Tagar kültürü
Tagar culture
- Tez No: 1020423
- Danışmanlar: PROF. DR. KÜRŞAT YILDIRIM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Bozkır kültürü, Güney Sibirya, Steppe culture, South Siberia
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
M.Ö. 1. bin yılda, Hakas-Minusinsk havzası merkezli olmak üzere Orman Bozkır kuşağında varlık gösteren Tagar kültürü, bölgenin Geç Bronz Çağı'ndan Erken Demir Çağı'na geçiş sürecindeki karakteristik ve arkeolojik çevrelerden birini teşkil etmektedir. Söz konusu bin yıllık zaman dilimi içerisinde Tagar toplumu, sosyoekonomik yapıdan dini pratiklere kadar pek çok sahada köklü bir dönüşüm süreci yaşamıştır. Özellikle M.Ö. VI. yüzyılda meydana gelen ekolojik değişimler ve iklimsel koşulların insan yaşamı için daha elverişli bir mahiyet kazanması, bölgede kayda değer bir nüfus artışını tetiklemiştir. Bu demografik genişleme, toplumsal yapının kaçınılmaz olarak yeniden şekillenmesine ve yeni sosyal sınıfların tebarüz etmesine zemin hazırlamıştır. Nüfus artışıyla eş zamanlı olarak, Tagar kültüründeki yerleşik yaşam biçimi ve büyükbaş hayvancılığa dayalı düzen; yerini zamanla küçükbaş hayvancılığın merkezde olduğu, daha hareketli bir yaşam tarzına bırakmıştır. İçtimai düzende gözlemlenen bu yapısal dönüşüm, maddi kültür kalıntıları üzerinde de kendisini göstermiştir. Özellikle kurgan mimarisinde ve ölü gömme adetlerinde çeşitli değişimler tespit edilmiştir. Bulunduğu coğrafyadaki çağdaş ve ardıl kültürlerle mukayese edildiğinde, Tagar kültürünün günümüze en yakın kültür olduğu anlaşılmaktadır. Bu açıdan bakıldığında günümüze ulaştırdığı maddi kültür envanterinin zenginliği bakımından arkeolojik görünürlüğü en yüksek medeniyet çevresi olarak öne çıkmaktadır. Elde edilen geniş kapsamlı arkeolojik veri seti, bu kültürün sekizyüz yıllık seyri boyunca maruz kaldığı kırılma noktalarının ve sürekliliklerin tespit edilmesine olanak tanımıştır. Bu çalışma; Tagar kültüründeki bu değişimleri, hem dış faktörlerin etkisi hem de toplumsal iç dinamiklerin gelişimi ekseninde bütüncül bir perspektifle analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The Tagar culture, which flourished during the 1st millennium BC in the Forest-Steppe zone and primarily centered in the Khakas-Minusinsk Basin, constitutes one of the most characteristic archaeological complexes of the transition period from the Late Bronze Age to the Early Iron Age.Throughout this thousand-year timeline, Tagar society underwent a profound process of transformation in numerous fields, ranging from socio-economic structures to religious practices. Particularly in the 6th century BC, ecological shifts and the emergence of more favorable climatic conditions for human habitation triggered a significant demographic expansion in the region. This population growth paved the way for the inevitable restructuring of the social fabric and the emergence of new social classes. In parallel with this demographic surge, the traditional order based on a settled lifestyle and cattle breeding within the Tagar culture gradually gave way to a more mobile lifestyle centered on small livestock husbandry. This structural transformation observed in the social order also manifested itself clearly in the remains of material culture. Specifically, various modifications have been identified in kurgan architecture and burial customs. When compared to contemporary and succeeding cultures in the same geography, the Tagar culture stands out as the most proximate culture to the present day in terms of its archaeological legacy. In this regard, it emerges as the civilization circle with the highest archaeological visibility due to the richness of the material culture inventory it has yielded. The extensive archaeological dataset has enabled the identification of both the turning points and the continuities that this culture experienced over its eight-century-long course. This study aims to analyze these various transformations within the Tagar culture through a holistic perspective, focusing on the interplay between external factors and internal social dynamics.
Benzer Tezler
- İslam öncesi dönemde Türklerde yerleşme kültürü ve yaşadıkları şehirler
Settlement culture of Turks in the pre-Islamic period and the cities they lived in
MERVE YILDIRIMCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
TarihZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURETTİN HATUNOĞLU
- Hakaslarda atalar kültü ve günümüz hakas kültürüne etkileri
The cult of ancestors in khakasses and the effects on contemporary khakas culture
NÜKHET OKUTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Halk Bilimi (Folklor)Hacettepe ÜniversitesiTürkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT GÜL
- Bozkır kültür çevresinde ölü gömme geleneği (Başlangıçtan Göktürk Dönemi sonuna kadar)
Başlık çevirisi yok
KAMELYA KESKİN
- Tomarza'daki Türk Dönemi mezar taşları (18-20. yüzyıl)
Gravestones from the Turkish Period In Tomarza (18th- 20th Century)
ABDULBAKİ ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sanat TarihiErciyes ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EYÜP POLAT
- İskit sanatında hayvan üslubu
Animal style of scythian art
ELVIN HUSEYNOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sanat TarihiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ OSMAN UYSAL