environmental education and outdoor learning processes may contribute to improving the quality of environmental education.
Benzer Tezler
- Okul öncesi eğitim kurumu bahçelerinin açık havada öğrenme yaklaşımına yönelik tasarım kriterlerinin belirlenmesi
Determination of design criteria for outdoor learning approach in preschool education institution gardens
HATİCE GÜRBÜZ İNCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatÇankırı Karatekin ÜniversitesiTarım ve Yaşam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF KARACA
- Öğrenme peyzajları: Okul bahçelerinin sürdürülebilirliğe dair öğrenme odaklı tasarımı, Antalya Muratpaşa ilçesi değerlendirmesi
Learning landscapes: Learning-oriented design of schoolyards about sustainability, evaluation of Antalya Muratpaşa district
BESTE SABIR ONAT
Doktora
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA YİRMİBEŞOĞLU
- Okul bahçesinde yapılan matematik etkinliklerinin okul öncesi dönemdeki çocukların matematik becerilerine etkisi
The effect of mathematics activities in the schoolyard on the mathematics skills of preschool children
ŞEYMA DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET MART
- İstanbul Avrupa yakasındaki okul bahçelerinin öğrenci sayısına göre yeterliliklerinin mekânsal olarak değerlendirilmesi
Spatial assessment of sufficiency of the schoolyards based on number of students in the European part of Istanbul
EMİN SAKA
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
CoğrafyaFatih ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET KARABURUN
DOÇ. DR. ALİ DEMİRCİ
- Okul dışı eğitime katılan öğretmenlerin okul dışı eğitimin öğretim ortamlarında kullanımına yönelik görüşlerinin incelenmesi
An examination of the views of teachers participating in out-of-school education on the use of out-of-school education in teaching environments
HATİCE VURAL EKİZLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMİT ŞİMŞEK